https://czasopisma.uni.lodz.pl/socjak/issue/feed Przegląd Socjologii Jakościowej 2021-12-07T11:20:06+01:00 Jakub Niedbalski redakcja.psj@gmail.com Open Journal Systems <div style="text-align: justify;"> <p><em>Przegląd Socjologii Jakościowej</em>, czasopismo Symbolicznego Interakcjonizmu, Teorii Ugruntowanych, Studiów Społecznych Światów, Analizy Dyskursu, Analiz Biograficznych, Analizy Treści, Antropologii Społecznej, Dekonstruktywizmu, Etnografii, Etnografii Komunikacji, Etnografii Holistycznej, Etnografii Instytucjonalnej, Etnonauki, Etnometodologii, Analizy Konwersacyjnej, Ewaluacyjnych Badań Społecznych, Fenomenologii, Fenomenografii, Hermeneutyki, Studiów Narracyjnych, Studiów Naturalistycznych, Studiów Przypadku i innych odmian jakościowego nurtu w naukach społecznych.</p> </div> https://czasopisma.uni.lodz.pl/socjak/article/view/11444 Badania skoncentrowane na dzieciach, badania z udziałem dzieci, dzieci jako badacze. Etyczne i metodologiczne aspekty badań prowadzonych w nurcie nowej socjologii dzieci i dzieciństwa 2021-12-07T08:15:29+01:00 Paulina Bunio-Mroczek paulina.bunio@uni.lodz.pl <p>Badania dzieciństwa, w tym badania z udziałem dzieci, są rozwijającym się obszarem aktywności naukowej, podejmowanej w ramach interdyscyplinarnych nowych studiów nad dzieciństwem (<em>new childhood studies</em>). Obecnie opierają się na koncepcji dziecka jako aktywnego aktora społecznego oraz na prawach dziecka w rozumieniu Konwencji o prawach dziecka ONZ z 1989 roku. Prowadzenie badań skoncentrowanych na dzieciach i badań z udziałem dzieci, a także badań, w których dzieci przyjmują rolę badaczy (są współautorami badań) wymaga pogłębionej refleksji nad etyką i metodologią. Dzieci, jako przedstawiciele grupy mniejszościowej, podlegającej dyskryminacji i marginalizacji, zaliczane są do grupy „wrażliwych” (<em>sensitive</em>) i „nieuprzywilejowanych” (<em>vulnerable</em>) uczestników badań. Artykuł opiera się na analizie literatury przedmiotu i wywiadach eksperckich z badaczami/badaczkami dzieciństwa. W tekście prezentuję ważne etyczne i metodologiczne kwestie badań z udziałem dzieci wraz z przykładami rozwiązań stosowanych w tych obszarach w ramach nowych studiów dzieciństwa.</p> 2021-11-30T00:00:00+01:00 Copyright (c) 2021 https://czasopisma.uni.lodz.pl/socjak/article/view/11445 Lucien Goldmann, autor “Don Kichota”. Perspektywa socjologii literatury 2021-12-07T08:39:15+01:00 Paweł Ćwikła pawel.cwikla@us.edu.pl <p>Artykuł dotyczy propozycji spojrzenia na literackie obrazy zjawisk społecznych jako na przedmiot badań socjologicznych. Odwołuje się do Goldmannowskiego ujęcia strukturalizmu genetycznego, szczególnie do kierowanej wobec niego krytyki. Korzysta się tu z głosów wybitnych uczonych, którzy wyrażali o nim swoje opinie w okresie największej jego popularności; zaznacza się też aktualną obecność tego podejścia w humanistyce zachodniej. W refleksji nad możliwymi interpretacjami i modyfikacjami metody Goldmanna sięga się, między innymi, po jedno z opowiadań Jorge Luisa Borgesa, <em>Pierre Menard, autor „Don Kichota”</em>, które potraktowano jako artystyczną ilustrację teorii naukowej.</p> 2021-11-30T00:00:00+01:00 Copyright (c) 2021 https://czasopisma.uni.lodz.pl/socjak/article/view/11446 Fotografia socjologiczna – w kierunku reportażu dialogicznego 2021-12-07T09:29:10+01:00 Tomasz Marcysiak tomasz.marcysiak@wsb.bydgoszcz.pl <p>Niemal 10-letnia współpraca z fotografem, który towarzyszy mi w badaniach terenowych, skłania do podzielenia się refleksją i uwagami metodologicznymi wynikającymi z doświadczenia budowania relacji pomiędzy badaczem, informatorem (informatorami) a fotografem. Doświadczenie to nazwałbym, za Piotrem Sztompką, procesem kształtowania się socjologicznej wyobraźni wizualnej. W ogólnym rozumieniu reportaż dialogiczny polega na doświadczaniu świata innych oraz na nauce odkrywania drugiego człowieka takim, jakim on sam widzi siebie w otaczającej go rzeczywistości. W artykule omawiam kwestie dialogu w badaniach wizualnych, zasady dobrej praktyki fotografii socjologicznej oraz ideę reportażu dialogicznego, ilustrując fotografiami z własnych badań terenowych prowadzonych w ramach takich projektów jak: „Tożsamość społeczności postmigracyjnej na przykładzie Kosznajderii”, „Życie codzienne mieszkańców gminy Cekcyn w Borach Tucholskich”, „Wpływ badań archeologicznych na integrację społeczności lokalnych w ramach projektu 1000 lat Górnych Łużyc” oraz „Szkice biograficzne druhów Ochotniczych Straży Pożarnych w gminie Golub-Dobrzyń”. Autorem wszystkich fotografii jest bydgoski artysta fotografik Dariusz Bareya.</p> 2021-11-30T00:00:00+01:00 Copyright (c) 2021 https://czasopisma.uni.lodz.pl/socjak/article/view/11448 Emocje personelu medycznego a status i władza w pracy w szpitalu 2021-12-07T10:07:00+01:00 Beata Pawłowska beata.pawlowska@uni.lodz.pl <p>Szpital charakteryzuje się jedną z najbardziej sformalizowanych struktur ze ścisłym podziałem zadań i obowiązków. Istotnym elementem każdej organizacji formalnej jest system autorytetów i władzy. Pomiędzy oddziałami szpitalnymi oraz w obrębie każdego z nich zaznacza się hierarchia oraz system władzy. Na ten układ hierarchii nakłada się odczuwalny i percypowany przez każdego pracownika poziom władzy i statusu, który implikuje pojawienie się określonych emocji. Wpływają one na interakcje, formując ich przebieg. Opisując emocje w kontekście władzy i statusu, w artykule będę się odnosić do koncepcji Theodore’a Kempera, gdzie interakcje i zmiany względnej władzy i statusu (prestiżu) jednostek mają wpływ na wzbudzanie negatywnych i pozytywnych emocji. Celem artykułu jest ukazanie, jak indywidualnie oznaczony poziom władzy i statusu może kształtować relacje pracownicze, sposoby komunikowania oraz emocje w miejscu pracy. Artykuł odpowiada na pytanie, czy i jak posiadanie i/lub odczuwanie określonego statusu i poziomu władzy implikuje pojawienie się określonych emocji. Zatem istotne jest ukazanie tych działań i interakcji, które – wynikając z zajmowanej w strukturze szpitalnej określonej pozycji – kształtują i modyfikują emocje personelu medycznego. Całość rozważań oparta jest na etnograficznych badaniach jakościowych prowadzonych w trzech oddziałach szpitalnych różniących się co do charakteru pracy w oddziale oraz typem leczonych pacjentów. W artykule opisano trzy z wyróżnionych kategorii, to jest „grę w brak szacunku”, „trzymanie emocji” oraz „dumę”. W toku analiz stwierdzono, że hierarchiczność i określony poziom władzy implikuje pojawienie się emocji dumy, satysfakcji, zadowolenia i prowadzi do zwiększenia poziomu zaufania pomiędzy personelem medycznym. Duma wynika z przynależności do określonego zawodu i określonej grupy pracowniczej, pojawia się jako rezultat dobrze przeprowadzonego zabiegu, albo wykonania czynności trudnej, której opanowanie wymagało czasu. Duma pojawia się także jako wynik prestiżu zawodu lub miejsca pracy (szpitala, oddziału).</p> 2021-11-30T00:00:00+01:00 Copyright (c) 2021 https://czasopisma.uni.lodz.pl/socjak/article/view/11450 Zło konieczne, substytut, szansa – wykorzystanie komunikatora Skype w badaniach jakościowych 2021-12-07T10:53:28+01:00 Izabela Ślęzak izabela.slezak@uni.lodz.pl <p>Celem artykułu jest omówienie techniki wywiadów swobodnych <em>online</em> w szczególnej formie wywiadów prowadzonych za pośrednictwem komunikatora Skype. Choć są one coraz częściej wykorzystywane w badaniach jakościowych, budzą u badaczy mieszane reakcje – od postrzegania ich jako szansy, (nie)pełnowartościowego zamiennika wywiadu twarzą w twarz, po wręcz zagrożenie dla jakości badań. Na podstawie literatury przedmiotu w artykule omówione zostaną cechy wywiadu za pośrednictwem Skype’a, jego zalety i ograniczenia tak z perspektywy badacza, jak i uczestników badania. Przedstawione zostaną także wyniki porównań wywiadów <em>online</em> z tradycyjnymi, których dokonali badacze wykorzystujący w swoich projektach obie te techniki. W bardziej szczegółowy sposób omówiona zostanie kwestia relacji badacza z rozmówcą oraz dylematy etyczne związane z realizowaniem wywiadów zapośredniczonych przez Skype’a. Wskazane zostaną także warunki, kiedy tego rodzaju wywiad może być szczególnie przydatny.</p> 2021-11-30T00:00:00+01:00 Copyright (c) 2021 https://czasopisma.uni.lodz.pl/socjak/article/view/11453 Recenzja książki: Krzysztof Łęcki (2021) "Stadiony świata. Pomiędzy Gemeinschaft i Gesellschaft". Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego 2021-12-07T11:20:06+01:00 Marcin Gacek marcin.gacek@up.krakow.pl 2021-11-30T00:00:00+01:00 Copyright (c) 2021