Logopaedica Lodziensia https://czasopisma.uni.lodz.pl/logopedica <div style="text-align: justify;"> <p>Rocznik <em>Logopaedica Lodziensia</em> powołano z myślą szerzenia najnowszych osiągnięć naukowych i praktycznych z zakresu profilaktyki, diagnozy i terapii zaburzeń komunikacji o różnej etiologii. To pismo interdyscyplinarne, łączące logopedię z takimi dyscyplinami nauki, jak językoznawstwo, medycyna, pedagogika czy psychologia. Obok rozpraw i artykułów o charakterze teoretyczno-metodologicznym i pragmatycznym, w <em>Logopaedica</em>… zamieszczane są wypowiedzi polemiczne, a także recenzje polskich i zagranicznych publikacji poświęconych problematyce zaburzeń komunikacji językowej. Dzięki temu pismo promuje najnowszą wiedzę, stwarza warunki do wymiany myśli naukowej, jak również przedstawia wartościowe, innowacyjne rozwiązania praktyczne z zakresu logopedii i dziedzin pokrewnych.</p> <p><a href="https://digijournals.uni.lodz.pl/logopaedica/"><em>Logopaedica Lodziensia </em>na platformie Digital Commons (Elsevier)</a></p> </div> pl-PL renata.gliwa@uni.lodz.pl (Renata Gliwa-Patyńska) ojs@fimagis.pl (Firma Magis) Wed, 22 Dec 2021 00:00:00 +0100 OJS 3.3.0.10 http://blogs.law.harvard.edu/tech/rss 60 Fluencja słowna w ocenie logopedycznej. Badania porównawcze w grupie osób młodych i osób w wieku senioralnym https://czasopisma.uni.lodz.pl/logopedica/article/view/11727 <p>Artykuł poświęcony jest zagadnieniu fluencji słownej, postrzeganej na gruncie logopedii jako ważny komponent oceny w wielu jednostkach patologii mowy. Autorka przedstawiła wyniki badań własnych przeprowadzonych w grupie 40 osób młodych i osób w wieku senioralnym, z zastosowaniem własnej procedury, obejmujących osiem zróżnicowanych prób: ustnych i pisemnych, dotyczących fluencji semantycznej oraz literowej. Prezentując wyniki analizy porównawczej, ilościowej i jakościowej, w ramach badanych kategorii uwzględniła liczbę poprawnie generowanych słów oraz liczbę i zróżnicowanie klastrów, ze zwróceniem uwagi na specyfikę zasobu leksykalnego w kontekście biolektu, a także liczbę popełnionych błędów. Dodatkowo rozpoznała strategie stosowane przez badanych podczas wykonywania zadań i sposoby radzenia sobie z trudnościami z generowaniem słów. Opracowana na potrzeby badań własnych procedura, obejmująca różnorodne rodzaje prób, pozwoliła uszczegółowić ocenę fluencji słownej i pokazać odmienność badanych grup w wyznaczonym zakresie zjawisk.</p> Monika Budkowska Prawa autorskie (c) 2021 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://czasopisma.uni.lodz.pl/logopedica/article/view/11727 Wed, 22 Dec 2021 00:00:00 +0100 Logopedyczna ocena sześciomiesięcznego niemowlęcia z zespołem DiGeorge’a https://czasopisma.uni.lodz.pl/logopedica/article/view/11733 <p>Zespół DiGeorge’a to zestaw wad wrodzonych oraz nieprawidłowości spowodowanych delecją chromosomu 22 (utratą fragmentu długiego ramienia tego chromosomu). Do objawów schorzenia zalicza się między innymi: wady serca, hipokalcemię (obniżony poziom wapnia w organizmie), zaburzenia odporności, a także dysmorfizm twarzy, nieprawidłowości w budowie podniebienia, obniżone napięcie mięśniowe, nieprawidłowości w rozwoju poznawczym, niedosłuch, zaburzenia mowy. Pacjenci z tym rozpoznaniem wymagają wielospecjalistycznej opieki, w tym pomocy logopedycznej. W artykule przedstawiono wyniki diagnozy czynności prymarnych mowy, reakcji słuchowych oraz umiejętności komunikacyjnych i społecznych sześciomiesięcznego dziecka z zespołem DiGeorge’a, jak również sformułowane na jej podstawie zalecenia terapeutyczne.</p> Ewa Gacka Prawa autorskie (c) 2021 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://czasopisma.uni.lodz.pl/logopedica/article/view/11733 Wed, 22 Dec 2021 00:00:00 +0100 Test fluencji słownej semantycznej w logopedycznej diagnozie otępienia alzheimerowskiego – wybrane aspekty https://czasopisma.uni.lodz.pl/logopedica/article/view/11736 <p>W artykule podjęto próbę wykazania przydatności testu fluencji słownej semantycznej w diagnozie logopedycznej osób ze zdiagnozowaną chorobą Alzheimera. Omówiono podstawowe pojęcia dotyczące fluencji słownej, zwłaszcza semantycznej, dokonano charakterystyki testu, opisano jego strukturę, przedstawiono procedurę badania i omówiono propozycje analizy wyników. Test jest jednym z najczęściej wykorzystywanych narzędzi do oceny m.in. zasobów leksykonu umysłowego, sposobu magazynowania wiedzy i możliwości jej przywoływania. Dostarcza wiedzy na temat jakości procesów językowych. Sposób realizacji zadań fluencji słownej (tj. liczba generowanych pojęć zgodnych z kryterium, liczba klastrów i ich zasób, charakter błędów) świadczy o jakości procesów językowych, o stanie pamięci semantycznej. Trudności z aktualizacją pojęć mogą być istotnym objawem rozwijających się procesów otępiennych, zwłaszcza we wczesnym stadium AD.</p> Renata Gliwa-Patyńska Prawa autorskie (c) 2021 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://czasopisma.uni.lodz.pl/logopedica/article/view/11736 Wed, 22 Dec 2021 00:00:00 +0100 Niepełnosprawność głosu u nauczycieli. Raport z badań https://czasopisma.uni.lodz.pl/logopedica/article/view/11737 <p>Nauczyciele to grupa zawodowa, w której najczęściej diagnozowane są zaburzenia głosu. Niepełnosprawność głosowa może rozwijać się przez wiele lat, co utrudnia wykonywanie pracy i codzienne funkcjonowanie. W ostatnim czasie obserwuje się zarówno wzrost liczby szkoleń z profilaktyki zaburzeń głosu, jak i samych zaburzeń. Wśród 221 nauczycieli przeprowadzono badania mające na celu przedstawienie stanu niepełnosprawności głosowej w danej populacji oraz tego, ile z badanych osób znajduje się pod opieką foniatry. Z badań wynika, że u większości nauczycieli – 173 osób (78 proc.) – stopień niepełnosprawności głosu był niski, u 41 osób (18 proc.) średni, u 6 (3 proc.) nie występował, a u 1 osoby (1 proc.) był duży. Spośród badanych nauczycieli 62 proc. znajduje się pod stałą opieką foniatry. Najbardziej narażona chorobowo jest sfera fizyczna głosu. Nauczyciele nadużywają głosu (co widać przy subiektywnej ocenie procentowej używania głosu – <em>p </em>= 0,025). Należy podkreślić, że stanowią grupę zawodową, która potrzebuje wzmożonego wsparcia w zakresie profilaktyki opisywanego problemu.</p> Agnieszka Hamerlińska Prawa autorskie (c) 2021 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://czasopisma.uni.lodz.pl/logopedica/article/view/11737 Wed, 22 Dec 2021 00:00:00 +0100 Złożone potrzeby komunikacyjne dziecka ze zdiagnozowanym zespołem Dandy-Walkera i mukopolisacharydozą typu II. Studium przypadku https://czasopisma.uni.lodz.pl/logopedica/article/view/11738 <p>Publikacje opisujące przypadki dzieci ze zdiagnozowanymi dwiema chorobami rzadkimi są nieliczne. Najczęściej są to medyczne prace kazuistyczne. Celem badań przedstawionych w niniejszym artykule jest opisanie złożonych potrzeb komunikacyjnych dziecka i wynikających z nich potrzeb w obszarze „ja jako osoba”, w środowisku domowym, społecznym, edukacyjnym, terapeutycznym i medycznym.</p> <p>Badaniami objęto chłopca w młodszym wieku szkolnym ze zdiagnozowanym zespołem Dandy-Walkera i mukopolisacharydozą typu II (zespołem Huntera). Badania osadzono w orientacji jakościowej z wykorzystaniem indywidualnego studium przypadku. Były one prowadzone przez cztery lata (2016–2020).</p> <p>Zdiagnozowanie u chłopca złożonych potrzeb komunikacyjnych przyczyniło się do zaistnienia w obszarze „ja jako osoba” następujących potrzeb: dostrzegania skutków swojego działania, poczucia bycia członkiem grupy, aktywności, która przyczyni się do budowania własnych kompetencji i zdobywania doświadczenia oraz włączania w aktywności grupowe. W obszarze „środowisko domowe i społeczne” na podstawie przeprowadzonych badań można wskazać, że zaistniały wszystkie wskazane potrzeby. W zakresie edukacji nie pojawiła się potrzeba zapewnienia nauczyciela wspomagającego/asystenta znającego alternatywne metody komunikacji, który dostosuje pomieszczenie do nauki pod kątem komunikacji wielomodalnej oraz przeszkoli inne osoby. Jeżeli chodzi o terapię, to nie zaistniała potrzeba stworzenia kontrolowanej przestrzeni w placówce, ponieważ – tak jak w przypadku edukacji – odbywa się ona także w domu chłopca. W zakresie opieki medycznej badane dziecko wykazuje wszystkie wskazane potrzeby.</p> Agnieszka Kamyk-Wawryszuk Prawa autorskie (c) 2021 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://czasopisma.uni.lodz.pl/logopedica/article/view/11738 Wed, 22 Dec 2021 00:00:00 +0100 Przeszkody i wyzwania w pracy zawodowej logopedy podczas pandemii Covid-19 https://czasopisma.uni.lodz.pl/logopedica/article/view/11741 <p>Pandemia COVID-19 to czas, który zmienił funkcjonowanie większości zawodów. Logopedzi to jedna z grup, których praca została w szczególnym stopniu utrudniona. Podczas pracy logopeda powinien mieć widoczne usta – wymóg ten jest związany z koniecznością prezentowania pacjentom prawidłowego układu warg i języka, co jest niemożliwe z maseczką ochronną. Natomiast brak maseczki sprawia, że gwałtownie wzrasta ryzyko zarażenia. W trakcie terapii powinny być widoczne również usta pacjenta, by umożliwić logopedzie korektę nieprawidłowej artykulacji. Założeniem omawianego w tekście badania było sprawdzenie, czy logopedzi podejmowali pracę bezpośrednią podczas izolacji, a jeżeli tak, to w jaki sposób zabezpieczali się przed zagrożeniem. Pytano również o to, jakie zmiany zauważyli u siebie (np. spadek motywacji, złe samopoczucie), a jakie u swoich pacjentów (postępy w terapii, kondycja psychiczna, motywacja do ćwiczeń). Zastanawiano się również nad tym, czy podejmowali się pracy online i jak ją oceniali, pamiętając, że elementem terapii logopedycznej jest również manualne wywoływanie głosek (np. za pomocą szpatułki bądź wibratora logopedycznego), masaż, ale też budowanie relacji z pacjentem, na przykład podczas gier i zabaw logopedycznych. Zawód logopedy charakteryzuje się bliską relacją z uczestnikiem terapii, zarówno dzieckiem, jak i z dorosłym, co może jednak zwiększać ryzyko zarażenia się i wpływać na komfort pracy.</p> Anna Karowicz Prawa autorskie (c) 2021 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://czasopisma.uni.lodz.pl/logopedica/article/view/11741 Wed, 22 Dec 2021 00:00:00 +0100 Opóźniony rozwój mowy a nowe technologie. Doniesienia z badań https://czasopisma.uni.lodz.pl/logopedica/article/view/11744 <p>Artykuł prezentuje wyniki diagnozy logopedycznej małych dzieci (do lat trzech). Dla badaczki istotne było znalezienie odpowiedzi na pytanie, jaki wpływ ma nowoczesna technologia na rozwój mowy małych dzieci. Opracowany przez autorkę artykułu kwestionariusz wywiadu z rodzicami został poszerzony o pytania dotyczące nowoczesnych technologii. Zbadanie małych dzieci z opóźnionym rozwojem mowy oraz dzieci z mową w normie rozwojowej, jak również rozmowy z ich rodzicami pozwoliły porównać, czy i w jakim stopniu oglądanie telewizji lub filmów na telefonie, a także gry na tablecie mogą zaburzać rozwój werbalny dziecka.</p> Kamila Kuros-Kowalska Prawa autorskie (c) 2021 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://czasopisma.uni.lodz.pl/logopedica/article/view/11744 Wed, 22 Dec 2021 00:00:00 +0100 Zmysł węchu w teorii i praktyce logopedycznej https://czasopisma.uni.lodz.pl/logopedica/article/view/11745 <p>Zaburzenia węchu dotyczą wielu chorób o różnym podłożu: laryngologicznym, neurologicznym, onkologicznym, gerontologicznym, a niekiedy są jednym z objawów diagnostycznych poważnej choroby. Celem artykułu jest opisanie zmysłu węchu (anatomii, fizjologii, funkcji, etiologii i charakterystyki zaburzeń), a przede wszystkim zaprezentowanie tego zmysłu w kontekście teorii i praktyki logopedycznej. Logopeda może m.in. na podstawie wywiadu z pacjentem lub opiekunem pacjenta oraz za pomocą różnych próbek zapachowych dokonać oceny funkcjonowania zmysłu powonienia. W ramach terapii logopedycznej może natomiast prowadzić stymulację zmysłu węchu poprzez różne ćwiczenia, np. różnicowania zapachów i ich intensywności, odgadywania i nazywania różnych zapachów, poszukiwania źródła zapachów itp.</p> Renata Marciniak-Firadza Prawa autorskie (c) 2021 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://czasopisma.uni.lodz.pl/logopedica/article/view/11745 Wed, 22 Dec 2021 00:00:00 +0100 Taksonomia afazji – kryteria klasyfikacji oraz rodzaje zespołów zaburzeń https://czasopisma.uni.lodz.pl/logopedica/article/view/11749 <p>W artykule zestawiono istotne kryteria podziałów afazji, które prezentują różne metody podejścia do schorzenia. Omówiono klasyczne postacie afazji, nieklasyczne postacie afazji oraz podział afazji ze względu na stanowiska wybranych autorów. Każde przyjęte kryterium zostało wzbogacone o opisy najważniejszych właściwości danego typu afazji, spotykanych w praktyce logopedycznej. Przedstawiono także współczesne podejście do diagnozy i terapii tego zaburzenia.</p> Karolina Milewska, Bożena Okurowska-Zawada, Justyna Kackieło-Tomulewicz, Maciej Jerzy Samusik Prawa autorskie (c) 2021 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://czasopisma.uni.lodz.pl/logopedica/article/view/11749 Wed, 22 Dec 2021 00:00:00 +0100 Ocena dwujęzyczności dziecięcej przy zastosowaniu formuły RIOT https://czasopisma.uni.lodz.pl/logopedica/article/view/11750 <p>Międzynarodowe standardy logopedyczne przewidują różne formuły diagnozy dzieci wielojęzycznych (w tym dwujęzycznych). Jedną z nich jest formuła RIOT (<em>Review</em>, <em>Interaction</em>, <em>Observa­tion</em>, <em>Test</em>), oparta na etnograficznym studium pacjenta/klienta w różnych kontekstach funkcjonowania, analizie zgromadzonej dokumentacji oraz testowaniu kompetencji językowej. Niniejszy artykuł stanowi przykład zastosowania formuły RIOT w badaniu dwujęzycznej, polsko-rosyjskiej dziewczynki (B.) z Białorusi. Przeprowadzone badania były wielokontekstową analizą dwujęzyczności dziecka, zakończoną diagnozą rosyjskich i polskich podsystemów językowych.</p> Rafał Młyński Prawa autorskie (c) 2021 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://czasopisma.uni.lodz.pl/logopedica/article/view/11750 Wed, 22 Dec 2021 00:00:00 +0100 Przygotowanie logopedy do pracy z dzieckiem z rozszczepem wargi i/lub podniebienia. Projekt modelu kształcenia https://czasopisma.uni.lodz.pl/logopedica/article/view/11751 <p>W artykule przedstawiono projekt modelu kształcenia logopedycznego w zakresie diagnozy i terapii zaburzeń mowy u dzieci z rozszczepem wargi i/lub podniebienia. Podjęto rozważania dotyczące czasu realizacji omawianego modułu zajęć, biorąc pod uwagę cały cykl kształcenia logopedycznego, niezbędnych umiejętności, z jakimi student powinien przystąpić do proponowanych wykładów i ćwiczeń, a także przedstawiono listę zagadnień do realizacji. Projekt może być wykorzystany do opracowania szczegółowych strategii kształcenia logopedycznego podczas studiów stacjonarnych i podyplomowych, jak również różnych form doskonalenia zawodowego.</p> Danuta Pluta-Wojciechowska Prawa autorskie (c) 2021 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://czasopisma.uni.lodz.pl/logopedica/article/view/11751 Wed, 22 Dec 2021 00:00:00 +0100 O błędach popełnianych przez dzieci czteroletnie podczas oceny ich zasobu leksykalnego https://czasopisma.uni.lodz.pl/logopedica/article/view/11752 <p>Celem artykułu jest przedstawienie wyników badań oraz analiza zasobu leksykalnego dzieci czteroletnich, bez zaburzeń neurologicznych, w normie intelektualnej. Do badania wybrano dzieci czteroletnie, ponieważ w tym wieku mają już one wiedzę o sobie, rodzinie, środowisku przedszkolnym i pozaprzedszkolnym. Wtedy też nawiązują nowe znajomości, co wpływa na rozwój mowy biernej i czynnej. Jest to wiek, w którym obserwuje się szczególny wzrost zasobu słownictwa. Celem badań jest ukazanie typów błędów (tematycznych, fonetycznych, semantycznych) oraz wskazanie części mowy, ze zrozumieniem których dzieci te miały najwięcej lub najmniej problemów.</p> Ewelina Zając Prawa autorskie (c) 2021 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://czasopisma.uni.lodz.pl/logopedica/article/view/11752 Wed, 22 Dec 2021 00:00:00 +0100 Recenzja książki Krystyny Baranowicz, "Mój związek z Parkinsonem. Niestety nierozerwalny", Pretekst Agencja Reklamowo-Promocyjna, Łódź 2020, ss. 36, ISBN 978-83-957291-0-2 https://czasopisma.uni.lodz.pl/logopedica/article/view/11753 Ewa Gacka Prawa autorskie (c) 2021 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://czasopisma.uni.lodz.pl/logopedica/article/view/11753 Wed, 22 Dec 2021 00:00:00 +0100 Recenzja książki Magdaleny Grycman, Moniki Jerzyk i Magdaleny Bucyk, "Model aktywny. Komunikacja wspomagająca i alternatywna", Wydawnictwo Poligraf, Wrocław 2020, ss. 454, ISBN 978-83-939907-3-3 https://czasopisma.uni.lodz.pl/logopedica/article/view/11754 Agnieszka Kamyk-Wawryszuk Prawa autorskie (c) 2021 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://czasopisma.uni.lodz.pl/logopedica/article/view/11754 Wed, 22 Dec 2021 00:00:00 +0100 "Afazja dziecięca, niedokształcenie mowy o typie afazji, alalia i alalia prolongata oraz SLI/DLD – w kręgu badań i terminologii", Łódź, 22 maja 2021 roku (sprawozdanie z konferencji naukowej) https://czasopisma.uni.lodz.pl/logopedica/article/view/11755 Ewelina Zając, Renata Gliwa-Patyńska Prawa autorskie (c) 2021 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://czasopisma.uni.lodz.pl/logopedica/article/view/11755 Wed, 22 Dec 2021 00:00:00 +0100