Kilka uwag na temat rewitalizacji małych miast – polska perspektywa
DOI:
https://doi.org/10.18778/1733-3180.32.09Słowa kluczowe:
małe miasta, rewitalizacja, zagospodarowanie przestrzenne, PolskaAbstrakt
Artykuł koncentruje się na przedstawieniu polskich uwarunkowań dotyczących rewitalizacji, ze szczególnym uwzględnieniem tej problematyki w małych miastach. Prezentuje genezę rozwoju małych miast po II wojnie światowej, zmiany, jakie wywołało przystąpienie naszego kraju do Unii Europejskiej oraz aktualne ramy prawne i kierunki programowania i wdrażania rewitalizacji w Polsce. Artykuł powstał na podstawie dorobku publikacyjnego oraz cyklicznej konferencji dedykowanej małym miastom, a także własnych badań programów rewitalizacji małych miast, które realizowały działania pilotażowe w ramach projektu Modelowa rewitalizacja miast. W konkluzjach autorzy podkreślają korzyści jakie przynosi świadoma rewitalizacja oraz wskazują ograniczenia i problemy jakie czekają w tej materii samorządy. Wpisuje się w naukową dyskusję dotyczącą rewitalizacji, ze szczególnym uwzględnieniem specyfiki małych miast. Artykuł może stanowić inspirację dla naukowców do pogłębiania badań na ten temat oraz dla samorządów przygotowujących swoje programy rewitalizacji.
Pobrania
Bibliografia
Bagiński, E. 1998, Małe miasta w sieci osiedleńczej Polski, Politechnika Wrocławska, Wrocław.
Bartosiewicz B. (ed.), 2016a, Potencjał rozwoju małych i średnich miast, “Space–Society–Economy”, 16(2) https://czasopisma.uni.lodz.pl/space/issue/view/73
Bartosiewicz B. (ed.), 2016b, Tendencje w rozwoju gospodarczym i przestrzennym małych miast w Polsce, “Space–Society–Economy”, 17(3) https://czasopisma.uni.lodz.pl/space/issue/view/74
Bartosiewicz B. (ed.), 2018a, Małe miasta. Wybrane zagadnienia społeczno-ekonomiczne, “Space–Society–Economy”, 22(4) https://czasopisma.uni.lodz.pl/space/issue/view/201
Bartosiewicz B. (ed.), 2018b, Małe miasta. Wybrane zagadnienia społeczno-ekonomiczne, “Space–Society–Economy”, 24(2) https://czasopisma.uni.lodz.pl/space/issue/view/244
Bartosiewicz B., Marszał T. (eds.), 2013, Przestrzeń publiczna i sektor usług w małych miastach, “Acta Univesitatis Lodziensis. Folia Geographica Socio-Oeconomica”, 15(3) https://dspace.uni.lodz.pl/xmlui/handle/11089/4050
Bartosiewicz B., Kwiatek-Sołtys A., Kurek S., 2019, Does the process of shrinking concerns also small towns? Lessnons from Poland, “Quaestiones Geographicae”, 38(4): 91–105 https://doi.org/10.2478/quageo-2019-0039 DOI: https://doi.org/10.2478/quageo-2019-0039
Brandenburg, H., 2003, Zarządzanie lokalnymi projektami rozwojowymi, Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej w Katowicach, Katowice.
Czarnecki, W., 1960, Planowanie miast i osiedli, Miejsca pracy i zamieszkania, Vol. II, PWN, Warszawa.
Dej M., Sykała Ł., 2018, Rewitalizować czy odnawiać wieś? O paradoksach semantyczno-przestrzenno-metodycznych, [in:] Ł. Sykała, M. Dej (eds) Odnowa wsi jako narzędzie rozwoju lokalnego. Ujęcie teoretyczne i praktyczne, Krajowy Instytut Polityki Przestrzennej i Mieszkalnictwa, Kraków: 35–53.
Gripaios P., 2012, The failure of regeneration policy in Britain, “Regional Studies”, 36(5): 568–577 https://doi.org/10.1080/00343400220137173 DOI: https://doi.org/10.1080/00343400220137173
Gzell, S., 1987, Fenomen małomiejskości, Instytut Urbanistyki i Planowania Przestrzennego Politechniki Warszawskiej, Warszawa.
Heffner K., Marszał T., 2006, Uwarunkowania rozwoju i zmiany w zagospodarowaniu małych miast w Polsce w drugiej połowie XX w., “Biuletyn KPZK PAN”, 226(3): 7–20.
Hospers G.-J., 2017, People, place and partnership: exploring strategies to revitalize town centres, “European Spatial Research and Policy”, 24(1): 65–79 https://doi.org/10.1515/esrp-2017-0004 DOI: https://doi.org/10.1515/esrp-2017-0004
Jadach-Sepioło, A., Kułaczkowska, A., Mróz A., 2018, Rewitalizacja w praktyce. Modele rozwiązań jako rezultaty konkursu Modelowa Rewitalizacja Miast i pilotaży w zakresie rewitalizacji, Krajowy Instytut Polityki Przestrzennej i Mieszkalnictwa, Warszawa: 15–20.
Jarczewski W., Kułaczkowska A., 2019, Raport o stanie polskich miast. Rewitalizacja, Instytut Rozwoju Miast i Regionów, Warszawa–Kraków.
Kosiński W., Tokarczuk T., Byrski P., 2009, Odnowa miast małych i średnich – wyzwania współczesności, [in:] J. Poczobut (ed.), Specyfika odnowy małych i średnich miast w Polsce, Stowarzyszenie Forum Rewitalizacji, Kraków: 136–150.
Kozłowski S.J., Marszał T., 2009, Zagospodarowanie małych miast Polski Środkowej – kontekst rewitalizacji, [in:] J. Poczobut (ed.), Specyfika odnowy małych i średnich miast w Polsce, Stowarzyszenie Forum Rewitalizacji, Kraków: 75–84.
Krajowa Polityka Miejska 2023, 2015, Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju, Warszawa.
Krośnicka K., 2010, Rewitalizacja małych miast portowych bałtyckiego wybrzeża Polski i Niemiec, “Prace Wydziału Nawigacyjnego Akademii Morskiej w Gdyni”, 24: 51–64.
Marszał T. 2012. Małe miasta jako przedmiot badań na przełomie XX i XXI w., Paper presented at the conference in Jasło on June 29, 2012 [unpublished].
Masierek, E., 2013, Nieudane próby tworzenia w Polsce podstaw prawnych dotyczących rewitalizacji, “Samorząd Terytorialny”, 1–2(265–266): 41–59.
Masierek, E., 2017, Programowanie rewitalizacji w Polsce na tle doświadczeń wybranych małych miast i gmin, “Space–Society–Economy”, 22(4): 43–68 https://doi.org/10.18778/1733-3180.22.03 DOI: https://doi.org/10.18778/1733-3180.22.03
Mazur K., 2006, Przekształcanie obszarów miejskich (programy rewitalizacji), “Biuletyn KPZK PAN”, 226(3): 188–200.
Mazur-Belzyt K., 2018, Małe miasta w dobie zrównoważonego rozwoju, Wydawnictwo Politechniki Śląskiej, Gliwice: 233–238.
Medhdipanah R., Marra G., Melis G., Gelormino E., 2018, Urban renewal, gentrification and health equity: A realist perspective, “European Journal of Public Health”, 28(2): 243–248 https://doi.org/10.1093/eurpub/ckx202 DOI: https://doi.org/10.1093/eurpub/ckx202
Paszkowski Z., 2014, Rewitalizacja średniowiecznych małych miast Pomorza Zachodniego, Wydawnictwo Hogben.
Rabsztyn B., 2006, Czynniki rozwoju małych miast w okresie transformacji systemowe, “Biuletyn KPZK PAN”, 226(3): 32–40.
Runge A., 2012, Metodologiczne problemy badania miast średnich w Polsce, “Prace Geograficzne”, 129: 83–101.
Smith A., 2012, Events and urban regeneration: the strategic use of events to revitalise cities, Routledge, London. DOI: https://doi.org/10.4324/9780203136997
Stouten P., Rosenboom H., 2013, Urban regeneration in Lyon connectivity and social exclusion, “European Spatial Research and Policy”, 20(1): 97–117 https://doi.org/10.2478/esrp-2013-0005 DOI: https://doi.org/10.2478/esrp-2013-0005
Szymańska D., 2007, Urbanizacja na świecie, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
Tallon A., 2010, Urban regeneration and renewal: critical concepts in urban studies. Vol. 3, City responses to urban change. P. 1, Routledge, London.
Tumilewicz M., 2015, Instytucjonalne i organizacyjne aspekty zarządzania rewitalizacją obszarów miejskich małych i średnich miast województwa łódzkiego, Biblioteka UŁ in BU prace doktorskie.
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. 1990, nr 16, poz. 95 z późn. zm.).
Ustawa z dnia 9 października 2015 r. o rewitalizacji (Dz.U. 2015, poz. 1777 z późn. zm.).
Wytyczne w zakresie rewitalizacji w programach operacyjnych na lata 2014–2020 z dnia 2 sierpnia 2016, Ministerstwo Rozwoju, Warszawa.
Zaniewska H., Thiel M., 2012, Halinów miasto-ogród?, “Problemy Rozwoju Miast”, 9(2): 53–67.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Jak cytować
