Philosophical aspects of "non-relativity" of the word in the adult – young child relationship

Authors

  • Anna Walczak Uniwersytet Łódzki, Wydział Nauk o Wychowaniu, Katedra Teorii Wychowania

DOI:

https://doi.org/10.18778/2450-4491.05.03

Keywords:

word, S(s)peaking, silence, relation, phenomenology

Abstract

This article is an attempt of showing the presence of the word – the living word – as a linguistic/speech means in human being’s relation with the Other – with somebody closer than somebody else, who testifies with his/her presence to the presence of the person speaking to him/her. The presence of the word can be perceived as “non-relative” presence – in line with thinking about language/speech through the prism of their conventionally understood functions. Accepting after H.-G. Gadamer that our experience is linguistic in nature, I write about immersion in language in which, by assimilating its meanings, we can think and communicate our thoughts to others and communicate with them – we are able to talk. The presence of words as the foundation, opportunity and quality of relations with the Other is also relative in its nature. I present, following the ideas of E. Lévinas, the pre-linguistic way of being with the Other and I discuss silence as seemingly non-verbal contact with oneself and the Other. Since I focus on the relation with the Other, I also develop the theme of who is talking to whom, pointing out, at the same time, that talking to somebody fits in the “existential project” of the speaker. The considerations concentrated on the above problems became also a pretext to reflect on the selected aspects of verbal and non-verbal relation between an adult and a young child. The reflections undertaken in the article are mostly placed within the phenomenological perspective.

Author Biography

  • Anna Walczak, Uniwersytet Łódzki, Wydział Nauk o Wychowaniu, Katedra Teorii Wychowania
    Dr hab., profesor w Uniwersytecie Łódzkim, pracownik Katedry Pedagogiki Społecznej. Zainteresowania badawcze dotyczą pieczy zastępczej przede wszystkim w rodzinnych środowiskach zastępczych oraz kształtowania przez wychowawcę małego dziecka swojego warsztatu pracy na rzecz towarzyszenia dziecku w żłobku.

References

Andrzejewski B. (2016) Filozofia słowa. Zarys dziejów, Poznań, Wydawnictwo Naukowe UAM.

Dehnel P. (2016) Myśli a sposoby życia. Eseje o filozofii współczesnej, Warszawa, Universitas.

Derrida J. (1997) Głos i fenomen. Wprowadzenie do problematyki znaku w fenomenologii Husserla, tłum. B. Baran, Warszawa, Fundacja Aletheia.

Dudek Z. W. (2005) Psychologiczny język kultury w: W. Z. Dudek, A. Pankalla, Psychologia kultury. Doświadczenia graniczne i transkulturowe, Warszawa, Wydawnictwo Psychologii i Kultury ENETEIA.

Filek J. (2014) Filozofa wstęp do ciszy, Wydawnictwo Znak, nr 707.

Gadamer H.-G. (1993) Prawda i metoda. Zarys hermeneutyki filozoficznej, tłum. i wstęp B. Baran, Kraków, inter esse.

Gadamer H.-G. (2008) Teoria, etyka, edukacja. Eseje wybrane, wstęp i redakcja naukowa P. Dybel, Warszawa, Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego.

Gallagher S., Zahavi D. (2015) Fenomenologiczny umysł, tłum. i przedmowa M. Pokropski, Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN.

Heidegger M. (1999) Ku rzeczy myślenia, tłum. K. Michalski, J. Mizera, C. Wodziński, Fundacja Aletheia.

Heidegger M. (2000), W drodze do języka, tłum. J. Mizera, Kraków, Baran i Suszczyński.

Heidegger M. (2009) Podstawowe problemy fenomenologii, tłum. B. Baran, Warszawa, Fundacja Aletheia.

Jaspers K. (1990) Język w: Filozofia egzystencji. Wybór pism, tłum. D. Lachowska, A. Wołkowicz, Warszawa, Państwowy Instytut Wydawniczy.

Jaspers K. (1999) Wiara filozoficzna wobec objawienia, tłum. G. Sowiński, Kraków, Wydawnictwo Znak.

Lévinas E. (1998) Całość i nieskończoność, tłum. M. Kowalska, Wstęp B. Skarga, Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN.

Lévinas E. (2000) Inaczej niż być lub ponad istotą, tłum. P. Mrówczyński, Warszawa, Fundacja Aletheia.

Lévinas E. (2008) Bóg, śmierć i czas, tłum. J. Margański, Kraków, Wydawnictwo Znak.

Mech K. (2014) O możliwości poznania Drugiego, „Filozofia religii”, nr 1, s. 1–53.

Merleau-Ponty (1996) Oko i umysł. Szkice o malarstwie, tłum. E. Bieńkowska, S. Cichowicz, Gdańsk, słowo/obraz terytoria.

Merleau-Ponty M. (1999) Proza świata. Eseje o mowie, tłum. E. Bieńkowska, S. Cichowicz, Joanna Skoczylas, Warszawa, Czytelnik.

Merleau-Ponty M. (2001) Fenomenologia percepcji, tłum. M. Kowalska, J. Migasiński, Warszawa, Fundacja Aletheia.

Michalik J. (2010) Filozofia głosu, Kraków, NOMOS.

Michalik J. (2011) Głos – transcendencja w języku: o fenomenologii mowy Maurice’a Merleau-Ponty’ego, „Sztuka i Filozofia”, nr 33.

Opoczyńska M. (2016) Genealogie psychoterapii. Fragmenty dyskursu egzystencjalnego, Kraków, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Ricoeur P. (1991) Podług nadziei. Odczyty, szkice, studia, tłum. S. Cichowicz, Warszawa, Instytut Wydawniczy PAX.

Ricoeur P. (2005) O sobie samym jako innym, tłum. B. Chełstowski, Wstęp M. Kowalska, Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN.

Saint-Exupéry de A. (2000) Mały Książę, tłum. E. Łozińska-Małkiewicz, Toruń, Algo.

Skarga B. (2004) Co zwie się myśleniem w: taż, Ślad i obecność, Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN.

Walczak A. (2011) Symbolika Innego jako Drugiego w: taż, Spotkanie z wychowankiem. Ku tożsamości ipse pedagoga, Łódź, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Walczak A. (2016) Etyka (w) codzienności wychowania – od nieuchronności do możliwości, „Nauki o Wychowaniu. Studia Interdyscyplinarne”, nr 2.

Wittgenstein L. (2000) Dociekania filozoficzne, tłum. B. Wolniewicz, Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN.

Zając-Jamróz J. (2012) W stronę antropologii słowa. Mieczysław Kotlarczyk, Kristin Linklater, Zygmunt Molik, Zeszyty Naukowe Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Krakowie, nr 4.

Downloads

Published

2017-12-20

How to Cite

Walczak, Anna. 2017. “Philosophical Aspects of ‘non-Relativity’ of the Word in the Adult – Young Child Relationship”. Nauki O Wychowaniu. Studia Interdyscyplinarne 5 (2): 30-47. https://doi.org/10.18778/2450-4491.05.03.