Interakcja w miejscu pracy z perspektywy kilku podejść dyskursywnych

Maria Stubbe; Chris Lane; Jo Hilder; Elaine Vine; Bernadette Vine; Meredith Marra; Janet Holmes; Ann Weatherall

doi:10.18778/1733-8069.9.1.07

Autor

Maria Stubbe Victoria University of Wellington, School of Linguistics and Applied Language Studies, PO Box 600, Wellington, New Zealand
Chris Lane Victoria University of Wellington, 40 Milne Terrace, Wellington 6002, New Zealand
Jo Hilder Victoria University of Wellington, 6 Ponsonby Road Wellington, New Zealand
Elaine Vine Victoria University of Wellington, School of Linguistics and Applied Language Studies, PO Box 600, Wellington, New Zealand
Bernadette Vine Victoria University of Wellington, School of Linguistics and Applied Language Studies, PO Box 600, Wellington, New Zealand
Meredith Marra Victoria University of Wellington, School of Linguistics and Applied Language Studies, PO Box 600, Wellington, New Zealand
Janet Holmes Victoria University of Wellington, School of Linguistics and Applied Language Studies, PO Box 600, Wellington, New Zealand
Ann Weatherall Victoria University of Wellington, School of Linguistics and Applied Language Studies, PO Box 600, Wellington, New Zealand

DOI:

https://doi.org/10.18778/1733-8069.9.1.07

Słowa kluczowe:

analiza konwersacyjna, krytyczna analiza dyskursu, analiza dyskursu, psychologia dyskursywna, interakcyjna socjolingwistyka, teoria grzeczności, pragmatyka, interakcja w miejscu pracy

Abstrakt

W artykule omówiono wkład pięciu różnych podejść w ramach analizy dyskursu w interpretację i zrozumienie tego samego materiału empirycznego. Podejścia wybrane do porównania to analiza konwersacyjna, interakcyjna socjolingwistyka, teoria grzeczności, krytyczna analiza dyskursu i psychologia dyskursywna. Dane empiryczne stanowi dziewięciominutowe nagranie dźwiękowe nieformalnej interakcji w miejscu pracy. W artykule zostaną ze sobą zestawione różne sposoby analizy, zostaną również omówione teoretyczne i metodologiczne implikacje używania poszczególnych podejść.

Biogramy autorów

Maria Stubbe - Victoria University of Wellington, School of Linguistics and Applied Language Studies, PO Box 600, Wellington, New Zealand

Maria Stubbe, jest badaczem na Uniwersytecie Wiktorii w Wellington, jest zaangażowana w badania w ramach projektu „Język w miejscu pracy”, łączy to z prowadzeniem wykładów uniwersyteckich i konsultacji w zakresie socjolingwistyki i komunikacji w miejscu pracy. Jej badania i publikacje skupiają się na socjolingwistycznej i pragmatycznej analizie dyskursu mówionego, ze szczególnym uwzględnieniem kwestii płci kulturowej, tożsamości kulturowej i dyskursów problemowych.
Chris Lane - Victoria University of Wellington, 40 Milne Terrace, Wellington 6002, New Zealand

Chris Lane, obronił doktorat poświęcony komunikacji na sali sądowej oraz błędom w komunikowaniu europejsko-polinezyjskim w Nowej Zelandii w 1988 r., publikował artykuły dotyczące obu tych tematów, czyniąc użytek z metod AK i AD. Prowadził zajęcia poświęcone tym podejściom ze studentami poziomu licencjackiego i magisterskiego jako starszy wykładowca w Szkole Lingwistyki i Stosowanych Studiów Lingwistycznych na Uniwersytecie Wiktorii w Wellington. Jest obecnie niezależnym analitykiem i badaczem, a jego inne zainteresowania badawcze to polityka językowa, język i prawo, tłumaczenia pisemne i ustne.
Jo Hilder - Victoria University of Wellington, 6 Ponsonby Road Wellington, New Zealand

Jo Hilder, posiada DipTESL z Uniwersytetu Wiktorii w Wellington oraz stopień magistra w zakresie TESOL z UCLA uzyskany na podstawie dysertacji nt. używania AD w kontekście ESOL [English for Speakers of Other Languages – angielski dla mówiących w innych językach]. Prowadziła kursy ESOL w Wellington i Los Angeles.
Elaine Vine - Victoria University of Wellington, School of Linguistics and Applied Language Studies, PO Box 600, Wellington, New Zealand

Elaine Vine, jest starszym wykładowcą Lingwistyki Stosowanej na Uniwersytecie Wiktorii w Wellington. Jej pole badawcze to dyskurs w klasie szkolnej oraz podejścia oparte na zawartości w ramach nauczania i uczenia się dla nieangielskojęzycznych studentów.
Bernadette Vine - Victoria University of Wellington, School of Linguistics and Applied Language Studies, PO Box 600, Wellington, New Zealand

Bernadette Vine, jest menadżerem korpusu w Szkole Lingwistyki i Stosowanych Studiów Lingwistycznych na Uniwersytecie Wiktorii w Wellington. Jej zainteresowania badawcze dotyczą dialektologii społecznej, nowozelandzkiego angielskiego, lingwistyki korpusowej i pragmatyki. Jej doktorat poświęcony był badaniu tego, jak władza jest konstruowana w powszednich interakcjach czterech kobiet i ich kolegów z pracy.
Meredith Marra - Victoria University of Wellington, School of Linguistics and Applied Language Studies, PO Box 600, Wellington, New Zealand

Meredith Marra, należy do Szkoły Lingwistyki i Stosowanych Studiów Lingwistycznych na Uniwersytecie Wiktorii w Wellington. Przygotowuje pracę doktorską, która przyjmuje perspektywę krytycznej analizy dyskursu w celu badania procesów podejmowania decyzji przez korporacyjne zespoły projektowe podczas ich cotygodniowych spotkań. Będąc sekretarzem ds. badań w projekcie „Język w miejscu pracy”, interesowała się językiem spotkań oraz wykorzystaniem i funkcjami humoru w interakcjach w miejscu pracy.
Janet Holmes - Victoria University of Wellington, School of Linguistics and Applied Language Studies, PO Box 600, Wellington, New Zealand

Janet Holmes, ma własną katedrę lingwistyki na Uniwersytecie Wiktorii w Wellington, gdzie wykłada przedmioty socjolingwistyczne. Jest dyrektorem Wellingtonskiego Korpusu Mówionego Języka Nowozelandzkiego oraz finansowanego przez Nowozelandzką Fundację na Rzecz Nauki, Badań i Technologii (FRST) projektu „Język w miejscu pracy”. Jej liczne publikacje poświęcone są szeregowi zagadnień, włączając w to nowozelandzki angielski, język i płeć kulturową, język seksistowki, pragmatyczne partykuły, komplementy i przeprosiny, a ostatnio także dyskurs w miejscu pracy.
Ann Weatherall - Victoria University of Wellington, School of Linguistics and Applied Language Studies, PO Box 600, Wellington, New Zealand

Ann Weatherall, jest starszym wykładowcą psychologii na Uniwersytecie Wiktorii w Wellington. Opublikowała kilka artykułów i rozdziałów w książkach, które rozwijają feministyczną perspektywę w badaniach płci kulturowej. Główne koncepcje Ann Weatherall przedsatwione są w jej książce Gender, Language and Disocurse (2002).

Bibliografia

Brown Penelope, Levinson Stephen C. (1978) Universals in Language Usage: Politeness Phenomena [w:] Esther N. Goody, ed., Questions and Politeness: Strategies in Social Interaction. Cambridge: Cambridge University Press, s. 56‒289.

Brown Penelope, Levinson Stephen C. (1987 [1978]) Politeness: Some Universals in Language Usage. Cambridge: Cambridge University Press. DOI: https://doi.org/10.1017/CBO9780511813085

Couper-Kuhlen Elisabeth, Selting Margret, eds., (1996) Prosody in Conversation: Interactional Studies. Cambridge: Cambridge University Press. DOI: https://doi.org/10.1017/CBO9780511597862

Edelsky Carole (1981) Who’s Got the Floor? „Language in Society”, vol. 10, no. 3, s. 383‒421. DOI: https://doi.org/10.1017/S004740450000885X

Edwards Derek, Jonathan Potter (1992) Discursive Psychology. London: Sage.

van Dijk Teun A. (1998) Principles of Critical Discourse Analysis [w:] Jenny Cheshire, Peter Trudgill, eds., The Sociolinguistics Reader Volume 2: Gender and Discourse. London: Arnold, s. 367–91.

van Dijk Teun A. (1999) Editorial: Critical Discourse Analysis and Conversation Analysis. „Discourse and Society”, vol. 10, no. 4, s.459–60. DOI: https://doi.org/10.1177/0957926599010004001

Fairclough Norman (1989) Language and Power. London: Longman.

Gill Rosalind (1993) Justifying Injustice: Broadcasters’ Accounts of Inequality in Radio [w:] Erica Burman, Ian Parker, eds., Discourse Analytic Research. Repertoires & Readings of Texts in Action. London: Routledge, s. 75–93.

Goffman Erving (1967) Interaction Ritual: Essays on Face to Face Behaviour. New York: Anchor Books.

Gough Brendan (1998) Men and the Discursive Reproduction of Sexism: Repertoires of Difference and Equality. „Feminism and Psychology”, vol. 8, no. 1, s. 25–49. DOI: https://doi.org/10.1177/0959353598081003

Gumperz John J. (1982) Discourse Strategies. Cambridge: Cambridge University Press. DOI: https://doi.org/10.1017/CBO9780511611834

Gumperz John J. (1992) Interviewing in Intercultural Situations [w:] Paul Drew, John Heritage, eds., Talk at Work: Interaction in Institutional Settings. Cambridge: Cambridge University Press, s. 302–307.

Gumperz John J. (1999) On Interactional Sociolinguistic Method [w:] Srikant Sarangi, Celia Roberts, eds., Talk, Work and Institutional Order: Discourse in Medical, Mediation and Management Settings. Berlin: Mouton de Gruyter, s. 453–471. DOI: https://doi.org/10.1515/9783110208375.4.453

ten Have Paul (1999) Doing Conversation Analysis: A Practical Guide. Thousand Oaks: Sage.

Heritage John, ed., (1984) Conversation Analysis [w:] Garfinkel and Ethnomethodology. Cambridge: Polity Press, s. 233–292.

Holmes Janet (2000) Women at Work: Analysing Women’s Talk in New Zealand Workplaces. „Australian Association of Applied Linguistics”, no. 22, s. 1–17. DOI: https://doi.org/10.1075/aral.22.2.01hol

Holmes Janet, Stubbe Michaeli, Vine Bernadette (1999) Constructing Professional Identity: “Doing Power” in Policy Units [w:] Srikant Sarangi, Celia Roberts, eds., Talk, Walk and Institutional Order: Discourse in Medical, Mediation and Management Settings. Berlin: Mouton de Gruyter, s. 351–385. DOI: https://doi.org/10.1515/9783110208375.3.351

Hutchby Ian, Wooffitt Robin (1998) Conversation Analysis: Principles, Practices and Applications. Cambridge: Polity Press.

Kress Gunther (1990) Critical Discourse Analysis. „Annual Review of Applied Linguistics”, no. 11, s. 84–99. DOI: https://doi.org/10.1017/S0267190500001975

Levinson Stephen C., ed., (1983) Conversational Structure [w:] Pragmatics. Cambridge: Cambridge University Press, s. 284–370. DOI: https://doi.org/10.1017/CBO9780511813313.009

Morand David A. (1996) Dominance, Deference, and Egalitarianism in Organizational Interaction: A Sociolinguistic Analysis of Power and Politeness. „Organization Science”, vol. 7, no. 5, s. 544–556. DOI: https://doi.org/10.1287/orsc.7.5.544

Nikander Pirjo (1995) The Turn to the Text: The Critical Potential of Discursive Social Psychology. „Nordiske Udkast”, no. 2, s. 3–15.

Paltridge Brian (2000) Making Sense of Discourse Analysis. Gold Coast: Antipodean Educational Enterprise.

Pomerantz Anita, Fehr Barbara J. (1997) Conversation Analysis: An Approach to the Study of Social Action as SenseMaking Practices [w:] Tuan A. van Dijk, ed., Discourse as Social Interaction. London: Sage, s. 64–91.

Potter Jonathan (1996) Representing Reality: Discourse, Rhetoric and Social Construction. London: Sage. DOI: https://doi.org/10.4135/9781446222119

Potter Jonathan, Wetherell Margaret (1987) Discourse and Social Psychology. London: Sage.

Psathas George (1995) Conversation Analysis: The Study of Talk-in-Interaction. Thousand Oaks: Sage. DOI: https://doi.org/10.4135/9781412983792

Rancew-Sikora Dorota (2007) Analiza konwersacyjna jako metoda badania rozmów codziennych. Warszawa: Trio.

Rapley Tim (2010) Analiza konwersacji, dyskursu i dokumentów. Przełożyła Anna Gąsior-Niemiec. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Roberts Celia, Davies Evelyn, Jupp Tom (1992) Language and Discrimination: A Study of Communication in Multi-ethnic Workplaces. London: Longman.

Sacks Harvey (1984) Notes on methodology [w:] J. Maxwell Atkinson, John J. Heritage, eds., Structures of Social Action: Studies in Conversation Analysis. Cambridge: Cambridge University Press, s. 21–27.

Sacks Harvey (1992) Lectures on Conversation (2 tomy). Oxford: Blackwell.

Schegloff Emanuel A. (1993) Reflections on Quantification in the Study of Conversation. „Research on Language and Social Interaction”, vol. 26, no. 1, s. 99–128. DOI: https://doi.org/10.1207/s15327973rlsi2601_5

Schiffrin Deborah (1994) Approaches to Discourse. Oxford: Blackwell.

Schiffrin Deborah (1996) Interactional Sociolinguistics [w:] Sandra Lee McKay, Nancy H. Hornberger, eds., Sociolinguistics and Language Teaching. Cambridge: Cambridge University Press, s. 307–28. DOI: https://doi.org/10.1017/CBO9780511551185.014

Sollitt-Morris Lynnette (1996) Language, Gender and Power Relationships: The Enactment of Repressive Discourse in Staff Meetings of Two Subject Departments in a New Zealand Secondary School. Niepublikowana praca doktorska, [maszynopis]. Victoria University of Wellington, New Zealand.

Thomas Jenny (1995) Meaning in Interaction. New York: Longman.

Titscher Stefan, Meyer Michael, Wodak Ruth, Vetter Eva (2000) Methods of Text and Discourse Analysis. London: Sage.

Wetherell Margaret, Stiven Hilda, Potter Jonathan (1987) Unequal Egalitarianism: A Preliminary Study of Discourses and Employment Opportunities. „British Journal of Social Psychology”, no. 26, s. 59–71. DOI: https://doi.org/10.1111/j.2044-8309.1987.tb00761.x

Wieder D. Lawrence, ed., (1993) On the Compound Questions Raised by Attempts to Quantify Conversation Analysis’ Phenomena. „Research on Language and Social Interaction”, vol. 26, no. 2, s. 151–226. DOI: https://doi.org/10.1207/s15327973rlsi2602_2