General or Specific Creativity? Individual Case
DOI :
https://doi.org/10.18778/2450-4491.18.16Mots-clés :
specificity dilemma–generality of creative abilities, fields of creativity, hybrid theory of creativity, case studyRésumé
The topic of the article is the dilemma of specificity versus generality of creative abilities and creativity in general, which is important in contemporary research on creativity. In the first part, the authors describe in a synthetic way the main theses of the supporters of the theory of specificity, and then – briefly – present a polemic with the theses of the supporters of the theory of generality of creative abilities. The main part of the text is a description of an individual case study (instrumental and descriptive), the work of a multi-disciplinary scientist and poet – Urszula Zajączkowska. The case study is structured around the answer to the question of what is the factor that allows her to create in various domains of creativity? In the final part, the authors present several conclusions from this and other studies and formulate postulates for further empirical exploration related to the hybrid research paradigm, referred to as the “third way” in research on the dilemma described here.
Références
Amabile T. M. (1996) Creativity in Context. Update to the Social Psychology of Creativity, Boulder, Westview Press.
Baer J. (1993) Divergent Thinking and Creativity: A Task-Specific Approach, Hillsdale, NJ, Lawrence Erlbaum Associates.
Baer J. (1998) Case for Domain Specificity of Creativity, “Creativity Research Journal”, no. 11, vol. 2, pp. 23–39, https://doi.org/10.1207/s15326934crj1102_7 DOI: https://doi.org/10.1207/s15326934crj1102_7
Baer J. (2010) Is Creativity Domain Specific? in: The Cambridge Handbook of Creativity, J. C. Kaufman, R. J. Sternberg (eds.), New York, Cambridge University Press, pp. 321–341, https://doi.org/10.1017/CBO9780511763205.021 DOI: https://doi.org/10.1017/CBO9780511763205.021
Baer J. (2012a) Domain Specificity of Creativity: Implications for Early Education in: Contemporary Perspectives on Research in Creativity in Early Childhood Education, O. Saracho (ed.), Charlotte, Information Age Publishing, pp. 45–62.
Baer J. (2012b) Domain Specificity and the Limits of Creativity, “Journal of Creative Behavior”, no. 46, pp.16–29, https://doi.org/10.1002/jocb.002 DOI: https://doi.org/10.1002/jocb.002
Baer J., Kaufman J. C. (2012) Being Creative Inside and Outside the Classroom. How to Boost Your Students’ Creativity – and Your Own, Rotterdam, Sense Publishers, https://doi.org/10.1007/978-94-6091-840-7 DOI: https://doi.org/10.1007/978-94-6091-840-7
Chmielińska A. (2017) Dynamika transgresji twórczych. Studia przypadków pedagogów, Łódź, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
Chmielińska A., Modrzejewska-Świgulska M. (2020) W stronę samorealizacji. Re-decyzje życiowe kobiet, Łódź, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
Chmielińska A., Modrzejewska-Świgulska M. (2021) Spreading one’s Wings, Milestones, Deus ex Machina: Self-creation as a Process of Changing Your Life with the Examples of Narrations Provided by Women, “Creativity. Theories – Research – Application”, no. 8, vol. 2, pp. 67–84, https://doi.org/10.2478/ctra-2021-0018 DOI: https://doi.org/10.2478/ctra-2021-0018
Glăveanu V. (2023) Kreatywność. Krótkie wprowadzenie, trans. T. Tesznar, Łódź, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
Gralewski J. (2022) Niedostrzegana kreatywność. Trafność ocen kreatywności uczniów dokonywanych przez nauczycieli liceów i jej uwarunkowania, Warszawa, Wydawnictwo Akademii Pedagogiki Specjalnej.
Grandin T. (2023) Piękne umysły. Jak ludzie myślący obrazami, wzorami i abstrakcjami postrzegają świat, trans. T. Chawziuk, Kraków, Copernicus Center Press.
Hollinger M., Glăveanu V., Kaufman J. C., Baer J. (2017) Taking a Prospective Look at Creativity Domains in: The Cambridge Handbook of Creativity Across Domains, J. C. Kaufman, V. Glăveanu, J. Baer (eds.), New York, Cambridge University Press, pp. 635–642, https://doi.org/10.1017/9781316274385.035 DOI: https://doi.org/10.1017/9781316274385.035
Kaufman J. C. (2011) Kreatywność, trans. M. Godyń, Warszawa, Wydawnictwo Akademii Pedagogiki Specjalnej.
Kaufman J. C., Glăveanu V., Baer J. (2017) Creativity Across Different Domains: An Expansive Approach in: The Cambridge Handbook of Creativity Across Domains, J. C. Kaufman, V. Glăveanu, J. Baer (eds.), New York, Cambridge University Press, pp. 3–8, https://doi.org/10.1017/9781316274385.001 DOI: https://doi.org/10.1017/9781316274385.001
Kozielecki J. (1979) Smutek spełnionych baśni, Kraków, Wydawnictwo Literackie.
Kozielecki J. (2002) Stary Wachman. Opowieść o godności, Warszawa, Wydawnictwo Akademickie „Żak”.
Modrzejewska-Świgulska M. (2014) Twórczość codzienna w narracjach pedagogów, Łódź, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
Modrzejewska-Świgulska M. (2018) Professional Competences. Reconstruction of the Opinions of Polish Female Directors, “Creativity. Theories – Research – Applications”, no. 1(5), pp. 72–83, https://doi.org/10.1515/ctra-2018-0005 DOI: https://doi.org/10.1515/ctra-2018-0005
Modrzejewska-Świgulska M. (2019) „I nie powiem, żeby to były jakieś takie spotkania z Mistrzami”: relacje z innymi przedstawicielami dziedziny a rozwój zawodowy w narracjach polskich reżyserek, “Nauki o Wychowaniu. Studia Interdyscyplinarne”, no. 8(1), pp. 221–240, https://doi.org/10.18778/2450-4491.08.14 DOI: https://doi.org/10.18778/2450-4491.08.14
Motycka A. (1998) Nauka a nieświadomość. Filozofia nauki wobec kontekstu tworzenia, Wrocław, „Leopoldinum”.
Motycka A. (2005) Rozum i intuicja w nauce: zbiór rozpraw i szkiców filozoficznych, Warszawa, „Eneteia” Wydawnictwo Psychologii i Kultury.
Okraj Z. (2019) Bez szablonu. Twórcza praca dydaktyczna w doświadczeniach nauczycieli akademickich, Warszawa, Wydawnictwo Difin.
Okraj Z., Modrzejewska-Świgulska M. (2018) Jedna teoria – dwie inspiracje badawcze. Relacje z badań prowadzonych z wykorzystaniem podejścia teoretyczno-metodologicznego Howarda E. Grubera, “Nauki o Wychowaniu. Studia Interdyscyplinarne”, no. 7(2), pp. 159–170, https://doi.org/10.18778/2450-4491.07.08 DOI: https://doi.org/10.18778/2450-4491.07.08
Stake R. E. (2009) Jakościowe studium przypadku in: Metody badań jakościowych, vol. 2, N. K. Denzin, Y. S. Lincoln (eds.), trans. M. Sałkowska, Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN, pp. 623–654.
Simonton D. K. (2010) Geniusz, trans. M. Godyń, Warszawa, Wydawnictwo Akademii Pedagogiki Specjalnej.
Simonton D. K. (2017) Domain-General Creativity: On Generating Original, Useful, and Surprising Combinations in: The Cambridge Handbook of Creativity Across Domains, J. C. Kaufman, V. Glăveanu, J. Baer (eds.), New York, Cambridge University Press, pp. 41–63, https://doi.org/10.1017/9781316274385.004 DOI: https://doi.org/10.1017/9781316274385.004
Szmidt K. J. (1999) Problem tworzenia nowej strategii badawczej w pedagogice społecznej na przykładzie studium życia wybitnych mieszkańców Zakopanego i Podhala w: Pedagogika społeczna w Polsce – między stagnacją a zaangażowaniem, vol. 2, E. Górnikowska-Zwolak, A. Radziewicz-Winnicki (eds.), Katowice, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, pp. 280–295.
Szmidt K. J. (2010) ABC kreatywności, Warszawa, Difin.
Szmidt K. J. (2013) Pedagogika twórczości, wyd. II, Sopot, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.
Szmidt K. J. (2017) Edukacyjne uwarunkowania rozwoju kreatywności, Łódź, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego. DOI: https://doi.org/10.18778/8088-703-9
Szmidt K. J. (2020) Together or Separately: Dilemmas of Group Work in Professional Creativity. “Creativity: Theories – Research – Application”, no. 7(1), pp. 1–27, https://doi.org/10.2478/ctra-2020-0001 DOI: https://doi.org/10.2478/ctra-2020-0001
Szmidt K. J. (2023) Kreatywność na 33 sposoby. Odkryj swój twórczy potencjał, Gliwice, Wydawnictwo Helion.
Szmidt K. J., Modrzejewska-Świgulska M. (2021) Kreatywność w czasach zarazy: od twórczej produktywności do wycofania in: Kultura i twórczość w czasach zarazy. Doświadczenie pandemii a aktywność artystyczna z punktu widzenia twórcy i odbiorcy, M. Sasin (ed.), Łódź, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, pp. 13–43, https://doi.org/10.18778/8220-469-8.02 DOI: https://doi.org/10.18778/8220-469-8.02
Tokarczuk O. (2020) Czuły narrator, Kraków, Wydawnictwo Literackie.
Wnuk-Lipiński E. (1979) Wir pamięci, Warszawa, Spółdzielnia Wydawnicza „Czytelnik”.
Wnuk-Lipiński E. (1988) Rozpad połowiczny, Warszawa, Spółdzielnia Wydawnicza „Czytelnik”.
Wnuk-Lipiński E. (1989) Mord założycielski, Warszawa, Wydawnictwo Iskry.
Yin R. (2015) Studium przypadku w badaniach naukowych. Projektowanie i metody, trans. J. Gilewicz Kraków, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Zajączkowska U. (2019) Patyki, badyle, Warszawa, Wydawnictwo Marginesy.
Zajączkowska U. (2020) Piach, Wrocław, Wydawnictwo Warstwy.
Andrzej Dragan. Photography & Film, https://andrzejdragan.com/ (access: 09.2023).
Cambium killers project, http://cambiumkillers.pl/komentarze.html (access: 09.2023).
Festiwal Literacki „Znaczenia” (2023), https://znaczenia.pl/ (access: 09.2023).
Keith Sawyer. Creativity, collaboration, and learning, https://keithsawyer.com/bio/ (access 09.2023).
Nagroda im. Wisławy Szymborskiej (2020), https://nagrodaszymborskiej.pl/nominowani-2020/ (access 09.2023).
Rozmowa z Urszulą Zajączkowską (2020), https://instytutksiazki.pl/aktualnosci,2,urszula-zajaczkowska-laureatka-nagrody-nowych-ksiazek-za-rok-2021,7130.html (access 09.2023).
SGGW: Urszula Zajączkowska, https://bw.sggw.edu.pl/info.seam?id=WULSff17b1dad-30640caa2c39a3e99f4d043&affil=&lang=pl (access 09.2023).
VII Światowy Kongres Polonistów (2021), https://www.youtube.com/watch?v=4vw02HYYFz8 (access 09.2023).
Wikipedia: Urszula Zajączkowska (2023), https://pl.wikipedia.org/wiki/Urszula_Zajączkowska (access 09.2023).
Zajączkowska U. (2015) Cambium killers Project, https://cambiumkillers.pl (access 09.2023).
Zajączkowska U. (2022a) Druga Strona, https://www.youtube.com/watch?v=326JD5IsS8E (access 09.2023).
Zajączkowska U. (2022b) Plants’ Spaces, https://www.youtube.com/watch?v=cNmsrzZ0ijI (access 09.2023).
Téléchargements
Publiée
Numéro
Rubrique
Comment citer
Le site web de la revue, hébergé par l'équipe éditoriale de NOWIS se trouve sur la plate-forme Index Copernicus: 
