Trafność i rzetelność testu jako miary jego poprawności, czyli o błędach w konstruowaniu językowych testów osiągnięć

Anna Seretny; Ewa Lipińska

doi:10.18778/0860-6587.22.13

Autor

Anna Seretny Uniwersytet Jagielloński, Wydział Polonistyki, Centrum Języka i Kultury Polskiej w Świecie
Ewa Lipińska Uniwersytet Jagielloński, Wydział Polonistyki, Centrum Języka i Kultury Polskiej w Świecie

DOI:

https://doi.org/10.18778/0860-6587.22.13

Słowa kluczowe:

test osiągnięć, funkcja pomiaru dydaktycznego, rzetelność, trafność, czynniki wpływające na trafność/rzetelność testu, błędy konstrukcyjne

Abstrakt

Narzędziem pomiaru najczęściej stosowanym w dydaktyce języka jest test osiągnięć. Za jego pomocą określa się stopień opanowania przez uczących się określonego materiału i/lub wielkość przyrostu ich umiejętności językowych. Błędy popełniane na etapie konstruowania testu osiągnięć w zakresie doboru treści podlegających sprawdzeniu, zadań testowych oraz zastosowanych kryteriów poprawy mogą fałszować rzeczywisty obraz umiejętności zdających, niesłusznie je przeceniając lub dostatecznie ich nie dowartościowując. W niniejszym tekście analizie poddaje się czynniki wpływające na trafność oraz rzetelność testu osiągnięć, które są podstawowymi wyznacznikami jego poprawności.

Bibliografia

Bachman L., Palmer A., 1996, Language Testing in Practice, Oxford.

Dziuba D., 2000, Testy w nauczaniu języków obcych, „Języki Obce w Szkole”, nr 4, s. 15–22.

Fulcher G., Davidson F., 2007, Language Testing and Assessment: An Advanced Resource Book, London – New York. DOI: https://doi.org/10.4324/9780203449066

Gałyga D., 2004, Rzetelność i trafność pomiaru dydaktycznego na wybranych przykładach testów, w: W. Martyniuk, E. Lipińska, A. Seretny (red.), Opisywanie, rozwijanie i testowanie znajomości języka polskiego jako obcego, Kraków, s. 79–87.

Glosariusz terminów z zakresu testowania biegłości językowej, 2004, Kraków.

Ingram E., 1983, Testy językowe, w: J. B. P. Allen, S. Pit Corder, A. Davies (red.), Kurs edynburski językoznawstwa stosowanego, t. II. Warszawa, s. 225–251.

Janowska I., 2014, Jak oceniać ustne działania językowe uczących się? Ewaluacja wypowiedzi ustnej w podejściu ukierunkowanym na działanie, w: A. Mielczarek, A. Roter-Bourkane, M. Zduniak- Wiktorowicz (red.), Sukcesy, problemy i wyzwania w nauczaniu języka polskiego jako obcego, Poznań, s. 227–238.

Kane M., 2006, Validation, w: R. L. Brennan (red.), Educational Measurement: Fourth Edition, Westport, CT, s. 17–64.

Komorowska H., 2002, Sprawdzanie umiejętności w nauce języka obcego. Kontrola – ocena – testowanie, Warszawa.

Lipińska E., Seretny A., 2010, Testy plasujące jako narzędzie pomiaru dydaktycznego na przykładzie języka polskiego jako obcego – ocena dotychczasowych doświadczeń, „Neofilolog” nr 34, s. 229–242. DOI: https://doi.org/10.14746/n.2010.34.20

Messick S., 1989, Validity, w: R. L. Linn (red.), Educational Measurement: Third Edition, New York, s. 13–103.

Niemierko B., 1975, Testy osiągnięć szkolnych. Podstawowe pojęcia i techniki obliczeniowe, Warszawa.

Niemierko B., 1999, Pomiar wyników kształcenia, Warszawa.

Programy nauczania języka polskiego jako obcego. Poziomy A1–C2, 2011, Kraków.

Przewodnik dla autorów zadań do testów językowych, tłum i adaptacja M. Gaszyńska-Magiera i A Seretny, Universitas, Kraków 2004.

Pukas-Palimąka D., Lipińska E. (1997), Ewaluacja testów biegłości do nauczania języka polskiego jako obcego, „Przegląd Polonijny”, z. 2, s. 115–122.

Seretny A., Lipińska E., 2011, Kontrola bieżąca (formative evaluation) a kontrola globalna (summative evaluation) – testy osiągnięć w procesie dydaktycznym, w: U. Pluskota, K. Taczyńska (red.), Nowe perspektywy w nauczaniu języka polskiego jako obcego II, Toruń, s. 53–70.

Weir C. J., 2005, Language Testing and Validation. An Evidence–Based Approach, Basingstoke. DOI: https://doi.org/10.1057/9780230514577

Wilczyńska W., 1999, Uczyć się czy być nauczanym? O autonomii w przyswajaniu języka obcego, Warszawa.

Wysocka M., 2009, Badania innowacyjne (action research) jako czynnik stymulujący pracę twórcza nauczycieli języków obcych, w: M. Pawlak, A. Mystkowska-Wiertlak, A. Pietrzykowska (red.), Nauczyciel języków obcych dziś i jutro, Poznań - Kalisz, s. 509–517.