Dyskurs i interakcja – problem trafnego wyboru kontekstu do interpretacji rozmów

Dorota Rancew-Sikora

doi:10.18778/1733-8069.9.1.02

Autor

Dorota Rancew-Sikora Uniwersytet Gdański, Wydział Nauk Społecznych, Instytut Filozofii, Socjologii i Dziennikarstwa, ul. Bażyńskiego 4, 80-952 Gdańsk

DOI:

https://doi.org/10.18778/1733-8069.9.1.02

Słowa kluczowe:

analiza konwersacyjna, krytyczna analiza dyskursu, rozmowy formalne i nieformalne, władza w interakcji, przesłuchanie policyjne

Abstrakt

W niniejszym artykule zamierzam porównać analizę skoncentrowaną na interakcji i krytyczną analizę dyskursu, które – choć obie są charakterystyczne dla socjologicznej analizy dyskursu – mają status opozycyjnych względem siebie ze względu na zakorzenienie w innych tradycjach teoretycznych i konkurencyjnych modelach życia społecznego. Chciałabym poddać refleksji i testowi empirycznemu ich opozycyjny status i zastanowić się, czy badacz w konfrontacji z konkretnym materiałem musi między nimi wybierać, na czym może oprzeć swój wybór oraz, ewentualnie, czy i jak może je połączyć w interpretacji, wykorzystując model nakładających się kontekstów.

Biogram autora

Dorota Rancew-Sikora - Uniwersytet Gdański, Wydział Nauk Społecznych, Instytut Filozofii, Socjologii i Dziennikarstwa, ul. Bażyńskiego 4, 80-952 Gdańsk

Dorota Rancew-Sikora, dr hab., pracuje w Instytucie Filozofii, Socjologii i Dziennikarstwa Uniwersytetu Gdańskiego. Jest autorką dwóch książek Analiza konwersacyjna jako metoda badania rozmów codziennych z 2007 roku i Sens polowania. Współczesne znaczenia tradycyjnych praktyk na podstawie analizy dyskursu łowieckiego z 2009. Próbuje znaleźć równowagę między ścisłością analizy interakcji i głębią kulturowej interpretacji procesów społecznych.

Bibliografia

Atkinson Maxwell (1982) Understanding formality: The categorization and production of formal interaction. „The British Journal of Sociology”, vol. 33, no. 1, s. 86–117. DOI: https://doi.org/10.2307/589338

Atkinson Maxwell (1995) Displaying neutrality: Formal aspects of informal court proceedings [w:] Paul Drew, John Heritage, eds, Talk at Work. Cambridge: Cambridge University Press, s. 199–211.

Bauman Richard, Charles L. Briggs (1990) Poetics and Performance as Critical Perspectives on Language and Social Life. „Annual Review of Anthropology”, vol. 19, s. 59–88. DOI: https://doi.org/10.1146/annurev.an.19.100190.000423

Berger Peter, Thomas Luckmann (1983) Społeczne tworzenie rzeczywistości. Przełożył Józef Niżnik. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.

Bourdieu Pierre (2005) Dystynkcja. Przełożył Piotr Biłos. Warszawa: Scholar.

Clayman Steven (1988) Displaying Neutrality in Television News Interviews. „Social Problems”, vol. 35, s. 474–492. DOI: https://doi.org/10.1525/sp.1988.35.4.03a00100

Clayman Steven (1995) Footing in the Achievement of Neutrality: The Case of News-interview Discourse [w:] Paul Drew, John Heritage, eds, Talk at Work. Cambridge: Cambridge University Press, s. 163–198.

Collins Randall (1981) On the microfoundations of macrosociology. „American Journal of Sociology”, vol. 86, no. 5, s. 984–1014. DOI: https://doi.org/10.1086/227351

Drozdowski Rafał (2009) Obraza na obrazy. Strategie społecznego oporu wobec obrazów dominujących. Poznań: Zysk i S-ka.

Duszak Anna, Norman Fairclough, red., (2008) Krytyczna analiza dyskursu. Interdyscyplinarne podejście do komunikacji społecznej. Kraków: Universitas.

Foucault Michel (1993) Nadzorować i karać. Narodziny więzienia. Przełożył Tadeusz Komendant. Warszawa: Aletheia.

Garfinkel Harold (2007) Studia z etnometodologii. Przełożyła Alina Szulżycka. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Goffman Erving (1977) Człowiek w teatrze życia codziennego. Przełożyli Helena Datner-Śpiewak, Paweł Śpiewak. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.

Greatbatch David (1988) A Turn-taking System for British News Interviews. „Language in Society”, vol. 17, no. 3, s. 401–430. DOI: https://doi.org/10.1017/S0047404500012963

Gross Neil (2009) A Pragmatist Theory of Social Mechanisms. „American Sociological Review”, vol. 74, no. 3, s. 358–379. DOI: https://doi.org/10.1177/000312240907400302

Heritage John (1984) Garfinkel and Ethnomethodology. Cambridge: Polity Press.

Heritage John (2007) Intersubjectivity and Progressivity in Person (and Place) Reference [w:] Tanya Stivers, N. J. Enfield, eds, Person Reference in Interaction: Linguistic, Cultural and Social Perspectives. Cambridge: Cambridge University Press, s. 255–280.

Kłoskowska Antonina (1999) Kultura [w:] Encyklopedia socjologii, t. 2. Warszawa: Oficyna Naukowa, s. 99–110.

Mahoney James (2009) Powrót do teorii ogólnej w socjologii historycznej. Przełożyła Maja Biernacka [w:] Janusz Mucha, Aleksander Manterys, red., Nowe perspektywy teorii socjologicznej. Kraków: Nomos, s. 69–100.

Martin John Levi (2009) Co to jest teoria pola? Przełożyła Agata Dziuban [w:] Janusz Mucha, Aleksander Manterys, red., Nowe perspektywy teorii socjologicznej. Kraków: Nomos, s. 375–418.

Pomerantz Anita (1984) Agreeing and Disagreeing with Assessments: Some Features of Preferred/Dispreferred Turn Shapes [w:] John Maxwell Atkinson, John Heritage, eds, Structures of Social Action: Studies in Conversation Analysis. Cambridge: Cambridge University Press, s. 57–101. DOI: https://doi.org/10.1017/CBO9780511665868.008

Rancew-Sikora Dorota (2007) Analiza konwersacyjna jako metoda badania rozmów codziennych. Warszawa: Trio.

Sacks Harvey (1995) Lectures on Conversation (1964–1968). Oxford, Cambridge: Blackwell Publishers. DOI: https://doi.org/10.1002/9781444328301

Sacks Harvey, Emanuel Schegloff, Gail Jefferson (1974) A Simplest Systematic for the Organization of Turn-taking for Conversation. „Language”, vol. 50, no. 4, s. 696–735. DOI: https://doi.org/10.1353/lan.1974.0010

Schegloff Emanuel (1987) Some Sources of Misunderstanding in Talk-in-interaction. „Linguistics”, vol. 25, s. 201–218. DOI: https://doi.org/10.1515/ling.1987.25.1.201

Schegloff Emanuel, Gail Jefferson, Harvey Sacks (1977) The Preference for Self-correction in the Organization of Repair in Conversation. „Language”, vol. 53, no. 2, s. 361–382. DOI: https://doi.org/10.1353/lan.1977.0041

Simmel Georg (2005) Socjologia. Przełożyła Małgorzata Łukasiewicz. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Simmel Georg (2006) Psychologia kokieterii [w:] Most i drzwi. Przełożyła Małgorzata Łukasiewicz. Warszawa: Oficyna Naukowa, s. 231–247.

Stachowiak Jerzy (2012) Analiza relacji władzy w konkurencyjnych perspektywach Noama Chomsky’ego i Michela Foucault. „Studia Socjologiczne”, nr 1 (204), s. 93–110.

Summers-Effler Erika (2002) The Micro-Potential for Social Change: Emotion, Consciousness and Social Movement Formation. „Sociological Theory”, vol. 20, no. 1, s. 41–60. DOI: https://doi.org/10.1111/1467-9558.00150

Zarycki Tomasz (2009) Peryferie. Nowe ujęcia zależności centro-peryferyjnych. Warszawa: Scholar.

Zarycki Tomasz (2012) Poszerzając kontekst: Ku krytycznej socjologii językoznawstwa. „Studia Socjologiczne”, nr 1 (204), s. 57–73.