https://czasopisma.uni.lodz.pl/logopedica/issue/feed Logopaedica Lodziensia 2022-04-13T17:17:54+02:00 Renata Gliwa-Patyńska renata.gliwa@uni.lodz.pl Open Journal Systems <div style="text-align: justify;"> <p>Rocznik <em>Logopaedica Lodziensia</em> powołano z myślą szerzenia najnowszych osiągnięć naukowych i praktycznych z zakresu profilaktyki, diagnozy i terapii zaburzeń komunikacji o różnej etiologii. To pismo interdyscyplinarne, łączące logopedię z takimi dyscyplinami nauki, jak językoznawstwo, medycyna, pedagogika czy psychologia. Obok rozpraw i artykułów o charakterze teoretyczno-metodologicznym i pragmatycznym, w <em>Logopaedica</em>… zamieszczane są wypowiedzi polemiczne, a także recenzje polskich i zagranicznych publikacji poświęconych problematyce zaburzeń komunikacji językowej. Dzięki temu pismo promuje najnowszą wiedzę, stwarza warunki do wymiany myśli naukowej, jak również przedstawia wartościowe, innowacyjne rozwiązania praktyczne z zakresu logopedii i dziedzin pokrewnych.</p> <p><a href="https://digijournals.uni.lodz.pl/logopaedica/"><em>Logopaedica Lodziensia </em>na platformie Digital Commons (Elsevier)</a></p> </div> https://czasopisma.uni.lodz.pl/logopedica/article/view/11727 Fluencja słowna w ocenie logopedycznej. Badania porównawcze w grupie osób młodych i osób w wieku senioralnym 2022-04-13T17:17:54+02:00 Monika Budkowska monika.budkowska1@gmail.com <p>Artykuł poświęcony jest zagadnieniu fluencji słownej, postrzeganej na gruncie logopedii jako ważny komponent oceny w wielu jednostkach patologii mowy. Autorka przedstawiła wyniki badań własnych przeprowadzonych w grupie 40 osób młodych i osób w wieku senioralnym, z zastosowaniem własnej procedury, obejmujących osiem zróżnicowanych prób: ustnych i pisemnych, dotyczących fluencji semantycznej oraz literowej. Prezentując wyniki analizy porównawczej, ilościowej i jakościowej, w ramach badanych kategorii uwzględniła liczbę poprawnie generowanych słów oraz liczbę i zróżnicowanie klastrów, ze zwróceniem uwagi na specyfikę zasobu leksykalnego w kontekście biolektu, a także liczbę popełnionych błędów. Dodatkowo rozpoznała strategie stosowane przez badanych podczas wykonywania zadań i sposoby radzenia sobie z trudnościami z generowaniem słów. Opracowana na potrzeby badań własnych procedura, obejmująca różnorodne rodzaje prób, pozwoliła uszczegółowić ocenę fluencji słownej i pokazać odmienność badanych grup w wyznaczonym zakresie zjawisk.</p> 2021-12-22T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2021 https://czasopisma.uni.lodz.pl/logopedica/article/view/11733 Logopedyczna ocena sześciomiesięcznego niemowlęcia z zespołem DiGeorge’a 2022-04-13T17:17:52+02:00 Ewa Gacka ewa.gacka@uni.lodz.pl <p>Zespół DiGeorge’a to zestaw wad wrodzonych oraz nieprawidłowości spowodowanych delecją chromosomu 22 (utratą fragmentu długiego ramienia tego chromosomu). Do objawów schorzenia zalicza się między innymi: wady serca, hipokalcemię (obniżony poziom wapnia w organizmie), zaburzenia odporności, a także dysmorfizm twarzy, nieprawidłowości w budowie podniebienia, obniżone napięcie mięśniowe, nieprawidłowości w rozwoju poznawczym, niedosłuch, zaburzenia mowy. Pacjenci z tym rozpoznaniem wymagają wielospecjalistycznej opieki, w tym pomocy logopedycznej. W artykule przedstawiono wyniki diagnozy czynności prymarnych mowy, reakcji słuchowych oraz umiejętności komunikacyjnych i społecznych sześciomiesięcznego dziecka z zespołem DiGeorge’a, jak również sformułowane na jej podstawie zalecenia terapeutyczne.</p> 2021-12-22T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2021 https://czasopisma.uni.lodz.pl/logopedica/article/view/11736 Test fluencji słownej semantycznej w logopedycznej diagnozie otępienia alzheimerowskiego – wybrane aspekty 2022-04-13T17:17:50+02:00 Renata Gliwa-Patyńska renata.gliwa@uni.lodz.pl <p>W artykule podjęto próbę wykazania przydatności testu fluencji słownej semantycznej w diagnozie logopedycznej osób ze zdiagnozowaną chorobą Alzheimera. Omówiono podstawowe pojęcia dotyczące fluencji słownej, zwłaszcza semantycznej, dokonano charakterystyki testu, opisano jego strukturę, przedstawiono procedurę badania i omówiono propozycje analizy wyników. Test jest jednym z najczęściej wykorzystywanych narzędzi do oceny m.in. zasobów leksykonu umysłowego, sposobu magazynowania wiedzy i możliwości jej przywoływania. Dostarcza wiedzy na temat jakości procesów językowych. Sposób realizacji zadań fluencji słownej (tj. liczba generowanych pojęć zgodnych z kryterium, liczba klastrów i ich zasób, charakter błędów) świadczy o jakości procesów językowych, o stanie pamięci semantycznej. Trudności z aktualizacją pojęć mogą być istotnym objawem rozwijających się procesów otępiennych, zwłaszcza we wczesnym stadium AD.</p> 2021-12-22T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2021 https://czasopisma.uni.lodz.pl/logopedica/article/view/11737 Niepełnosprawność głosu u nauczycieli. Raport z badań 2022-04-13T17:17:47+02:00 Agnieszka Hamerlińska hamer@umk.pl <p>Nauczyciele to grupa zawodowa, w której najczęściej diagnozowane są zaburzenia głosu. Niepełnosprawność głosowa może rozwijać się przez wiele lat, co utrudnia wykonywanie pracy i codzienne funkcjonowanie. W ostatnim czasie obserwuje się zarówno wzrost liczby szkoleń z profilaktyki zaburzeń głosu, jak i samych zaburzeń. Wśród 221 nauczycieli przeprowadzono badania mające na celu przedstawienie stanu niepełnosprawności głosowej w danej populacji oraz tego, ile z badanych osób znajduje się pod opieką foniatry. Z badań wynika, że u większości nauczycieli – 173 osób (78 proc.) – stopień niepełnosprawności głosu był niski, u 41 osób (18 proc.) średni, u 6 (3 proc.) nie występował, a u 1 osoby (1 proc.) był duży. Spośród badanych nauczycieli 62 proc. znajduje się pod stałą opieką foniatry. Najbardziej narażona chorobowo jest sfera fizyczna głosu. Nauczyciele nadużywają głosu (co widać przy subiektywnej ocenie procentowej używania głosu – <em>p </em>= 0,025). Należy podkreślić, że stanowią grupę zawodową, która potrzebuje wzmożonego wsparcia w zakresie profilaktyki opisywanego problemu.</p> 2021-12-22T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2021 https://czasopisma.uni.lodz.pl/logopedica/article/view/11738 Złożone potrzeby komunikacyjne dziecka ze zdiagnozowanym zespołem Dandy-Walkera i mukopolisacharydozą typu II. Studium przypadku 2022-04-13T17:17:44+02:00 Agnieszka Kamyk-Wawryszuk a.kamwaw@ukw.edu.pl <p>Publikacje opisujące przypadki dzieci ze zdiagnozowanymi dwiema chorobami rzadkimi są nieliczne. Najczęściej są to medyczne prace kazuistyczne. Celem badań przedstawionych w niniejszym artykule jest opisanie złożonych potrzeb komunikacyjnych dziecka i wynikających z nich potrzeb w obszarze „ja jako osoba”, w środowisku domowym, społecznym, edukacyjnym, terapeutycznym i medycznym.</p> <p>Badaniami objęto chłopca w młodszym wieku szkolnym ze zdiagnozowanym zespołem Dandy-Walkera i mukopolisacharydozą typu II (zespołem Huntera). Badania osadzono w orientacji jakościowej z wykorzystaniem indywidualnego studium przypadku. Były one prowadzone przez cztery lata (2016–2020).</p> <p>Zdiagnozowanie u chłopca złożonych potrzeb komunikacyjnych przyczyniło się do zaistnienia w obszarze „ja jako osoba” następujących potrzeb: dostrzegania skutków swojego działania, poczucia bycia członkiem grupy, aktywności, która przyczyni się do budowania własnych kompetencji i zdobywania doświadczenia oraz włączania w aktywności grupowe. W obszarze „środowisko domowe i społeczne” na podstawie przeprowadzonych badań można wskazać, że zaistniały wszystkie wskazane potrzeby. W zakresie edukacji nie pojawiła się potrzeba zapewnienia nauczyciela wspomagającego/asystenta znającego alternatywne metody komunikacji, który dostosuje pomieszczenie do nauki pod kątem komunikacji wielomodalnej oraz przeszkoli inne osoby. Jeżeli chodzi o terapię, to nie zaistniała potrzeba stworzenia kontrolowanej przestrzeni w placówce, ponieważ – tak jak w przypadku edukacji – odbywa się ona także w domu chłopca. W zakresie opieki medycznej badane dziecko wykazuje wszystkie wskazane potrzeby.</p> 2021-12-22T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2021 https://czasopisma.uni.lodz.pl/logopedica/article/view/11741 Przeszkody i wyzwania w pracy zawodowej logopedy podczas pandemii Covid-19 2022-04-13T17:17:42+02:00 Anna Karowicz anna.karowicz@gmail.com <p>Pandemia COVID-19 to czas, który zmienił funkcjonowanie większości zawodów. Logopedzi to jedna z grup, których praca została w szczególnym stopniu utrudniona. Podczas pracy logopeda powinien mieć widoczne usta – wymóg ten jest związany z koniecznością prezentowania pacjentom prawidłowego układu warg i języka, co jest niemożliwe z maseczką ochronną. Natomiast brak maseczki sprawia, że gwałtownie wzrasta ryzyko zarażenia. W trakcie terapii powinny być widoczne również usta pacjenta, by umożliwić logopedzie korektę nieprawidłowej artykulacji. Założeniem omawianego w tekście badania było sprawdzenie, czy logopedzi podejmowali pracę bezpośrednią podczas izolacji, a jeżeli tak, to w jaki sposób zabezpieczali się przed zagrożeniem. Pytano również o to, jakie zmiany zauważyli u siebie (np. spadek motywacji, złe samopoczucie), a jakie u swoich pacjentów (postępy w terapii, kondycja psychiczna, motywacja do ćwiczeń). Zastanawiano się również nad tym, czy podejmowali się pracy online i jak ją oceniali, pamiętając, że elementem terapii logopedycznej jest również manualne wywoływanie głosek (np. za pomocą szpatułki bądź wibratora logopedycznego), masaż, ale też budowanie relacji z pacjentem, na przykład podczas gier i zabaw logopedycznych. Zawód logopedy charakteryzuje się bliską relacją z uczestnikiem terapii, zarówno dzieckiem, jak i z dorosłym, co może jednak zwiększać ryzyko zarażenia się i wpływać na komfort pracy.</p> 2021-12-22T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2021 https://czasopisma.uni.lodz.pl/logopedica/article/view/11744 Opóźniony rozwój mowy a nowe technologie. Doniesienia z badań 2022-04-13T17:17:38+02:00 Kamila Kuros-Kowalska kamila.kuros-kowalska@us.edu.pl <p>Artykuł prezentuje wyniki diagnozy logopedycznej małych dzieci (do lat trzech). Dla badaczki istotne było znalezienie odpowiedzi na pytanie, jaki wpływ ma nowoczesna technologia na rozwój mowy małych dzieci. Opracowany przez autorkę artykułu kwestionariusz wywiadu z rodzicami został poszerzony o pytania dotyczące nowoczesnych technologii. Zbadanie małych dzieci z opóźnionym rozwojem mowy oraz dzieci z mową w normie rozwojowej, jak również rozmowy z ich rodzicami pozwoliły porównać, czy i w jakim stopniu oglądanie telewizji lub filmów na telefonie, a także gry na tablecie mogą zaburzać rozwój werbalny dziecka.</p> 2021-12-22T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2021 https://czasopisma.uni.lodz.pl/logopedica/article/view/11745 Zmysł węchu w teorii i praktyce logopedycznej 2022-04-13T17:17:36+02:00 Renata Marciniak-Firadza renata.marciniak@uni.lodz <p>Zaburzenia węchu dotyczą wielu chorób o różnym podłożu: laryngologicznym, neurologicznym, onkologicznym, gerontologicznym, a niekiedy są jednym z objawów diagnostycznych poważnej choroby. Celem artykułu jest opisanie zmysłu węchu (anatomii, fizjologii, funkcji, etiologii i charakterystyki zaburzeń), a przede wszystkim zaprezentowanie tego zmysłu w kontekście teorii i praktyki logopedycznej. Logopeda może m.in. na podstawie wywiadu z pacjentem lub opiekunem pacjenta oraz za pomocą różnych próbek zapachowych dokonać oceny funkcjonowania zmysłu powonienia. W ramach terapii logopedycznej może natomiast prowadzić stymulację zmysłu węchu poprzez różne ćwiczenia, np. różnicowania zapachów i ich intensywności, odgadywania i nazywania różnych zapachów, poszukiwania źródła zapachów itp.</p> 2021-12-22T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2021 https://czasopisma.uni.lodz.pl/logopedica/article/view/11749 Taksonomia afazji – kryteria klasyfikacji oraz rodzaje zespołów zaburzeń 2022-04-13T17:17:33+02:00 Karolina Milewska karolina007@poczta.onet.pl Bożena Okurowska-Zawada zawada.bozena@wp.pl Justyna Kackieło-Tomulewicz justynakackielo@gmail.com Maciej Jerzy Samusik maciej.samusik@gmail.com <p>W artykule zestawiono istotne kryteria podziałów afazji, które prezentują różne metody podejścia do schorzenia. Omówiono klasyczne postacie afazji, nieklasyczne postacie afazji oraz podział afazji ze względu na stanowiska wybranych autorów. Każde przyjęte kryterium zostało wzbogacone o opisy najważniejszych właściwości danego typu afazji, spotykanych w praktyce logopedycznej. Przedstawiono także współczesne podejście do diagnozy i terapii tego zaburzenia.</p> 2021-12-22T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2021 https://czasopisma.uni.lodz.pl/logopedica/article/view/11750 Ocena dwujęzyczności dziecięcej przy zastosowaniu formuły RIOT 2022-04-13T17:17:30+02:00 Rafał Młyński rafal.mlynski@uj.edu.pl <p>Międzynarodowe standardy logopedyczne przewidują różne formuły diagnozy dzieci wielojęzycznych (w tym dwujęzycznych). Jedną z nich jest formuła RIOT (<em>Review</em>, <em>Interaction</em>, <em>Observa­tion</em>, <em>Test</em>), oparta na etnograficznym studium pacjenta/klienta w różnych kontekstach funkcjonowania, analizie zgromadzonej dokumentacji oraz testowaniu kompetencji językowej. Niniejszy artykuł stanowi przykład zastosowania formuły RIOT w badaniu dwujęzycznej, polsko-rosyjskiej dziewczynki (B.) z Białorusi. Przeprowadzone badania były wielokontekstową analizą dwujęzyczności dziecka, zakończoną diagnozą rosyjskich i polskich podsystemów językowych.</p> 2021-12-22T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2021 https://czasopisma.uni.lodz.pl/logopedica/article/view/11751 Przygotowanie logopedy do pracy z dzieckiem z rozszczepem wargi i/lub podniebienia. Projekt modelu kształcenia 2022-04-13T17:17:28+02:00 Danuta Pluta-Wojciechowska danuta.pluta@uni.lodz.pl <p>W artykule przedstawiono projekt modelu kształcenia logopedycznego w zakresie diagnozy i terapii zaburzeń mowy u dzieci z rozszczepem wargi i/lub podniebienia. Podjęto rozważania dotyczące czasu realizacji omawianego modułu zajęć, biorąc pod uwagę cały cykl kształcenia logopedycznego, niezbędnych umiejętności, z jakimi student powinien przystąpić do proponowanych wykładów i ćwiczeń, a także przedstawiono listę zagadnień do realizacji. Projekt może być wykorzystany do opracowania szczegółowych strategii kształcenia logopedycznego podczas studiów stacjonarnych i podyplomowych, jak również różnych form doskonalenia zawodowego.</p> 2021-12-22T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2021 https://czasopisma.uni.lodz.pl/logopedica/article/view/11752 O błędach popełnianych przez dzieci czteroletnie podczas oceny ich zasobu leksykalnego 2022-04-13T17:17:25+02:00 Ewelina Zając ewelina.zajac@uni.lodz.pl <p>Celem artykułu jest przedstawienie wyników badań oraz analiza zasobu leksykalnego dzieci czteroletnich, bez zaburzeń neurologicznych, w normie intelektualnej. Do badania wybrano dzieci czteroletnie, ponieważ w tym wieku mają już one wiedzę o sobie, rodzinie, środowisku przedszkolnym i pozaprzedszkolnym. Wtedy też nawiązują nowe znajomości, co wpływa na rozwój mowy biernej i czynnej. Jest to wiek, w którym obserwuje się szczególny wzrost zasobu słownictwa. Celem badań jest ukazanie typów błędów (tematycznych, fonetycznych, semantycznych) oraz wskazanie części mowy, ze zrozumieniem których dzieci te miały najwięcej lub najmniej problemów.</p> 2021-12-22T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2021 https://czasopisma.uni.lodz.pl/logopedica/article/view/11753 Recenzja książki Krystyny Baranowicz, "Mój związek z Parkinsonem. Niestety nierozerwalny", Pretekst Agencja Reklamowo-Promocyjna, Łódź 2020, ss. 36, ISBN 978-83-957291-0-2 2022-04-13T17:17:23+02:00 Ewa Gacka ewa.gacka@uni.lodz.pl 2021-12-22T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2021 https://czasopisma.uni.lodz.pl/logopedica/article/view/11754 Recenzja książki Magdaleny Grycman, Moniki Jerzyk i Magdaleny Bucyk, "Model aktywny. Komunikacja wspomagająca i alternatywna", Wydawnictwo Poligraf, Wrocław 2020, ss. 454, ISBN 978-83-939907-3-3 2022-04-13T17:17:20+02:00 Agnieszka Kamyk-Wawryszuk a.kamwaw@ukw.edu.pl 2021-12-22T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2021 https://czasopisma.uni.lodz.pl/logopedica/article/view/11755 "Afazja dziecięca, niedokształcenie mowy o typie afazji, alalia i alalia prolongata oraz SLI/DLD – w kręgu badań i terminologii", Łódź, 22 maja 2021 roku (sprawozdanie z konferencji naukowej) 2021-12-22T11:47:22+01:00 Ewelina Zając ewelina.zajac@uni.lodz.pl Renata Gliwa-Patyńska renata.gliwa@uni.lodz.pl 2021-12-22T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2021