Przegląd Socjologii Jakościowej https://czasopisma.uni.lodz.pl/socjak <div style="text-align: justify;"> <p><em>Przegląd Socjologii Jakościowej</em>, czasopismo Symbolicznego Interakcjonizmu, Teorii Ugruntowanych, Studiów Społecznych Światów, Analizy Dyskursu, Analiz Biograficznych, Analizy Treści, Antropologii Społecznej, Dekonstruktywizmu, Etnografii, Etnografii Komunikacji, Etnografii Holistycznej, Etnografii Instytucjonalnej, Etnonauki, Etnometodologii, Analizy Konwersacyjnej, Ewaluacyjnych Badań Społecznych, Fenomenologii, Fenomenografii, Hermeneutyki, Studiów Narracyjnych, Studiów Naturalistycznych, Studiów Przypadku i innych odmian jakościowego nurtu w naukach społecznych.</p> </div> Uniwersytet Łódzki pl-PL Przegląd Socjologii Jakościowej 1733-8069 Binarny i spektralny model tożsamości https://czasopisma.uni.lodz.pl/socjak/article/view/16782 <p>Uznanie dwuwartościowej logiki za wzór poprawnego rozumowania przyczyniło się do upowszechnienia binarnego modelu w porządkowaniu i analizie danych w różnych dziedzinach nauki. W naukach społecznych utrwalił tę tendencję zwłaszcza Claude Lévi-Strauss. Ujmowanie w schemacie binarnym objęło także tożsamość, analogicznie do jej definicji stosowanej w dwuwartościowej logice, prowadząc do konstatacji, że tożsamość opiera się na różnicy, czyli opozycji. Analiza wielu danych wskazuje na zawodność takiego podejścia. Tożsamość kształtuje się i jest konstruowana nie w binarnym przeciwstawieniu, lecz w czerpaniu z szerokiego spektrum możliwości i wariantów. Znacznie użyteczniejszy i trafniejszy w charakterystyce tożsamości, zarówno indywidualnej, jak i zbiorowej, jest więc jej spektralny model.</p> Janusz A. Majcherek Prawa autorskie (c) 2023 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 2023-02-28 2023-02-28 19 1 6 21 10.18778/1733-8069.19.1.01 Wielość rzeczywistości w wybranych utworach Emmanuela Carrère’a. Wokół literackich inspiracji socjologii https://czasopisma.uni.lodz.pl/socjak/article/view/16784 <p>Rozwijana przez Alfreda Schütza koncepcja wielości rzeczywistości stanowi waż- ną część inspirowanej ideami fenomenologicznymi socjologii wiedzy, a szczególne miejsce w tej koncepcji zajmuje kategoria świata życia codziennego, do której odnoszą się pozostałe „ograniczone dziedziny znaczenia”. Celem artykułu jest analiza sytuacji, w których w do- świadczeniu ludzi dochodzi do nałożenia (zmieszania) się dwóch światów (rzeczywistości), a jednocześnie podważona zostaje oczywistość świata życia codziennego. W artykule zostanie podjęta próba zastosowania koncepcji wielości rzeczywistości Schütza do analizy takich sytuacji, ze szczególnym wyeksponowaniem relacji między światem życia codziennego i światem fikcji. Analogicznie do Schütza, który koncepcję wielości rzeczywistości rozwijał, posługując się materiałem literackim (casus Don Kichota), w artykule również zostanie wykorzystany materiał literacki (wybrane utwory Emmanuela Carrère’a) i podjęta będzie próba odpowiedzi na postawione przez Schütza pytanie o to, jak ludzie doświadczają rzeczywistości. Wybrane utwory Carrere’a zostaną poddane analizie treści, której efektem będzie zdefiniowanie dominujących pól tematycznych, a następnie na te pola nałożone zostaną Schützowskie kategorie tworzące zręby jego koncepcji wielości rzeczywistości.</p> Andrzej Kasperek Prawa autorskie (c) 2023 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 2023-02-28 2023-02-28 19 1 22 39 10.18778/1733-8069.19.1.02 „Świat nam się przewrócił do góry nogami”. Relacje kobiet po narodzinach dziecka https://czasopisma.uni.lodz.pl/socjak/article/view/16786 <p>W artykule omówiono zagadnienie zmian, które dokonują się w bliskim związku, kiedy parze rodzi się dziecko. Zaprezentowano wyniki badań jakościowych – 46 wywiadów pogłębionych przeprowadzonych z matkami małych dzieci. Inspirację teoretyczną dla przedstawionych analiz stanowi teoria praktyk rodzinnych D.H.J. Morgana. Zastosowano analizę tematyczną. Rozmówczynie zwracały uwagę na następujące niekorzystne zmiany w związku, które nastąpiły po narodzinach dziecka: brak czasu i energii na budowanie relacji z mężem/partnerem, brak możliwości spędzenia czasu (w domu czy poza domem) bez dzieci, ograniczenie kontaktów seksualnych, napięcia, które mają na ogół charakter przejściowy. Nieliczne kobiety były zdania, że pojawienie się dziecka zbliżyło je do ich mężów/partnerów i miało korzystny wpływ na relacje w bliskim związku.</p> Magdalena Stankowska Prawa autorskie (c) 2023 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 2023-02-28 2023-02-28 19 1 40 59 10.18778/1733-8069.19.1.03 Wybory niekonkurencyjne w Polsce – wyniki badań terenowych https://czasopisma.uni.lodz.pl/socjak/article/view/16788 <p>W wyborach demokratycznych zdarza się, że na skutek zgłoszenia tylko jednego kandydata zostaje przeprowadzony plebiscyt – jest to tzw. elekcja niekonkurencyjna (ang. <em>uncontested election</em>). W artykule przedstawiono wyniki badań terenowych nad zjawiskiem wyborów niekonkurencyjnych wójtów, burmistrzów, prezydentów miast (WBP), dokonano triangulacji metod – dane zebrane w terenie poddano jakościowemu opracowaniu, a następnie wnioski z realizacji terenowej skonfrontowano (tam, gdzie to oczywiście możliwe) z danymi zastanymi (Państwowej Komisji Wyborczej oraz Banku Danych Lokalnych Głównego Urzędu Statystycznego). W analizie jakościowej zastosowano dwupoziomowe kodowanie zmiennych oraz podejście indukcyjne, natomiast w analizie ilościowej regresję logistyczną oraz metody graficzne (wykresy pudełkowe i mapy). Wyniki przeprowadzonych badań pokazują, że wy- borom niekonkurencyjnym sprzyjają: duży margines zwycięstwa urzędującego WBP w elekcji poprzedzającej elekcję niekonkurencyjną, jego zwycięstwo w I turze głosowania, wielkość gminy (rozumiana jako liczba mieszkańców) oraz subiektywnie pojmowane zadowolenie mieszkańców ze zrealizowanych w gminie inwestycji.</p> Paweł Stępień Michał Pierzgalski Prawa autorskie (c) 2023 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 2023-02-28 2023-02-28 19 1 60 89 10.18778/1733-8069.19.1.04 Uniwersalność i wyjątkowość procesu stawania się emerytem w PRL. Analiza jakościowa pamiętników konkursowych https://czasopisma.uni.lodz.pl/socjak/article/view/16791 <p>Stawanie się emerytem jest procesem wielowymiarowym i różnorodnym, którego sens doświadczenia konstruuje tożsamość oraz wpływa na jakość życia ludzi po zakończeniu najdłuższej fazy ich życia – pracy zawodowej. Cel badania to opisanie, czym było dla jednostki przejście na emeryturę w okresie PRL. Materiał empiryczny stanowiło dwanaście pamiętników konkursowych, które są subiektywnym, emocjonalnym i obszernym opisem przeżytego doświadczenia stawania się emerytem w społecznym kontekście rzeczywistości PRL-u. Materiał został poddany kodowaniu, analizie i interpretacji w celu wyłonienia wzorów procesu. Zbiory wspólnych przeżyć zostały zestawione z wynikami badań przeprowadzonych przez Brunona Synaka na próbie 284 młodych emerytów, którzy przeszli na emeryturę średnio sześć lat później niż autorzy pamiętników. Badanie pokazuje wiele znaczeń, subiektywnych osądów, modeli zmiany tożsamości z pracownika w emeryta, które osadzone są w kulturze realizmu socjalistycznego.</p> Dorota Kowalska-Papke Prawa autorskie (c) 2023 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 2023-02-28 2023-02-28 19 1 90 117 10.18778/1733-8069.19.1.05 Dominika Maison (2022), "Jakościowe metody badań społecznych – podejście aplikacyjne", Warszawa: PWN https://czasopisma.uni.lodz.pl/socjak/article/view/16792 Katarzyna Archanowicz-Kudelska Prawa autorskie (c) 2023 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 2023-02-28 2023-02-28 19 1 118 122 10.18778/1733-8069.19.1.06