Jedna teoria – dwie inspiracje badawcze. Relacje z badań prowadzonych z wykorzystaniem podejścia teoretyczno-metodologicznego Howarda E. Grubera

Zofia Okraj; Monika Modrzejewska-Świgulska

doi:10.18778/2450-4491.07.08

Authors

Zofia Okraj Uniwersytet Jana Kochanowskiego https://orcid.org/0000-0002-0187-547X
Monika Modrzejewska-Świgulska Uniwersytet Łódzki https://orcid.org/0000-0003-3133-0443

DOI:

https://doi.org/10.18778/2450-4491.07.08

Keywords:

theory of H. E. Gruber, students’ education process, Polish female directors, academic teachers

Abstract

The aim of this article is to present the main thesis of the theory: The Evolving Systems Approach to Creative Work developed by an American psychologist Howard E. Gruber and his co-workers and students. The authors of the study, inspired by this approach, use it in their individually carried out research to outline the theoretical framework of it, define study cases and draft explanations and interpretations of the experiences of the researched persons in individually conducted research on the creative work of Polish female directors and academic teachers implementing new didactic solutions into the students’ education process. The authors present in the article excerpts of the report on the process of analysis and interpretation of data from qualitative interviews and analysis of documents related to creative work of the research participants.

Author Biographies

Zofia Okraj, Uniwersytet Jana Kochanowskiego

Okraj Zofia – lecturer at the Institute of Pedagogy and Psychology, at the Jan Kochanowski University in Kielce. Her scientific interests are focused on didactics of creativity and academic teachers’ creative work. She is also a member of the Polish Creativity Association, author of three books on the creative aspects of the discussion.
Monika Modrzejewska-Świgulska, Uniwersytet Łódzki

Modrzejewska-Świgulska Monika – Assistant Professor at the Department of Artistic Education and Creativity Pedagogy of the University of Lodz. His scientific interests focus on the pedagogy of creativity, professional creativity and narrative and biographical research. She is the author of Everyday creativity in educators’ narrations (Twórczość codzienna w narracjach pedagogów), and the editor of Biographical research on creativity. Theory and research practice (Biograficzne badania nad twórczością. Teoria i empiria). She is the originator of the “Creativity and Edcuation” publishing series. She works with various cultural institutions as a consultant and group trainer.

References

Becker H. (1982) Art Worlds, University of California Press.

Bertaux D. (2012) Analiza pojedynczych przypadków (au cas par cas), w: Metoda biograficzna w socjologii, K. Kaźmierska (red.), Kraków, Zakład Wydawniczy „NOMOS”, s. 309–333.

Brower R. (2003) Constructive Repetition, Time and the Evolving Systems Approach, “Creativity Research Journal”, Special issue: Festschrift for Howard E. Gruber, 1/15: 61–71.

Całek A. (2013) Biografia naukowa: od koncepcji do narracji. Interdyscyplinarność, teorie, metody badawcze, Kraków, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Cyrański B. (2016) Interpretacja biografii zawodowej jako przykład zastosowania interpretacji hermeneutycznej w: Biograficzne badania nad twórczością. Teoria i empiria, M. Modrzejewska-Świgulska (red.), Łódź, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, s. 121–137.

Duraj-Nowakowa K. (1992) Teoria systemów a pedagogika, Kraków, Wydawnictwo Naukowe WSP.

Florida R. (2010) Narodziny klasy kreatywnej, Warszawa, Wydawnictwo Narodowe Centrum Kultury.

Giddens A. (2003) Stanowienie społeczeństwa. Zarys teorii strukturacji, Poznań, Wydawnictwo Zysk i S-ka.

Gruber H. E. (1980) And the Bush Was Not Consumed: The Evolving Systems Approach to Creativity w: Towards a Theory of Psychological Development, S. Modgil, C. Modgil (eds.), NFER Publishers, Windsor, s. 269–299.

Gruber H. E. (1985) From Epistemic Subject to Unique Creative Person at Work, “Archives de Psychologie”, 54, s. 167–185.

Gruber H. E. (1988) The Evolving Systems Approach to Creative Work, „Creativity Research Journal”, 1, s. 27–51.

Gruber H. E. (1989) The Evolving Systems Approach to Creative Work w: Creative People at Work, H. E. Gruber, D. B. Wallace (eds.), New York, Oxford University, s. 3–24.

Gruber H. E., Davis S. N. (1988) Inching our Way up Mount Olympus: the Evolving-Systems Approach to Creative Thinking w: The Nature of Creativity. Contemporary Psychological Perspectives, R. J. Sternberg (ed.), Cambridge, Cambridge University Press, s. 243–270.

Hollender B. (2016) Od Kutza do Czekaja, Warszawa, Prószyński i S-ka.

Kegan R. T. (1989) How Charles Darwin Became a Psychologist w: Creative People at Work, H. E. Gruber, D. B. Wallace (eds.), New York, Oxford University, s. 122–138.

Kvale S. (2004) Interviews. Wprowadzenie do jakościowego wywiadu badawczego, Białystok, Trans Humana.

Miles B. M., Huberman A. M. (2000) Analiza danych jakościowych, Białystok, Wydawnictwo Trans Humana.

Modrzejewska-Świgulska M. (2014) Kapral i poeta... Biograficzne uwarunkowania dróg zawodowych reżyserek w: Biograficzne badania nad twórczością. Teoria i empiria, M. Modrzejewska-Świgulska (red.), Łódź, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, s. 139–151.

Mokrzycka-Pokora M. (2015) Barbara Sass-Zdort, https://culture.pl/pl/tworca/barbara-sass-zdort; [06.2018].

Nęcka E. (2001) Psychologia twórczości, Gdańsk, Wydawnictwo GWP.

Okraj Z. (2017) Znaczenie rodziny w pracy wybitnych twórców w perspektywie teorii.

The Evolving Systems Approach to Creative Work Howarda E. Grubera, „Społeczeństwo i Rodzina”, nr 3/52, s. 51–64.

Osowski J. V. (1989) Ensembles of Metaphor in the Psychology of Wiliam James w: Creative People at Work, H. E. Gruber, D. B. Wallace (eds.), New York, Oxford University, s. 141–157.

Smith J. A., Pietkiewicz I. (2012) Praktyczny przewodnik interpretacyjnej analizy fenomenologicznej w badaniach jakościowych w psychologii, “Psychological Journal”, 2/18, s. 361–269.

Stasiakiewicz M. (1999) Twórczość i interakcja, Poznań, Wydawnictwo Uniwersytetu im. A. Mickiewicza.

Szmidt K. J. (2007) Pedagogika twórczości, Gdańsk, Wydawnictwo GWP.

Szmidt K. J., Modrzejewska-Świgulska M. (2011) Psychopedagogiczne badania biograficzne nad twórczością – krytyczny przegląd wybranych stanowisk w: Uczenie się z biografii innych, tom 2, Biografia i badanie biografii, E. Dubas, W. Świtalski (red.), Łódź, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, s. 13–38.

Sztompka P. (2007) Socjologia. Analiza społeczeństwa, Kraków, Wydawnictwo Znak.

Sztompka P. (2010) Socjologia zmian społecznych, Kraków, Wydawnictwo Znak.

Ślęzak I. (2009) Stawanie się poetą. Analiza interakcjonistyczno-symboliczna, „Przegląd Socjologii Jakościowej” monografie, tom 1, nr 1.

Talarczyk-Gubała M. (2013a) Biały Mazur. Kino kobiet w polskiej kinematografii, Poznań, Galeria Miejska Arsenał.

Talarczyk-Gubała M. (2013b) Wszystko o Ewie. Filmy Barbary Sass a kino kobiet w drugiej połowie XX wieku, Szczecin, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego.

Tomasik K. (2004) Polskie reżyserki filmowe 1919–2002, „Kultura i Historia”, nr 6, http://www.kulturaihistoria.umsc.lublin.pl/archives/179; [09. 2017].

Wallace D. B. (1989) Studying the Individual: The Case Study Method and Other Genres w: Creative People at Work, H. E. Gruber, D. B. Wallace (eds.), New York, Oxford University, s. 25–43.

Wejbert-Wąsiewicz E. (2015a) Filmy kobiet. Zmiany, zwroty i „szklany sufit” w kinematografii polskiej przed i po 1989, „Sztuka i Demokracja”, http://cejsh.icm.edu.pl/cejsh/element/bwmeta1.element.desklight-5fb86d41-2411-43f1-841f-cbfaef1eb965; [04.2018].

Wejbert-Wąsiewicz E. (2015b) Niepokorne reżyserki kina polskiego w: Kobiety niepokorne. Reformatorki – Buntowniczki – Rewolucjonistki, I. Desperak, I. Kuźma (red.), Łódź, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, s. 253–264.

Witerska K. (2011) Drama: techniki, strategie, scenariusze, Warszawa, Wydawnictwo Difin.

Witerska K. (2014) Drama: przewodnik po koncepcjach, technikach i miejscach, Warszawa, Wydawnictwo Difin.

Wróblewski M. (2011) Życie w relacjach. Biografie naukowców w kontekście Teorii Aktora-Sieci w: Biografie naukowe. Perspektywa transdyscyplinarna, M. Kafar (red.), Łódź, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, s. 101–126.

http://wyborcza.pl/1,75410,17411137,Szumowska_po_zdobyciu_nagrody_na_Berlinale__Nadchodzi.html; [03.2018].

http://www.wysokieobcasy.pl/wysokie-obcasy/7,163229,24341319,w-swieciefilmu-potrzeba-kobiet-ktore-nie-beda-grac-w-meska.html; [01.2019].

http://krytykapolityczna.pl/file/2016/06/Raport-Monika_Talarczyk_Gubala.pdf; [03.2018].

http://www.rp.pl/artykul/1192319-Barbary-Sass-opowiesci-o-kobietach.html#ap-1; [03. 2018].

http://krytykapolityczna.pl/kultura/film/podejrzana-barbara-sass-1936-2015; [03. 2018].