Space – Society – Economy https://czasopisma.uni.lodz.pl/space <div style="text-align: justify;"> <p><em>Space – Society – Economy</em> to rocznik, w którym artykuły publikowane są w sposób ciągły(na bieżąco on-lines). Nasze czasopismo upowszechnia wyniki badań z różnych dziedzin nauki a także opracowania przygotowane przez przedstawicieli praktyki. W czasopismie zamieszczane są opracowania z zakresu gospodarki przestrzennej i planowania przestrzennego oraz geografii ekonomicznej i społecznej. Dotyczą one szerokiego spektrum badań relacji między przestrzenią, społeczeństwem i gospodarką o zasięgu regionalnym, krajowym oraz międzynarodowym. Czasopismo jest adresowane przede wszystkim do pracowników naukowych i studentów kierunku geograficznego i gospodarki przestrzennej, a dodatkowo także m.in. do: pracowników administracji państwowej, samorządowej, statystyki regionalnej i planowania przestrzennego.</p> </div> pl-PL bartosz.bartosiewicz@geo.uni.lodz.pl (Bartosz Bartosiewicz) ojs@fimagis.pl (Firma Magis) pon, 21 wrz 2020 12:21:53 +0000 OJS 3.2.1.1 http://blogs.law.harvard.edu/tech/rss 60 Zmiany ludnościowe małych miast w strefach zaplecza głównych aglomeracji miejskich w Polsce https://czasopisma.uni.lodz.pl/space/article/view/7808 <p>Celem artykułu jest identyfikacja głównych trendów zmian ludnościowych w małych miastach położonych w strefach zaplecza największych aglomeracji miejskich w Polsce w latach 1995–2018. Założono, że sytuacja ludnościowa małych miast jest w głównej mierze zależna od ich położenia względem miasta centralnego (a w zasadzie dostępności komunikacyjnej do miasta centralnego) oraz jego kondycji społeczno-gospodarczej. Analizę przeprowadzono dla miast położonych w strefach bezpośredniego oddziaływania ośrodków stanowiących rdzenie głównych, a zarazem największych pod względem liczby ludności aglomeracji miejskich w Polsce, tzn. Warszawy, Krakowa, Łodzi, Wrocławia, Poznania i Trójmiasta, koncentrując się na miastach małych, liczących do 20 tys. mieszkańców (67). Analiza trendów i głównych czynników zmian ludnościowych przy pomocy diagramu Webba umożliwiła wydzielenie 8 typów małych miast w zależności od ich sytuacji demograficznej. W korzystnej sytuacji ludnościowej są w szczególności małe miasta położone w pierwszym pierścieniu gmin otaczających miasto centralne i wzdłuż głównych ciągów komunikacyjnych.</p> Robert Szmytkie, Dominik Sikorski Copyright (c) 2020 Space – Society – Economy https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://czasopisma.uni.lodz.pl/space/article/view/7808 pon, 21 wrz 2020 00:00:00 +0000 Przygraniczne targowiska jako kurcząca się forma organizacji przestrzennej handlu detalicznego w Cieszynie https://czasopisma.uni.lodz.pl/space/article/view/7965 <p>W artykule przedstawiono zmiany, jakie zaszły na przygranicznych targowiskach w Cieszynie, ze szczególnym uwzględnieniem bazarów przy al. Łyska i ul. Katowickiej. Od końca lat 90. XX wieku ulegają one stopniowemu kurczeniu się zarówno pod względem liczby konsumentów, jak i liczby stanowisk handlowych. Mimo to nadal stanowią jedną z ważniejszych form działalności handlowych prowadzonych w Cieszynie.</p> Katarzyna Kulczyńska Copyright (c) 2020 Space – Society – Economy https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://czasopisma.uni.lodz.pl/space/article/view/7965 pon, 21 wrz 2020 00:00:00 +0000 Wpływ detalicznych sieci handlowych na rozwój lokalny małych miast i obszarów wiejskich w województwie śląskim https://czasopisma.uni.lodz.pl/space/article/view/7816 <p>Sieć handlu detalicznego w Polsce od początku transformacji ulega ciągłym zmianom strukturalnym, ilościowym oraz jakościowym. W strukturze sieci detalicznej pojawiają się nowe formaty handlu wielkopowierzchniowego, takie jak parki i galerie handlowe, obserwowany jest intensywny rozwój sieci dyskontowych, stosujących strategię niskich cen oraz selekcję oferty asortymentowej. Tradycyjne, małe sklepy coraz częściej działają w ramach sieci zintegrowanych, które pozwalają im na redukcję kosztów funkcjonowania. Istotne znaczenie dla rozwoju sieci detalicznej ma handel elektroniczny i nowe technologie wspierające procesy dystrybucyjne. Sytuacja zmienia się najszybciej w dużych ośrodkach miejskich, ale z czasem analogiczne zmiany zachodzą też w małych miastach i na obszarach wiejskich.</p> <p>Duże i średniej wielkości miasta, jako atrakcyjne rynki zbytu, były naturalnym polem dla wzmożonej aktywności inwestycji handlowych. Od kilku lat inwestorzy rozpoczęli ekspansję do małych miast, które stanowią 76% liczby miast ogółem w Polsce.</p> <p>Celem artykułu jest określenie wpływu detalicznych sieci handlowych, w szczególności dyskontowych, na rozwój małych miast oraz otaczających je obszarów wiejskich. W 2018 r. przeprowadzono badania pilotażowe w wybranych małych miastach i na obszarach wiejskich w województwie śląskim, położonych w strefie oddziaływania aglomeracji górnośląskiej. Do badań zakwalifikowano małe miasta, w których funkcjonują sieci dyskontowe. Dla pełniejszej oceny oddziaływania handlu sieciowego na rozwój lokalny zinwentaryzowano rozmieszczenie placówek handlowych w badanych jednostkach.</p> Małgorzata Twardzik, Krystian Heffner Copyright (c) 2020 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://czasopisma.uni.lodz.pl/space/article/view/7816 pon, 21 wrz 2020 00:00:00 +0000 Ubóstwo w Łodzi. Ujęcie przestrzenne https://czasopisma.uni.lodz.pl/space/article/view/8179 <p>Artykuł poświęcony jest przestrzennemu wymiarowi ubóstwa w Łodzi. Podstawą przeprowadzonych analiz są dane Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Łodzi, zawierające informacje o rozmieszczeniu zasiłkobiorców, zagregowane przestrzennie do poziomu kwartałów. Zmienność przestrzenną poziomu ubóstwa badano za pomocą wskaźnika lokalizacji oraz lokalnej statystyki Morana (LISA). Wyniki badań pozwoliły wskazać wyraźny wzorzec przestrzenny manifestujący się w postaci podwyższonego poziomu ubóstwa w centrum Łodzi. Wyróżniono także szereg klastrów, tj. skorelowanych przestrzennie kwartałów o wysokim udziale zasiłkobiorców oraz towarzyszące im obszary wysokich kontrastów analizowanego zjawiska.</p> Mariusz Lamprecht Copyright (c) 2020 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://czasopisma.uni.lodz.pl/space/article/view/8179 pon, 21 wrz 2020 00:00:00 +0000 EC1 w Łodzi z perspektywy mieszkańców najbliższego otoczenia https://czasopisma.uni.lodz.pl/space/article/view/8303 <p>Łódź to miejsce, którego znakiem szczególnym są przedsięwzięcia polegające na adaptacji dawnych obiektów pofabrycznych na różne cele: dydaktyczne, handlowe, biurowe, mieszkaniowe, hotelowe, kulturowe, gastronomiczne. Są one realizowane od lat 90. XX wieku zarówno przez sektor prywatny, jak i publiczny. Artykuł ma na celu zaprezentowanie opinii mieszkańców najbliższego otoczenia na temat jednego z nich tj. projektu „Rewitalizacja EC1 i jej adaptacja na cele kulturalno-artystyczne” i jego wpływu na sąsiedztwo. W artykule przedstawiono wyniki badań kwestionariuszowych przeprowadzonych w 2017 roku na próbie 199 respondentów, zamieszkujących w zasięgu pieszym, tj. do 500 m od przeprowadzonej inwestycji. Większość ankietowanych pozytywnie oceniło przekształcenia, jakie zaszły na terenie dawnej elektrociepłowni. Jako atuty projektu podkreślali jego dostępność komunikacyjną oraz estetykę i formę architektoniczną budynków.</p> Edyta Masierek Copyright (c) 2020 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://czasopisma.uni.lodz.pl/space/article/view/8303 pon, 21 wrz 2020 00:00:00 +0000 Metoda Urban Futures – realne wsparcie w planowaniu rozwoju miast? https://czasopisma.uni.lodz.pl/space/article/view/8377 <p>W artykule omówiono dotychczas mało znaną na gruncie polskim metodę <em>Urban Futures</em>, pozwalającą m.in. na ocenę prężności rozwiązań na rzecz rozwoju miast. Z jednej strony szczegółowo przedstawiono w nim procedurę postępowania, a z drugiej – krytycznie oceniono możliwości jej zastosowania. Było to możliwe dzięki praktycznemu testowaniu podczas warsztatów zrealizowanych w ramach projektu badawczego, finansowanego ze środków Unii Europejskiej. Metoda jest dosyć pracochłonna, mniej zalecana do dużych jednostek osadniczych i bardzo złożonych inicjatyw, a w pewnych warunkach ujawnić się może także jej nadmierny subiektywizm. Z drugiej strony jednak oferuje ona realne wsparcie dla planistów, poszerzając ich horyzonty analityczne, co jest szczególnie istotne w kwestii niepewności odnośnie przyszłego stanu zasobów przyrodniczych oraz trajektorii rozwoju społeczeństwa i gospodarki.</p> Iwona Pielesiak, Agnieszka Ogrodowczyk Copyright (c) 2020 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://czasopisma.uni.lodz.pl/space/article/view/8377 pon, 21 wrz 2020 00:00:00 +0000 Environmental crime predictors and the spatial distribution of crime. The case of stare Baluty in Lodz, Poland https://czasopisma.uni.lodz.pl/space/article/view/8444 <p>The article refers to various studies on the creation of safe spaces as well as works on the influence of land-use on the distribution of crime in urban space. The goal of the study is to identify places and facilities which constitute a potential threat to safety and impact the spatial distribution of crime. An analysis of relationships between various types of crime predictors and the spatial distribution of crimes at the address-level has also been made. The most important conclusion drawn from the study is that the distribution of crime predictors strongly impacts the presence of crime in their direct vicinity and this influence on crime gradually lessens as the distance increases. The influence of such crime predictors as <em>honeypots </em>and <em>public facilities </em>on attracting crime as well as <em>movement predictors </em>and <em>conflicts of land use </em>on repelling crime was determined.</p> Stanisław Mordwa, Patrycja Laskowska Copyright (c) 2020 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://czasopisma.uni.lodz.pl/space/article/view/8444 pon, 21 wrz 2020 00:00:00 +0000 Składnia przestrzeni a ruch pieszy. Próba zastosowania i oceny wybranych narzędzi analitycznych https://czasopisma.uni.lodz.pl/space/article/view/8846 <p>Celem prezentowanych badań jest próba zastosowania i oceny wybranych narzędzi składni przestrzeni w analizie konfiguracyjnej ciągów pieszych na terenie wielorodzinnego osiedla mieszkaniowego. Zakres przestrzenny badań obejmuje Teofilów B, jedną z trzech części wielorodzinnego osiedla mieszkaniowego Teofilów w Łodzi. Realizacja celu składała się z trzech etapów: konstrukcji teoretycznej reprezentacji ciągów pieszych na obszarze badań oraz obliczenia ich wybranych parametrów konfiguracyjnych, obserwacji rzeczywistego ruchu pieszych na obszarze badań oraz oceny zgodności pomiędzy realnie występującym ruchem pieszych a miarami teoretycznymi. Otrzymane wyniki wskazują na istotną korelację pomiędzy wartościami teoretycznymi a rzeczywistym ruchem pieszych na badanym obszarze. Świadczy to o tym, że model teoretyczny sieci ciągów pieszych oraz zastosowane miary wypracowane na gruncie składni przestrzeni cechują się wysokim dopasowaniem do realnego natężenia ruchu pieszego. Dzięki temu są one wartościowym narzędziem wspomagającym planowanie i organizację układów urbanistycznych, pozwalając nie tylko testować rozwiązania przestrzenne w fazie projektowej, ale także uzasadniać reorganizację istniejących układów.</p> Mariusz Lamprecht, Dawid Jankowski Copyright (c) 2020 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://czasopisma.uni.lodz.pl/space/article/view/8846 pon, 21 wrz 2020 00:00:00 +0000 Rozmieszczenie i czynniki przestępczości w województwie łódzkim https://czasopisma.uni.lodz.pl/space/article/view/9000 <p>Celem niniejszego artykułu jest analiza rozmieszczenia i koncentracji przestępstw stwierdzonych przez policję w latach 2015–2019 w województwie łódzkim. Ponadto celem opracowania jest wskazanie istotnych czynników o charakterze demograficznym i społeczno-ekonomicznym, które mają wpływ na natężenie przestępczości. Dane o liczbie przestępstw stwierdzonych (także w podziale na grupy przestępstw) oraz o 30 zmiennych potencjalnie wpływających na przestępczość pobrano z BDL GUS. Analiziepoddano 24 powiaty. Do analizy rozmieszczenia i koncentracji przestępczości wykorzystano wskaźniki natężenia przestępczości, lokalizacji przestępstw i autokorelację przestrzenną. W przypadku najistotniejszych sześciu czynników przestępczości ich wpływ określono konstruując modele regresji przestrzennej. Rozmieszczenie poszczególnych grup przestępstw stwierdzonych w województwie okazało się bardzo zróżnicowane. Za najbardziej zagrożony przestępczością uznano Piotrków Trybunalski oraz w mniejszym stopniu Łódź, Skierniewice oraz powiaty kutnowski, pabianicki, bełchatowski i radomszczański. Dwa czynniki o charakterze społecznym (liczba gospodarstw domowych korzystających ze środowiskowej pomocy społecznej poniżej kryterium dochodowego; liczba orzeczonych przez sąd eksmisji lokali mieszkalnych) określono za najistotniej wpływające na przestępczość.</p> Stanisław Mordwa Copyright (c) 2020 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://czasopisma.uni.lodz.pl/space/article/view/9000 pon, 21 wrz 2020 00:00:00 +0000 Podwórka jako przestrzenie sąsiedzkie – perspektywa mieszkańców obszaru rewitalizacji Włocławka https://czasopisma.uni.lodz.pl/space/article/view/8860 <p>Artykuł ma na celu przedstawienie potrzeb mieszkańców w zakresie kreowania przestrzeni sąsiedzkich na obszarze rewitalizacji. Wskazuje na przykładzie Włocławka, w jaki sposób można wspólnie z użytkownikami budować pomysły na zmiany w zagospodarowaniu podwórek, tak aby stanowiły one miejsca integracji, aktywności oraz rozwijania relacji sąsiedzkich. Zaprezentowane w artykule wyniki badań ankietowych mogą stanowić punkt wyjścia do szerszej dyskusji na temat roli przestrzeni sąsiedzkich w wyprowadzaniu obszarów zdegradowanych z kryzysu, a także inspirację dla koordynujących procesy rewitalizacji w miastach, w szczególności w zakresie uwzględniania zdania użytkowników w realizowanych koncepcjach przemian.</p> Edyta Masierek, Alicja Szajerska Copyright (c) 2020 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://czasopisma.uni.lodz.pl/space/article/view/8860 pon, 21 wrz 2020 00:00:00 +0000 Atrakcyjność migracyjna miast i obszarów wiejskich województwa wielkopolskiego https://czasopisma.uni.lodz.pl/space/article/view/8143 <p>Migracja jest jednym z istotnych procesów wpływających na sytuację demograficzną, nie tylko na wielkość populacji, ale także na jej strukturę. Celem artykułu jest pokazanie rozmiarów migracji w miastach oraz na obszarach wiejskich województwa wielkopolskiego. W analizie zastosowano metodę opisowo-porównawczą przy pomocy wybranych wskaźników migracji. Zakres czasowy obejmował lata 1995–2018, w jego ramach analizie poddano dane dla wybranych lat, tj. 1995, 2000, 2005, 2010, 2014 oraz 2018 roku. Badania pozwoliły wyodrębnić miasta, a przede wszystkim obszary wiejskie położone w sąsiedztwie Poznania, które stanowiły teren atrakcyjny migracyjnie. Napływ i odpływ ludności w miastach oraz na wsi w omawianych latach wykazał odwróconą tendencję, która rozpoczęła się przed rokiem 2000. Proces odpływu ludności nasilił się do tego stopnia, że w 2018 roku ponad 70% gmin miejskich sklasyfikowano jako obszary nieatrakcyjne migracyjnie.</p> Karolina Józefowicz Copyright (c) 2020 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://czasopisma.uni.lodz.pl/space/article/view/8143 pon, 21 wrz 2020 00:00:00 +0000