Spotkanie interkulturowe jako zdarzenie komunikacyjne podlegające mediacji
DOI:
https://doi.org/10.18778/0860-6587.28.04Słowa kluczowe:
spotkanie interkulturowe, zdarzenie komunikacyjne, mediacja, komunikacja interkulturowa, edukacja interkulturowa, glottodydaktykaAbstrakt
Celem niniejszego artykułu jest ukazanie miejsca i roli spotkania interkulturowego (SI) w komunikacji oraz edukacji, także w praktyce glottodydaktycznej. W części 1. pracy przedstawiono SI jako zdarzenie komunikacyjne i zdefiniowano je z użyciem pojęć stosowanych przez etnografów mowy (komunikacji). W części 2. omówiono koncepcje zawarte w Common European Framework of Reference for Languages. Companion Volume with New Descriptors (CEFR 2018) związane z mediacją tekstu, pojęć i komunikacji oraz zaprezentowano autorską definicję mediacji, odnoszącą się do kontaktów międzykulturowych. Zaakcentowano w niej, że mediacja polega także na prowadzeniu „wywiadu rozumiejącego z samym sobą”, nie tylko na występowaniu w roli pośrednika ułatwiającego przebieg danego epizodu komunikacyjnego. W części 3. omówiono pojęcia teoretyczne odnoszące się do SI, scharakteryzowano je jako narzędzie stosowane w pedagogice i edukacji interkulturowej, a następnie zaprezentowano wybrany opis SI autorstwa studentki specjalizacji Nauczanie Języka Polskiego jako Obcego/Drugiego Uniwersytetu Łódzkiego. W części czwartej przeanalizowano przykładowy opis SI oraz przedstawiono wstępne wnioski na temat sposobów wykorzystania opisów SI w różnorodnych kontekstach edukacyjnych.
Bibliografia
Bandura E., 2007, Nauczyciel jako mediator kulturowy, in: J. Dybiec, M. Piotrowska (eds), “Język a Komunikacja 13” series, Kraków.
Beacco J.C., Byram M., 2003, Guide for the development of language education policies in Europe: from linguistic diversity to plurilingual education. Main version. Strasbourg: Council of Europe: Language Policy Division.
Byram M., 2000, Assessing Intercultural Competence in Language Teaching, “Sprogforum”, Vol. 6, no. 18 http://inet.dpb.dpu.dk/infodok/sprogforum/Espr18/byram.html (accessed on: 04.06.2021).
Byram M., Barrett M.D., Ipgrave J., Jackson R., Mendez-Garcia M.C., 2009, Autobiography of Intercultural Encounters: Context, Concepts and Theories. Language Policy Division, Council of Europe Publishing, Strasbourg, France https://rm.coe.int/context-concepts-and-theories-autobiography-of-intercultural-encounter/168089eb76 (accessed on: 04.06.2021).
Byram M., Barrett M.D., Ipgrave J., Jackson R., Mendez-Garcia M.C., 2011, Autobiografia spotkań międzykulturowych, 2011, Ośrodek Rozwoju Edukacji, Warszawa https://rm.coe.int/autobiografi-a-spotkanmiedzykulturowych/16806bf02f (accessed on: 04.06.2021).
[CEFR 2001] Council of Europe, 2001, Common European Framework of Reference for Languages: Learning, Teaching, Assessment https://rm.coe.int/16802fc1bf (accessed on: 04.06.2021); see ESOKJ (Polish translation).
[CEFR 2018] Council of Europe, 2018, Common European Framework of Reference for Languages: Learning, Teaching, Assessment. Companion Volume with New Descriptors https://rm.coe.int/cefr-companion-volume-with-new-descriptors-2018/1680787989 (accessed on: 04.06.2021).
Czyżewski K., 2017, Małe centrum wszechświata. Zapiski praktyka idei, Sejny/Kransogruda.
[ESOKJ] Council of Europe, 2003, Europejski system opisu kształcenia językowego: uczenie się, nauczanie, ocenianie, Warszawa http://www.bc.ore.edu.pl/dlibra/doccontent?id=272&dirids=1 (accessed on: 04.06.2021).
Hymes D., 1974, Foundations in Sociolinguistics. An Etnographic Approach, Philadelphia: University of Pennsylvania Press.
Kaufmann J.-C., 2010, Wywiad rozumiejący, Warszawa.
Kramsch C., 1993, Context and Culture in Language Teaching, Oxford-New York-Toronto: Oxford University Press.
Kramsch C., 1998, The privilege of the intercultural speaker, in: M. Byram, M. Fleming (eds), Language Learning in Intercultural Perspective. Approaches through drama and ethnography, Cambridge, United Kingdom: Cambridge University Press, pp. 16–32.
Martyniuk W., 2018, Działania i strategie mediacyjne w nauczaniu i uczeniu się języka polskiego jako obcego, in: Spotkania Polonistyk Trzech Krajów – Chiny, Korea, Japonia – Rocznik 2018 i 2019, Seul, pp. 91–102 https://ruj.uj.edu.pl/xmlui/bitstream/handle/item/73836/marynium_dzialania_i_strategie_mediacyjne_w_nauczaniu_jezyka_polskiego_jako_obcego_2018.pdf?-sequence=1&isAllowed=y (accessed on: 04.06.2021).
Misiejuk D., 2016, Mały poradnik interkulturowości, in: M. Rafalska (ed.), Kompetencje międzykulturowe. Materiały edukacyjne dla rad pedagogicznych, Warszawa, pp. 17–26 http://www.bc.ore.edu.pl/dlibra/doccontent?id=861 (accessed on: 04.06. 2021).
Nikitorowicz J., 2005, Kreowanie tożsamości dziecka, Wyzwania edukacji międzykulturowej, Gdańsk.
Nikitorowicz J., 2009, Edukacja regionalna i międzykulturowa, Warszawa.
Rafalska M. (ed.), 2016, Kompetencje międzykulturowe. Materiały edukacyjne dla rad pedagogicznych, Warszawa http://www.bc.ore.edu.pl/dlibra/doccontent?id=861 (accessed on: 04.06. 2021).
Risager K., 2000, The teacher’s intercultural competence, “Sprogforum”, Vol. 6, no. 18 http://inet.dpb.dpu.dk/infodok/sprogforum/Espr18/risager.html (accessed on: 04.06.2021).
Saville-Troike M., 1994, The Ethnography of Communication. An Introduction, Blackwell, Oxford UK–Cambridge USA. DOI: https://doi.org/10.1017/CBO9780511551185.017
Zarate G., Gohard-Radenkovic A., Lussier D., Penz H., 2004, Cultural mediation in language learning and teaching, European Centre for Modern Languages: Council of Europe Publishing http://archive.ecml.at/documents/pub122E2004_Zarate.pdf (accessed on: 04.06.2021).
Zarzycka G., 2000, Dialog międzykulturowy. Teoria oraz opis komunikowania się cudzoziemców przyswajających język polski, “Acta Universitatis Lodziensis. Kształcenie Polonistyczne Cudzoziemców”, vol. 11 (monograph) http://hdl.handle.net/11089/12339 (accessed on: 04.06.2021).
Zarzycka G., 2008, Opis pedagogiki zorientowanej na rozwój kompetencji i wrażliwości interkulturowej, in: W.T. Miodunka, A. Seretny (eds), W poszukiwaniu nowych rozwiązań. Dydaktyka języka polskiego jako obcego u progu XXI wieku, Kraków, pp. 63–78.
Zarzycka G., 2010, Incydenty krytyczne, czyli najtrudniejsze doświadczenia słuchaczy Studium Języka Polskiego dla Cudzoziemców UŁ, “Acta Universitatis Lodziensis. Kształcenie Polonistyczne Cudzoziemców”, vol. 17, pp. 63–78 http://hdl.handle.net/11089/9519 (accessed on: 04.06.2021).
Zarzycka G., 2018, Mediacja kulturowa jako niedoceniony wymiar glottodydaktyki, in: P. Potasińska, M. Stasieczek-Górna (eds), Wyzwania glottodydaktyki polonistycznej, Warszawa, pp. 117–132.
Zarzycka G., 2019, Mechanizmy interkulturowych zdarzeń komunikacyjnych, w których dochodzi do zagrożenia twarzy, “Postscriptum Polonistyczne”, no 2 (24), pp. 171–187 http://dx.doi.org/10.31261/PS_P.2019.24.10 (accessed on: 04.06.2021). DOI: https://doi.org/10.31261/PS_P.2019.24.10
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

