The second demographic transition in Europe and it's implications

Anna Janiszewska

doi:10.18778/1733-3180.12.02

Authors

Anna Janiszewska Uniwersytet Łódzki, Wydział Nauk Geograficznych, Katedra Gospodarki Przestrzennej i Planowania Przestrzennego

DOI:

https://doi.org/10.18778/1733-3180.12.02

Abstract

Celem artykułu jest przedstawienie wybranych przemian demograficznych w krajach europejskich dotyczących drugiego przejścia demograficznego. W opracowaniu zaprezentowano wybrane charakterystyki demograficzne dla krajów europejskich i ich przestrzenne zróżnicowanie. Biorąc pod uwagę wybrane wskaźniki ilościowe dokonano porównania przebiegu zmian demograficznych w krajach europejskich według długoletniego politycznego podziału Europy na Wschód i Zachód. Przemiany demograficzne, które rozpoczęły się w Europie Północnej i Zachodniej po kilku dziesięciu latach objęły pozostałe części kontynentu. W krajach wschodnio i środkowoeuropejskich przebieg tych procesów był krótki, ale niezwykle dynamiczny. Właśnie tam obserwujemy kryzys demograficzny, u którego podłoża leżą głębokie przemiany tworzenia i rozpadu rodziny. Potwierdziła to analiza dostępnych materiałów statystycznych. Wynika z niej obraz bardzo zróżnicowanej przestrzennie Europy pod względem przemian matrymonialno-reprodukcyjnych. Dawny podział polityczny Europy na Wschód i Zachód, dziś ma inny wymiar i jest to efekt już nie ideologiczny, a demograficzny. Bezpośrednią implikacją tego stanu rzeczy są rozpoczęte procesy depopulacyjne, które w największym stopniu dotykają krajów postkomunistycznych.

Downloads

Download data is not yet available.

References

Auszug aus dem Datenreport 2011. Bevölkerung, http://www.destatis.de/DE/Publikationen/Datenreport/DatenreportDownload.html.

Eurostat, http://epp.eurostat.ec.europa.eu/portal/page/portal/population/data/database.

Kotowska I.E., 1998, Teoria drugiego przejścia demograficznego a przemiany demograficzne w Polsce w latach 1990., „Studia Demograficzne”, nr 4 (134).

Kurczewska U., 2011, Czy Unia Europejska może przezwyciężyć pogłębiający się deficyt demograficzny? [w:] Osiński J. (red.), Współczesne problemy demograficzne. Rzeczywistość i mity. Ujęcie krajowe, regionalne i globalne, Oficyna Wydawnicza SGH, Warszawa.

Kurkiewicz J., 1998, Podobieństwa i różnice przemian demograficznych krajów Europy Zachodniej i Środkowo-Wschodniej, „Studia Demograficzne”, nr 4 (134).

Okólski M., 2004, Demografia zmiany społecznej, Scholar, Warszawa.

Okólski M., 2005, Demografia. Podstawowe pojęcia, procesy i teorie w encyklopedycznym zarysie, Scholar, Warszawa.

Poselski projekt ustawy o związkach partnerskich, druk nr 552, http://www.sejm.gov.pl/Sejm7.nsf/druki.xsp#7.

Raport Ewolucja rodziny w Europie 2009, http://pl.scribd.com/doc/22418149/Report-Evolution-on-the-Family-in-Europe-2009.

Rosset E., 1975, Demografia Polski, PWN, Warszawa.

Siewierski J., 2011, Europejskie wzorce kulturowe a procesy demograficzne [w:] Osiński J. (red.), Współczesne problemy demograficzne. Rzeczywistość i mity. Ujęcie krajowe, regionalne i globalne, Oficyna Wydawnicza SGH, Warszawa.

Sobotka T., Touleman L., 2008, Changing family and partnership behavior: Common trends and persistent diversity across Europe, “Demographic Research”, vol. 19, www. demographic-research.org/Volumes/Vol19/6/. DOI: https://doi.org/10.4054/DemRes.2008.19.6

World Population Prospect. The 2010 Revision, New York, 2011, http://esa.un.org/wpp/Documentation/publications.htm.

Yearbook Demographic 2011, 2012, United Nations, New York, http://unstats.un.org/unsd/demographic/products/dyb/dyb2.htm.