Transwersalna analiza aktywności – znaczące doświadczenie badawcze

Izabela Kamińska-Jatczak

doi:10.18778/2450-4491.13.18

Auteurs

Izabela Kamińska-Jatczak Uniwersytet Łódzki https://orcid.org/0000-0001-9556-0470

DOI :

https://doi.org/10.18778/2450-4491.13.18

Mots-clés :

transwersalna analiza aktywności, myśl mistrzowska, relacyjny wymiar doświadczenia badawczego, horyzont rozumienia, kultura działania

Résumé

Le texte traite du sens de l’expérience de recherche, en lien avec l’analyse transversale de l’activité (TAA). IL comprend trois parties thématiques. La première partie fait référence à la généalogie intellectuelle de l’auteure, lorsque en tant que praticienne du travail social avec la famille, elle a tenté, à des fins de recherche, de transformer son activité pratique en un objet de réflexion scientifique. Les outils de cette approche (TAA) ont conceptualisé dans le monde de la recherche les expressions habituellement utilisées dans le monde de pratique. Une telle application de cette approche (TAA) nous a stimulé pour rechercher les liens entre de nombreux éléments existants dans ces activités. La généralité métathéorique des concepts de TAA a donné des cadres pour la pensée analytique, et parallèlement, elle a incité à construire du sens dans l’espace de nos recherches. La deuxième partie du texte est basée sur la position de John Dewey sur le trait relationnel de l’expérience de recherche. L’effort de recherche n’est jamais solitaire, même en l’absence physique des personnes composant la communauté scientifique. Le texte se concentre sur les situations d’échange entre les chercheurs et sur les discussions relatives aux concepts de cette approche (TAA). Nous les considérons comme significatives de la transformation de la compréhension de cette approche. Nous attirons l’attention sur les discussions relatives à l’analyse transversale de l’activité, à la fois de celles qui ont donné le sentiment de l’entente et de celles qui ont détruit la façon de penser existante. La troisième partie de l’article exprime l’intention de l’auteure de faire partager son horizon de compréhension de l’analyse transversale de l’activité. Nous adaptons une prémisse de Hans-George Gadamer que l’attitude du chercheur à l’égard d’une théorie/d’une approche doit être perçue dans l’horizon changeant de la compréhension. De cette perspective nous proposons notre re-lecture de l’analyse transversale de l’activité. En plus de faire référence aux prémisses les plus importantes de TAA, nous nous référons aux inspirations et aux défis découverts dans l’utilisation de cette approche.

Biographie de l'auteur

Izabela Kamińska-Jatczak, Uniwersytet Łódzki

Kamińska-Jatczak Izabela, pédagogue sociale, docteure en sciences sociales dans le domaine de la pédagogie, professeure adjointe à la Chaire de Pédagogie sociale et de resocialisation, de l’Université de Lodz. Ses intérêts de recherche portent sur : l’analyse de l’activité dans le champ de travail social, le travail social avec la famille, les contextes biographies et historiques de la pédagogie sociale, la méthodologie des recherches interprétatives. L’auteure de la monographie Aktywność asystentów rodziny. Analiza narracji w ujęciu transwersalnym [Activité des assistants familiaux. Analyse transversale des récits] (2021).

Références

Barbier J.-M. (2006) Działanie w kształceniu i pracy socjalnej. Analiza podejść, tłum. G. Karbowska, konsultacja naukowa E. Marynowicz-Hetka, Kraków, Wydawnictwo Naukowe „Śląsk”, seria: Biblioteka Pracownika Socjalnego.

Barbier J.-M. (2015) Nowe wyzwania dla badań w naukach o wychowaniu: perspektywa działania/aktywności, tłum. G. Karbowska, konsultacja naukowa: E. Marynowicz-Hetka, „Nauki o Wychowaniu. Studia Interdyscyplinarne”, nr 1 (1), s. 60−72.

Barbier J.-M. (2016a) Leksykon analizy aktywności. Konceptualizacje zwyczajowych pojęć, tłum. i oprac. E. Marynowicz-Hetka, Łódź, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Barbier J.-M. (2016b) Kultury działania i podzielane sposoby organizacji konstrukcji sensu, tłum. G. Karbowska, konsultacja naukowa E. Marynowicz-Hetka, „Nauki o Wychowaniu. Studia Interdyscyplinarne”, nr 2 (3), s. 14−46, https://doi.org/10.18778/2450-4491.03.02 DOI: https://doi.org/10.18778/2450-4491.03.02

Barbier J.-M. (2020) Konstruowanie aktywności i podmiotu w aktywności – wzajemne powiązania, tłum. G. Karbowska, konsultacja naukowa: L. Witkowski w: Pedagogika społeczna. Spotkania, trwanie i zmienność, pogranicza, A. Walczak, L. Telka, M. Granosik (red.), Łódź, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, seria: Stała Konferencja Pedagogiki Społecznej pod patronatem Komitetu Nauk Pedagogicznych PAN, t. 10, s. 223−230.

Bauman T. (2004) Mistrzowie i szkoły myślenia w uniwersytecie w: Gdańskie rodowody pedagogiczne, E. Rodziewicz, K. Rzędzicka, E. Zalewska (red.), Gdańsk, Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, s. 71–84.

Cyzman M. (2019) Zaskakujące pojęć wędrówki i związki. O kolektywie myślowym Ludwika Flecka i wspólnocie interpretacyjnej Stanleya Fisha, „Filozofia i Nauka. Studia filozoficzne i interdyscyplinarne”, t. 7, cz. 2, s. 305−317. DOI: https://doi.org/10.37240/FiN.2019.7.1.19

Czyżewski M. (2010) Analiza ramowa, czyli co tu się dzieje? w: E. Goffman, Analiza ramowa. Esej z organizacji doświadczenia, tłum. S. Burdziel, Kraków, Zakład Wydawniczy NOMOS, s. VII−XLVII.

Dewey J. (1975) Sztuka jako doświadczenie, tłum. A. Potocki, Wrocław, Zakład Narodowy im. Ossolińskich.

Dewey J. (2014) Doświadczenie i edukacja, tłum. E. Czujko-Moszyk, Warszawa, Warszawska Firma Wydawnicza S.C.

Fish S. E. (1976) Interpreting the “Variorum”, „Critical Inquiry”, vol. 2, no. 3, s. 465−485, https://doi.org/10.1086/447852 DOI: https://doi.org/10.1086/447852

Fleck L. (1986) Powstanie i rozwój faktu naukowego. Wprowadzenie do nauki o stylu myślowym i kolektywie myślowym, tłum. M. Tuszkiewicz, wstęp Z. Cackowski, Lublin, Wydawnictwo Lubelskie.

Gadamer H. G. (2007) Prawda i metoda. Zarys hermeneutyki filozoficznej, tłum. i wstęp B. Baran, Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN, seria: Biblioteka Współczesnych Filozofów.

Kafar M. (2011) Wprowadzenie w: Biografie naukowe. Perspektywa transdyscyplinarna, M. Kafar (red.), Łódź, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, seria: Perspektywy Biograficzne, s. 7–11.

Kafar M. (2019) W dialogu z mistrzami albo jak rodzi się szkoła myślenia. Uwagi na marginesie lektury artykułu , „Nauki o Wychowaniu. Studia Interdyscyplinarne”, nr 1 (8), s. 281–292, https://doi.org/10.18778/2450-4491.08.21 DOI: https://doi.org/10.18778/2450-4491.08.21

Kafar M., Marynowicz-Hetka E. (2021) O przepływach intelektualnych: spotkania dialogowe, „Nauki o Wychowaniu. Studia Interdyscyplinarne”, nr 2 (13), w tym tomie. DOI: https://doi.org/10.18778/2450-4491.13.15

Kamińska I. (2013) Dyskurs ekspercki w obszarze pomocy społecznej na tle pedagogizacji medialnej, „Societas/Communitas”, nr 2 (16), s. 203−222.

Kamińska I. (2016) O (nie)udanej próbie odnalezienia się w roli praktykującego badacza. Refleksje z pola praktyki w: Auto/biograficzne aspekty praktyk poznawczych, M. Kafar (red.), Łódź, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, seria: Perspektywy Biograficzne, s. 255–269.

Kamińska-Jatczak I. (2019a) Myśląc o transformacjach: Sympozjum naukowe (Łódź, 23.05.2019), „Nauki o Wychowaniu. Studia Interdyscyplinarne”, nr 1 (8), s. 312–323, https://doi.org/10.18778/2450-4491.08.23 DOI: https://doi.org/10.18778/2450-4491.08.23

Kamińska-Jatczak I. (2019b) Przejawy konstruowania tożsamości profesjonalnej podmiotu działającego. Przykład asystentów rodziny, „Pedagogika Społeczna”, r. XVIII, nr 2 (72), s. 183–202, https://doi.org/10.35464/1642-672X.PS.2019.2.13 DOI: https://doi.org/10.35464/1642-672X.PS.2019.2.13

Kamińska-Jatczak I. (2021) Aktywność asystentów rodziny. Analiza narracji w ujęciu transwersalnym, Łódź, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Kamińska-Jatczak I., Skoczylas-Namielska E. (2016) Pedagogika społeczna w Uniwersytecie Łódzkim: przeszłość – teraźniejszość – przyszłość: kulminacja obchodów 70-lecia Katedry Pedagogiki Społecznej UŁ, „Nauki o Wychowaniu. Studia Interdyscyplinarne”, nr 2 (3), s. 215−232, https://doi.org/10.18778/2450-4491.03.13 DOI: https://doi.org/10.18778/2450-4491.03.13

Luc J. (2013) Czym jest rozumienie w humanistyce? Próba odpowiedzi Hansa-Georga Gadamera, „Idea. Studia nad Strukturą i Rozwojem Pojęć Filozoficznych”, t. XXV, s. 125–140, https://doi.org/10.15290/idea.2013.25.07 DOI: https://doi.org/10.15290/idea.2013.25.07

Markiewka T. (2013) Neopragmatyści wobec kategorii autora. O konsekwencjach konstruktywizmu, „Teksty Drugie”, nr 5, s. 276–292.

Marynowicz-Hetka (2006) Pedagogika społeczna. Podręcznik akademicki, Wykład, t. 1, Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN.

Marynowicz-Hetka E. (2007) Uwagi na zakończenie – w kierunku transwersalności pedagogiki społecznej w: Pedagogika społeczna. Podręcznik akademicki, Debata, E. Marynowicz-Hetka (red.), t. 2, Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN, s. 552−569.

Marynowicz-Hetka E. (2008) Zintegrowany paradygmat analizy działania pedagoga społecznego w kierunku transwersalności pedagogiki społecznej w: Pedagog społeczny w meandrach środowiska lokalnego, B. Kromolicka (red.), Szczecin, Ars Atelier, s. 17−27.

Marynowicz-Hetka, E. (2016) Posłowie. Konceptualizacje zwyczajowych ram myślenia o aktywności – na marginesie pracy nad tekstem w: J.-M. Barbier, Leksykon analizy aktywności. Konceptualizacje zwyczajowych pojęć, tłum. i oprac. E. Marynowicz-Hetka, Łódź, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, s. 271−289.

Marynowicz-Hetka E. (2019) Pedagogika społeczna. Pojmowanie aktywności w polu praktyki, Łódź, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Marynowicz-Hetka E. (2020) Szkoła myślenia: relacyjne procesy trwania i transformacji w: Wielowymiarowość dobrostanu człowieka i społeczeństw, czyli o tym, jak szlachetne jest zdrowie: księga jubileuszowa dedykowana profesor Ewie Syrek, E. Jarosz (red.), Katowice, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, s. 21‒35.

Saussez F. (2014) Une entrée activité dans la conception d’environnements de formation pour sortir d’une vision fonctionnaliste de la formation, un essai de conclusion, „Activités”, nr 2 (11), s. 188–200, https://doi.org/10.4000/activites.969 DOI: https://doi.org/10.4000/activites.969

Schütz A. (2006) Potoczna i naukowa interpretacja ludzkiego działania, tłum. D. Lachowska w: Współczesne teorie socjologiczne, A. Jasińska-Kania i in. (red.), t. 2, Warszawa, Wydawnictwo Naukowe Scholar, s. 867–893.

Waldenfels B. (2002) Topografia obcego. Studia z fenomenologii obcego, tłum. J. Sidorek, Warszawa, Oficyna Naukowa.

Wilkoszewska K. (2009) Wspólnota doświadczenia, „Sztuka i Filozofia”, t. 34, s. 9–17.

Bakic J., Diebäcker M., Hammer E. (2007) Wiener Erklärung zur Ökonomisierung und Fachlichkeit in der Sozialen Arbeit, http://www.armutskonferenz.at/files/bakic_ua_oekonomisierung_soziale_arbeit-2007.pdf [dostęp: 11.04.2021].

Kamińska-Jatczak I. (2017) Tożsamość profesjonalna w narracjach asystentów rodziny, niepublikowana praca doktorska, mpis, https://repozytorium.uni.lodz.pl/handle/11089/23030 [dostęp: 11.04.2021].