Zmysł smaku – istota, zaburzenia, diagnoza, terapia (na przykładzie logopedy pracującego z dziećmi)

Renata Marciniak-Firadza

doi:10.18778/2544-7238.06.10

Autor

Renata Marciniak-Firadza Uniwersytet Łódzki, Wydział Filologiczny, Instytut Filologii Polskiej i Logopedii, Zakład Dialektologii Polskiej i Logopedii, ul. Pomorska 171/173, 90-236 Łódź https://orcid.org/0000-0001-6301-8820

DOI:

https://doi.org/10.18778/2544-7238.06.10

Słowa kluczowe:

smak, zaburzenia smaku, terapia logopedyczna zaburzeń smaku u dzieci

Abstrakt

Zmysł smaku jest często niedoceniany w rozważaniach naukowych. Celem artykułu jest opisanie tego zmysłu (jego anatomii, fizjologii, funkcji, etiologii, klasyfikacji zaburzeń smaku, konsekwencji zaburzeń smaku, diagnostyki zaburzeń smaku), a przede wszystkim zaprezentowanie go w kontekście teorii i praktyki logopedycznej (na przykładzie logopedy pracującego z dziećmi). W tekście zamieszczono propozycje strategii terapeutycznych i ćwiczeń stymulujących zmysł smaku, które może wykorzystać logopeda w trakcie terapii dziecka z dysgeuzją.

Pobrania

Statystyki pobrań niedostępne.

Bibliografia

Ayres J., 2015, Dziecko a integracja sensoryczna, przeł. Juliusz Okuniewski, Gdańsk: Wydawnictwo Harmonia.

Baj‑Lieder M., 2018, Wybiórczość pokarmowa w ujęciu sensoryczno‑motorycznym, „Wychowanie w Przedszkolu”, nr 3, s. 16–21.

Bałczewska E., Nowak A., 2000, Zaburzenia smakowe – dysgeusia, „Nowa Stomatologia”, t. 1–2, s. 3–8.

Béresniak D., 2003, Kolory od postaw, Warszawa: Świat Książki.

Borkowska M., Wagh K., 2010, Integracja sensoryczna na co dzień, Warszawa: Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich PZWL.

Charbicka M., 2017, Integracja sensoryczna przez cały rok, Warszawa: Wydawnictwo Difin.

Dżaman K., 2008, Współczesne metody badania węchu i smaku, „Otorynolaryngologia”, t. 7(4), s. 173–177.

Dżaman K., Pleskacz W.A., Wałkanis A., Rapiejko P., Jurkiewicz D., 2007, Ocena zmysłu smaku i węchu u pacjentów z polipami nosa, „Otolaryngologia Polska”, t. LXI, nr 5, s. 831–837. DOI: https://doi.org/10.1016/S0030-6657(07)70537-1

Goodwin Emmons P., McKendry Anderson L., 2007, Dzieci z zaburzeniami integracji sensorycznej, Warszawa: Wydawnictwo Liber.

Kapuścińska‑Kozakiewicz J., 2019, Wybiórczość pokarmowa, „Życie Szkoły”, nr 8, s. 26–30.

Kielin J. (red.), 2020, Rozwój daje radość. Terapia dzieci upośledzonych umysłowo w stopniu głębokim, Sopot: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.

Konopka W., Dobosz P., Kochanowicz J., 2003, Zaburzenia smaku w otolaryngologii, „Otorynolaryngologia”, nr 2(4), s. 145–149.

Korendo M., 2017, Zmysły w komunikacji – znaczenie rozwoju percepcji wzrokowej, słuchowej oraz poznania wielozmysłowego dla prawidłowego budowania systemu językowego, [w:] J. Wojciechowska, B. Kazek (red.), Zmysły w komunikacji. Mowa i jej uwarunkowania, Gdańsk: Wydawnictwo Harmonia, s. 93–112.

Korzeniowska K., Jankowski J., Cieślewicz A., Jabłecka A., 2016, Polekowe zaburzenia i utrata smaku, „Farmacja Współczesna”, nr 3, s. 105–109.

Kranowitz C.S., 2018a, Nie‑zgrane dziecko w świecie gier i zabaw. Zajęcia dla dzieci z zaburzeniami przetwarzania sensorycznego, Gdańsk: Wydawnictwo Harmonia.

Kranowitz C.S., 2018b, Nie‑zgrane dziecko. Zaburzenia przetwarzania sensorycznego – diagnoza i postępowanie, Gdańsk: Wydawnictwo Harmonia.

Mach T., Czepiel J., 2012, Fizjologiczne procesy starzenia się przewodu pokarmowego, [w:] A. Marchewka, Z. Dąbrowski, J.A. Żołądź (red.), Fizjologia starzenia się. Profilaktyka i rehabilitacja, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, s. 195–203.

Marciniak‑Firadza R., 2021a, Istota zmysłu smaku w diagnozie i terapii logopedycznej osób dorosłych, „Logopedia”, t. 50(1), s. 179–200.

Marciniak‑Firadza R., 2021b, The Sense of Smell in Logopaedic Theory and Practice, „Logopaedica Lodziensia”, nr 5, s. 123–144. DOI: https://doi.org/10.18778/2544-7238.05.08

Masłowska A., Żochowska U., Lupa K., 2010, Metody badania zmysłu smaku – przegląd piśmiennictwa, „Forum Ortodontyczne”, t. 6, nr 3–4, s. 89–96.

Odowska‑Szlachcic B., 2016, Metoda integracji sensorycznej we wspomaganiu rozwoju mowy u dzieci z uszkodzeniami ośrodkowego układu nerwowego, Gdańsk: Wydawnictwo Harmonia.

Odowska‑Szlachcic B., 2020, Terapia integracji sensorycznej. Zeszyt 2: Strategie terapeutyczne i ćwiczenia stymulujące układy: słuchowy, wzrokowy, węchu i smaku oraz terapia światłem i kolorami, Gdańsk: Wydawnictwo Harmonia.

Polskie Stowarzyszenie Terapeutów Integracji Sensorycznej – SI, b.d., Kwestionariusz sensomotoryczny, https://pstis.pl/pl/html/index.php?str=podstrona_kwestionariusz (dostęp: 22.10.2020).

Przyrowski Z., 2012, Integracja sensoryczna: wprowadzenie do teorii, diagnozy i terapii, Warszawa: Empis.

Przyrowski Z., 2019, Integracja sensoryczna: teoria, diagnoza, terapia, Warszawa: Empis.

Sienkiewicz‑Jarosz H., Bieńkowski P., 2012, Neurologiczne aspekty zaburzeń smaku, „Neurologia po Dyplomie”, t. 7, nr 5, s. 61–66.

Siudak A., 2019, Fizjologiczne i patologiczne aspekty inwolucji zmysłów – część II: dotyk, smak, powonienie, [w:] B. Kazek, J. Wojciechowska (red.), Zmysły w procesie starzenia, Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, s. 185–208. DOI: https://doi.org/10.31338/uw.9788323538578.pp.185-208

Szmaj M., 2013, Ustna sprawność ruchowa w karmieniu i żywieniu dziecka, materiały szkoleniowe, Kutno.