Propozycja nieantagonistycznego ujęcia bezładu i porządku w giełkocie
DOI:
https://doi.org/10.18778/2544-7238.07.05Słowa kluczowe:
ład (kosmos), bezład (chaos), chaosmos, ujęcie nieantagonistyczne, giełkot/mowa bezładnaAbstrakt
Celem artykułu jest przedstawienie innego niż w kategorii „zaburzenia płynności” rozumienia giełkotu, tj. jako złożonego bezładu językowo‑komunikacyjnego. Zaproponowano komplementarne ujęcie zjawisk ładu i be-zładu, nawiązując do nieantagonistycznej mityczno‑religijnej koncepcji kosmosu i chaosu, humanistycznych, w tym lingwistycznych adaptacji teorii chaosu oraz rozważań na temat idei chaosmosu. W polskojęzycznych publikacjach logopedycznych wskazano przykłady ujmowania chaosu i porządku w giełkocie jako sił wzajemnie się warunkujących, nieantagonistycznych. Artykuł wieńczą postulaty otwarcia na (neuro)różnorodność, budowania pomostów pomiędzy różnymi porządkami językowo‑komunikacyjnymi oraz respektowania przez odbiorców wystarczająco uporządkowanego sposobu mówienia, sposobu porozumiewania się osoby z giełkotem.
Pobrania
Bibliografia
Abraham F.D., 1996, Chaos, bifurcation, and self‑organization: dynamical extensions of neurological positivism and ecological psychology, https://www.researchgate.net/publication/321179033_CHAOS_BIFURCATIONS_SELF‑ORGANIZATION_DYNAMICAL_EXTENSIONS_OF_NEUROLOGICAL_POSITIVISM_ECOLOGICAL_PSYCHOLOGY_THE_HOLISTIC_MIND_AS_A_COMPLEX_DYNAMICAL_SYSTEM (accessed: 24.05.2023).
Google Scholar
Abraham E.D., Gilgen A.R. (eds.), 1995, Chaos theory in psychology, Westport: Greenwood.
Google Scholar
Bartholomew R., 2021, Chaosmopolitanism: Reconfiguring James Joyce’s Cities of Thisorder and Exiled Selves, [in:] N. Conceição, G. Ferraro, N. Fonseca, A. Dias Fortes, M.F. Molder (eds.), Conceptual Figures of Fragmentation and Reconfiguration, Lisboa: IFILNOVA – NOVA FCSH, pp. 73–99.
Google Scholar
Başar E. (ed.), 1990, Chaos in brain function, Berlin: Springer.
Google Scholar
Dąbrowska A., 2006, Analogia i anomalia w języku i językoznawstwie, [in:] K. Bakuła, D. Heck (eds.), Efekt motyla. Humaniści wobec teorii chaosu, Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, pp. 54–61.
Google Scholar
Deleuze G., Guattari F., 2000, Co to jest filozofia?, trans. P. Pieniążek, Gdańsk: słowo/obraz terytoria.
Google Scholar
Guattari F., 1995, Chaosmosis: an Ethico‑aesthetic Paradigm, Bloomington–Indianapolis: P. Bains and J. Pefanis.
Google Scholar
ICD–10, 2008, International Statistical Classification of Diseases and Related Health Problems. 10 revision, WHO, Geneva, https://stat.gov.pl/Klasyfikacje/doc/icd10/pdf/ICD10TomI.pdf (accessed: 15.05.2023).
Google Scholar
ICD–11, n.d., International Classification of Diseases 11th Revision, WHO, https://icd.who.int/en (ac cessed:15.05.2023).
Google Scholar
ICF, 2001, Międzynarodowa Klasyfikacja Funkcjonowania, Niepełnosprawności i Zdrowia, WHO, Geneva, https://ezdrowie.gov.pl/downloadFile/740 (accessed: 15.05.2023).
Google Scholar
Janiak M., 2008, Komunikacja a teoria chaosu: powiązania interdyscyplinarne, “Praktyka i Teoria Informacji Naukowej i Technicznej”, Vol. 16(3), pp. 3–12.
Google Scholar
Joyce J., 1999, Finnegans Wake, London: Penguin Books.
Google Scholar
Kaczmarek L. (ed.), 1981, Program studiów logopedycznych, Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie‑Skłodowskiej.
Google Scholar
Kaźmierczak M., 2022, Perspektywa klienta w giełkocie, “Logopaedica Lodziensia”, No. 6, pp. 117–134.
Google Scholar
Kleszczowa K., 2006, Dobrodziejstwo chaosu znaków językowych, [in:] K. Bakuła, D. Heck (eds.), Efekt motyla. Humaniści wobec teorii chaosu, Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, pp. 47–53.
Google Scholar
Kleszczowa K., 2012, Mała przyczyna, poważne skutki. Rzecz o zrywaniu więzi etymologicznej, [in:] D. Heck, K. Bakuła (eds.), Efekt motyla. Humaniści wobec teorii chaosu 2, Kraków: Księgarnia Akademicka, pp. 351–360.
Google Scholar
Mitchener W., Nowak M., 2004, Chaos and Language, “Proceedings of The Royal Society of London. Series B, Biological Sciences”, Vol. 271(1540), pp. 701–704.
Google Scholar
Myers F.L., 2018, Istota mowy bezładnej a interwencja logopedyczna w giełkocie, [in:] K. Węsierska, K. Gaweł (eds.), Zaburzenia płynności mowy, Gdańsk: Harmonia Universalis, pp. 44–63.
Google Scholar
Ochman J., 2017, Kosmos‑chaos jako kategorie ontologiczne filozofii bezpieczeństwa, “Kultura Bezpieczeństwa. Nauka – Praktyka – Refleksje”, No. 25, pp. 185–219.
Google Scholar
Pastuchowa M., 2006, Ślad czy obecność? Staropolskie leksemy czasownikowe we współczesnej polszczyźnie, [in:] K. Bakuła, D. Heck (eds.), Efekt motyla. Humaniści wobec teorii chaosu, Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, pp. 85–91.
Google Scholar
Piela M., 2006, Uporządkowany nieporządek? O zjawisku redundancji na przykładzie nazw subiektów czynności pisania i czytania, [in:] K. Bakuła, D. Heck, (eds.) Efekt motyla. Humaniści wobec teorii chaosu, Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, pp. 73–84.
Google Scholar
Rejter A., 2006, Leksyka ekspresywna w historii języka polskiego. Kulturowo‑komunikacyjne konteksty potoczności, Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.
Google Scholar
Robertson R., Combs A. (eds.), 1995, Chaos theory in psychology and the life sciences, Hillsdale: Lawrence Erlbaum.
Google Scholar
Spruit M., 2017, Giełkot. Jak zrozumieć osoby mówiące niewyraźnie. Podręcznik diagnostyki i terapii, trans. A. Robak, Kraków: Wydawnictwo Edukacyjne.
Google Scholar
Tarkowski Z., Góral‑Półrola J., Reichel I., 2017, Mowa bezładna, [in:] Z. Tarkowski (ed.), Patologia mowy, Gdańsk: Harmonia Universalis, pp. 165–195.
Google Scholar
Tarkowski Z., Smul M., 1988, Giełkot, Warszawa: Wydawnictwo ZSL.
Google Scholar
Tempczyk M., 1995, Świat harmonii i chaosu, Kraków: PIW.
Google Scholar
Tempczyk M., 1998, Teoria chaosu a filozofia, Warszawa: Wydawnictwo CiS.
Google Scholar
Węsierska K., Myszka A., Płusajska‑Otto A., St. Louis K.O., 2015, Osoby z giełkotem w społeczeństwie – diagnostyka, świadomość społeczna, postulaty, [in:] K. Węsierska (ed.), Zaburzenia płynności mowy. Teoria i praktyka, Vol. 1, Katowice: KOMLOGO, pp. 251–264.
Google Scholar
Wielki słownik języka polskiego, n.d., https://wsjp.pl/ (accessed: 24.05.2023).
Google Scholar
Yang T., 2003, Dynamics of Vocabulary Evolution, “International Journal of Computational Cognition”, Vol. 1(1), pp. 1–19.
Google Scholar
Pobrania
Opublikowane
Wersje
- 2023-12-01 - (2)
- 2023-11-29 - (1)
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.