Czy twoim zdaniem obraz jest skończony? Funkcja korekty/ rozmowy w rozwijaniu zdolności malarskich na przykładzie malowania w plenerze
DOI:
https://doi.org/10.18778/2450-4491.16.09Słowa kluczowe:
plener malarski, korekta, rozmowa, kompetencje artystyczne/ malarskie, obserwacja, wywiadyAbstrakt
Celem artykułu jest przybliżenie znaczenia korekty, czyli rozmowy towarzyszącej nauce malarstwa plenerowego. Korekta to narzędzie, które ma wspierać i motywować do pracy artystycznej, a jednocześnie wprowadzać w język sztuk wizualnych. Jest powszechnie stosowana na różnych szczeblach edukacji artystycznej. Adepci sztuki w rozmowie z nauczycielami / doświadczonymi twórcami oraz innymi osobami malującymi zdobywają wiedzę deklaratywną i proceduralną w zakresie malowania obrazu. W artykule wykorzystane zostały materiały z obserwacji, rozmów i wywiadów, prowadzonych podczas plenerów malarskich kierowanych, przede wszystkim, do twórców amatorów oraz osób przygotowujących się na uczelnie wyższe. Artykuł składa się z trzech części: wprowadzenia teoretycznego w tematykę malarstwa plenerowego i jego znaczenia dla edukacji artystycznej, części metodologicznej oraz empirycznej, w której przeanalizowano funkcje korekty, jej rodzaje, kontekst pojawienia się rozmów o postępach artystycznych, czyli etapy pracy w plenerze. W podsumowaniu zainicjowana została dyskusja nad tworzeniem jako procesem interpersonalnym i relacyjnym, którego znaczącym elementem są konstruktywne rozmowy o sztuce i kompetencjach artystycznych.
Bibliografia
Abra J. (1994) Collaboration in Creative Work: An Initiative for Investigation, “Creativity Research Journal”, no. 7, pp. 1–20, https://doi.org/10.1080/10400419409534505 DOI: https://doi.org/10.1080/10400419409534505
Amabile T. M. (1996) Creativity in Context: Update to “The Social Psychology of Creativity”, Boulder, Colorado – Cumnor Hill, Oxford, Westview Press.
Angrosino M. (2010) Badania etnograficzne i obserwacyjne, trans. M. Brzozowska-Brywczyńska, Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN.
Bogusławski M. M., Modrzejewska-Świgulska M. (2022) (Nie)widzialne środowisko? – o tym, czy i do czego potrzebujemy shinrin-yoku, „Nauki o Wychowaniu. Studia Interdyscy- plinarne”, no. 2(15), pp. 293–312, https://doi.org/10.18778/2450-4491.15.16 DOI: https://doi.org/10.18778/2450-4491.15.16
Chaunu P. (1989) Cywilizacja wieku oświecenia, trans. E. Bąkowska, Warszawa, Państwowy Instytut Wydawniczy.
Chybicka A. (2004) Otwarty umysł twórczy, Gdańsk, Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego.
Cybis J. (1980) Notatki malarskie – dzienniki 1954–1966, wybór i wstęp D. Horodyński, Warszawa, Państwowy Instytut Wydawniczy, pp. 97–108.
Doyle Ch. L. (2016) Social Interaction in the Art of Acting: Forms and Phases, “Creativity, Theories – Research – Applications”, no. 2(3), pp. 211–228, https://doi.org/10.1515/ctra-2016-0014 DOI: https://doi.org/10.1515/ctra-2016-0014
Estreicher K. (1986) Historia sztuki w zarysie, Warszawa–Kraków, Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Frydryczak B. (2013) Krajobraz. Od estetyki the picturesque do doświadczenia topograficznego, seria Krajobrazy, t. 1, Poznań, Wydawnictwo Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk.
Giełdoń-Paszek A. (2006) Zarys teorii i praktyki dydaktycznej w zakresie malarstwa pejzażowego na akademiach sztuk pięknych w Europie i w Polsce od momentu powstania akademii do początków XX wieku, Cieszyn, Uniwersytet Śląski w Katowicach.
Góralski A. (red.) (1980) Kształtowanie grup twórczego myślenia in: Zadanie, metoda, rozwiązanie. Techniki twórczego myślenia. Zbiór 3, Warszawa, Wydawnictwo Naukowo-Techniczne.
Hałas E. (2006) Interakcjonizm symboliczny. Społeczny kontekst znaczeń, Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN.
John-Steiner J. (2000) Creative Collaboration, New York, Oxford University Press.
Kębłowski J. (1987) Dzieje sztuki polskiej: panorama zjawisk od zarania do współczesności, Warszawa, Wydawnictwo Arkady.
Konecki K. (2000) Studia z metodologii badań jakościowych. Teoria ugruntowana, Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN.
Lebuda I., Galewska-Kustra M., Glăveanu V. P. (2016) Creativity and Social Interactions, “Creativity. Theories – Research – Applications”, no. 2(3), pp. 187–193, https://doi.org/10.1515/ctra-2016-0012 DOI: https://doi.org/10.1515/ctra-2016-0012
Mączak A. (1998) Odkrywanie Europy. Podróże w czasach renesansu i baroku, Gdańsk, Wydawnictwo Novus Orbis.
Mitchell W. J. T. (2012) Pokazać widzenie in: Antropologia kultury wizualnej. Zagadnienia i wybór tekstów, trans. Ł. Zaremba, eds. I. Kurz, P. Kwiatkowska, Ł. Zaremba, introduction I. Kurz, Warszawa, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego.
Modrzejewska-Świgulska M. (2014) Twórczość codzienna w narracjach pedagogów, Łódź, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
Modrzejewska-Świgulska M. (2018a) Professional Competences. Reconstruction of the Opinions of Polish Female Directors, “Creativity. Theories – Research – Applications”, no. 1(5), pp. 72–83. DOI: https://doi.org/10.1515/ctra-2018-0005
Modrzejewska-Świgulska M. (2018b) Plener malarski jako środowiskowy kontekst twórczości plastycznej. Relacja z badań jakościowych, „Kultura i Wychowanie”, no. 13(1), pp. 135–146, https://doi.org/10.25312/2083-2923.13/2018_135-146 DOI: https://doi.org/10.25312/2083-2923.13/2018_135-146
Morawski S. (2007) Wybór pism estetycznych, Kraków, Wydawnictwo Universitas.
Nęcka E. (1994) TRoP… Twórcze Rozwiązywanie Problemów, Kraków, Oficyna Wydawnicza „Impuls”.
Paulus P. B., Yang H. (2000) Idea Generation in Groups: A Basis for Creativity in Organizations, “Organizational Behavior and Human Decision Processes”, no. 82, pp. 76–87, https://doi.org/10.1006/obhd.2000.2888 DOI: https://doi.org/10.1006/obhd.2000.2888
Pieńkos A.(2011) Widok jako fragment natury. Utrata przestrzeni w malarstwie pejzażowym ok. 1800 in: Zawsze fragment? Studia z historii kultury XX i XXI wieku, M. Kitowska-Łysiak, M. Lachowski (eds.), Lublin, Wydawnictwo KUL, pp. 99–114.
Pieńkos A. (2014) Oświeceniowe „laboratorium natury”. W poszukiwaniu mediów poznania, „Rocznik Historii Sztuki”, no. 39, pp. 97–108.
Pieńkos A. (2021) Rewolucja plenerowa XVIII wieku? Relacje z narodzin pejzażu nowoczesnego, Warszawa, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, https://doi.org/10.31338/uw.9788323554172 DOI: https://doi.org/10.31338/uw.9788323554172
Pietrzak M. (2019) Edukacja artystyczna w twórczej komunikacji. Rosyjski teatr i film, Warszwa, Wydawnictwo BEL Studio.
Rubacha K. (2008) Metodologia badań nad edukacją, Warszawa, Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne.
Runco M. (2003) Idea Evaluation, Divergent Thinking and Creativity in: Critical Creative Processes, M. Runco (ed.), Cresskil, Hampton Press.
Sasin M., Sass T., Modrzejewska-Świgulska M. (2020) Dynamika rozwoju działalności kobiecych grup artystycznych. Raport z badań jakościowych, „Kultura i Edukacja”, no. 1(127), pp. 162–179, https://doi.org/10.15804/kie.2020.01.10 DOI: https://doi.org/10.15804/kie.2020.01.10
Sawyer R. K. (2007) Group Genius. The Creative Power of Collaboration, New York, Basic Books.
Sawyer R. K. (2009) Writing as a Collaborative Act in: The Psychology of Creative Writing, S. B. Kaufman, J. C. Kaufman (eds.), Cambridge, Cambridge University Press, pp. 166–179, https://doi.org/10.1017/CBO9780511627101.012 DOI: https://doi.org/10.1017/CBO9780511627101.012
Sawyer R. K. (2019) Individual and Group Creativity in: The Cambridge Handbook of Creativity, J. C. Kaufman, R. J. Sternberg (eds.), New York, Cambridge University Press, pp. 567–587, https://doi.org/10.1017/9781316979839.028 DOI: https://doi.org/10.1017/9781316979839.028
Shenk J. W. (2016) Siła duetów. W poszukiwaniu istoty innowacji w twórczych tandemach, Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN.
Stopczyk S. (1987) Impresjonizm, Warszawa, Krajowa Agencja Wydawnicza.
Szczepanik R. (2015) Stawanie się recydywistą. Kariery instytucjonalne osób powracających do przestępczości, Łódź, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
Szmidt J. K. (2013) Pedagogika twórczości, Sopot, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, https://doi.org/10.18778/7969-685-7 DOI: https://doi.org/10.18778/7969-685-7
Szmidt J. K, Modrzejewska-Świgulska M. (2020) Together or Separately: Dilemmas of Group Work in Professional Creativity, “Creativity. Theories – Research – Applications”, no. 1(7), pp. 1–26, https://doi.org/10.2478/ctra-2020-0001 DOI: https://doi.org/10.2478/ctra-2020-0001
Thompson J. (2006) Jak czytać malarstwo współczesne. Od Curbeta do Warhola, Kraków, Wydawnictwo Universitas.
Bernat A. (2022) Jan Cybis, rysownik i malarz, urodził się 125 lat temu, https://dzieje.pl/kultura-i-sztuka/jan-cybis-rysownik-i-malarz-urodzil-sie-125-lat-temu (access: 09.2022).
Fundacja Instytut Fotografii Fort, Szkoła patrzenia, http://szkolapatrzenia.pl/info/edukacja-wizualna (access: 09.2022).

Strona czasopisma, prowadzona przez Zespół redakcyjny NOWiS na platformie Index Copernicus: 

