Teorie pracujące. Pragmatyzm w ujęciu badaczy z grupy Chicago School Irregulars

Łukasz Marciniak

doi:10.18778/1733-8069.11.1.03

Autor

Łukasz Marciniak Uniwersytet Łódzki, Katedra Socjologii Organizacji i Zarządzania, Instytut Socjologii, ul. Rewolucji 1905 r. 41/43, 90-214 Łódź

DOI:

https://doi.org/10.18778/1733-8069.11.1.03

Słowa kluczowe:

pragmatyzm społeczny, teorie pracujące, Chicago School Irregulars, interakcjonizm symboliczny, badania jakościowe

Abstrakt

Artykuł przybliża inicjatywę podjętą przez grupę amerykańskich badaczy na przełomie lat sześćdziesiątych i siedemdziesiątych XX wieku związaną z wypracowaniem praktycznych wniosków ze stosowania założeń pragmatyzmu w badaniach społecznych. Choć brak jest jednego, spójnego dokumentu podsumowującego ustalenia badaczy, analiza późniejszych dokonań uczestników spotkań grupy, ich osiągnięć metodologicznych i empirycznych pozwala na zrekonstruowanie kluczowych założeń, jakich trzymali się w swojej pracy naukowej oraz przeformułowanie ich we wskazówki dla kontynuatorów. Pośród różnorodnych przedstawianych w artykule ustaleń kluczowe miejsce zajmują te dotyczące oczekiwanych rezultatów pracy badawczej – teorii spełniających fundamentalne założenia nauki pragmatycznej, nazwanych tutaj teoriami pracującymi.

Biogram autora

Łukasz Marciniak - Uniwersytet Łódzki, Katedra Socjologii Organizacji i Zarządzania, Instytut Socjologii, ul. Rewolucji 1905 r. 41/43, 90-214 Łódź

Łukasz Marciniak, dr, adiunkt w Katedrze Socjologii Organizacji i Zarządzania Instytutu Socjologii Uniwersytetu Łódzkiego. Główne obszary zainteresowań naukowych to socjologia stosowana, pragmatyzm, metodologia badań jakościowych i teorii ugruntowanych, metodyka wspierania rozwoju kompetencji społecznych i organizacyjnych. Jest aktywnym badaczem i praktykiem innowacji społecznych.

Bibliografia

Addams Jane (1906) Newer Ideals of Peace. New York: Macmillan.

Addams Jane (1909) The Spirit of Youth and the City Streets. New York: Macmillan.

Anderson Nels (1964) Urbanism and Urbanization. Leiden: E. J. Brill. DOI: https://doi.org/10.1163/9789004510012

Atkinson Paul, Delamont Sara (2010) Qualitative Research Methods. Thousand Oaks: Sage. DOI: https://doi.org/10.4135/9780857028211

Bergman Mats (2010) Serving Two Masters: Peirce on Pure Science, Useless Things, and Practical Applications. „Nordic Studies in Pragmatism”, vol. 1, s. 17–37.

Biernacki Patrick (1986) Pathways From Heroin Addiction: Recovery Without Treatment. Philadelphia: Temple University Press.

Bryant Antony (2009) Grounded Theory and Pragmatism: The Curious Case of Anselm Strauss. „Forum Qualitative Sozialforschung / Forum: Qualitative Social Research”, vol. 10, no. 3, art. 2.

Charmaz Kathy (1991) Good Days, Bad Days: The Self in Chronic Illness and Time. New Brunswick: Rutgers University Press.

Charmaz Kathy (2006) Constructing Grounded Theory: A Practical Guide Through Qualitative Analysis. London: Sage.

Charmaz Kathy (2009) Recollecting Good and Bad Days [w:] A. P uddephatt, W. Shaffir, S. Kleinknecht, eds., Ethnographies Revisited: Constructing Theory in the Field. London, New York: Routledge, s. 48‒62.

Charmaz Kathy (2010) Disclosing Illness and Disability in the Workplace. „Journal of International Education in Business”, vol. 3, no. 1/2, s. 6‒19. DOI: https://doi.org/10.1108/18363261011106858

Charmaz Kathy, Antony Bryant (2011) Grounded Theory [w:] M. Williams, W. P. Vogt, eds., The Sage Handbook of Innovation in Social Research Methods, s. 205–225. London: Sage.

Colapietro Vincent (2006) Practice, Agency & Solidarity: An Orthogonal Reading of Classical Pragmatism. „International Journal for Dialogical Science”, vol. 1, no. 1, s. 23–31.

Davis Fred (1966) On Nursing Profession. New York: Wiley & Sons.

Davis Fred (1990) Passage Through Crisis: Polio Victims and Their Families. London: Transaction Publishers.

Dewey James (1938) Logic: The Theory of Inquiry. New York: Henry Holt.

Dewey James (2006) Szkoła i dziecko. Przełożyła Hanna Błeszyńska. Warszawa: Żak.

Doyle Arthur Conan (2012) Znak Czterech. Przełożyła Ewa Łozińska-Małkiewicz. Toruń: Algo.

Frazier Franklin (1932) The Negro Family in Chicago. Chicago: University of Chicago Press.

Frazier Franklin (1939) The Negro Family in the United States. Chicago: University of Chicago Press. DOI: https://doi.org/10.2307/2292637

Glaser Barney (1978) Theoretical Sensitivity: Advances in the Methodology of Grounded Theory. Mill Valley: Sociology Press.

Glaser Barney (1992) Basics of Grounded Theory Analysis: Emergence vs. Forcing. Mill Valley: Sociology Press.

Glaser Barney (2001) The Grounded Theory Perspective: Conceptualization Contrasted With Description. Mill Valley: Sociology Press.

Glaser Barney (2006) Doing Formal Grounded Theory: A Proposal. Mill Valley: Sociology Press.

Glaser Barney (2007) All Is Data. „Grounded Theory Review”, vol. 6, no. 2, s. 1–22.

Glaser Barney, Strauss Anselm (1965) Awareness of Dying. Chicago: Aldine de Gruyter.

Glaser Barney, Strauss Anselm (1967) The Discovery of Grounded Theory, Strategies for qualitative research. Chicago: Aldine de Gruyter. DOI: https://doi.org/10.1097/00006199-196807000-00014

Glaser Barney, Strauss Anselm (1968) Time for Dying. Chicago: Aldine de Gruyter. DOI: https://doi.org/10.1097/00000446-196812000-00048

Gorzko Marek (2008) Procedury i emergencja. O metodologii klasycznych odmian teorii ugruntowanej. Szczecin: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego.

Hensoldt Agnieszka (2012) Maksyma pragmatyczna a dychotomia teorii i praktyki. „Przegląd Filozoficzny”, nr 3, s. 505‒520.

Hookway Christopher (2012) The Pragmatic Maxim. Essays on Peirce and Pragmatism. Oxford: Oxford University Press. DOI: https://doi.org/10.1093/acprof:oso/9780199588381.001.0001

Irwin John K. (1971) The Struggle for Justice. New York: Hill and Wang.

Irwin John K. (1980) Prisons in Turmoil. Boston: Little Brown.

Irwin John K. (2009 ) Lifers: The Long Road to Redemption. London: Routledge. DOI: https://doi.org/10.4324/9780203876220

James William (2004) Pragmatyzm. Przełożył Michał Filipczuk. Kraków: Zielona Sowa.

James William (2006) Z wybranych problemów filozofii. Przełożył Michał Filipczuk. Kraków: Zielona Sowa.

Kolb David, Fry Ronald (1975) Toward an Applied Theory of Experiential Learning [w:] C. Cooper, ed., Theories of Group Process. London: John Wiley, s. 33–58.

Konecki Krzysztof (2000) Studia z metodologii badań jakościowych. Teoria ugruntowana. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Konecki Krzysztof (2009) Teoretyzowanie w socjologii ‒ czyli o odkrywaniu i konstruowaniu teorii na podstawie analizy danych empirycznych [w:] B. Glaser, A. Strauss, Odkrywanie teorii ugruntowanej. Strategie badania jakościowego. Kraków: Nomos, s. VII–XXIX.

Kuhn Thomas S. (2001) Struktura rewolucji naukowych. Przełożyły Helena Ostromęcka, Justyna Nowotniak. Warszawa: Aletheia.

Lakatos Imre (1977) The Methodology of Scientific Research Programmes: Philosophical Papers Volume 1. Cambridge: Cambridge University Press.

Lakatos Imre (2005) Dowody i refutacje. Logika odkrycia matematycznego. Przełożyli Michał Kozłowski, Katarzyna Lipszyc. Warszawa: TIKKUN.

Leight Star Susan (2007) Living Grounded Theory: Cognitive and Emotional Forms of Pragmatism [w:] K. Charmaz, A. Bryant, eds., The Sage Handbook of Grounded Theory. London: Sage, s. 75–94. DOI: https://doi.org/10.4135/9781848607941.n3

Lofland John (1969) Foreword. „Chicago School Irregulars Newsletter”, vol. 1, no. 2, s. 1–4.

Lofland John (1976) Doing Social Life: The Qualitative Analysis of Human Interaction in Natural Settings. New York: Wiley.

Lofland John (1982) Crowd Lobbying: An Emerging Tactic of Interest Group Influence in California. Davis: UC Davis Press, Institute on Governmental Affairs.

Lofland John (1985) Protest: Studies of Collective Behavior and Social Movements. London: Transaction.

Lofland John (1990) Peace Action in the Eighties: Social Science Perspectives. New Brunswick: Rutgers.

Lofland John (1996) Social Movement Organizations: Guide to Research on Insurgent Realities. Chicago: Aldine de Gruyter.

Lofland Lyn (1980) Reminiscences of Classic Chicago. The Blumer—Hughes Talk. „Journal of Contemporary Ethnography”, vol. 9, no. 3, s. 251‒281. DOI: https://doi.org/10.1177/089124168000900301

Lofland Lyn (1985) A World of Strangers: Order and Action in Urban Public Space. Illinois: Waveland Press.

Lofland Lyn (1998) The Public Realm: Exploring the City’s Quintessential Social Territory Chicago: Aldine de Gruyter.

Lofland John, Lofland Lyn (1971) Analyzing Social Settings: A Guide to Qualitative Observation and Analysis. Belmont: Wadsworth.

Lofland John, Lofland Lyn (1984) Analyzing Social Settings: A Guide to Qualitative Observation and Analysis. Belmont: Wadsworth.

Lofland John i in. (2004) Analyzing Social Settings: A Guide to Qualitative Observation and Analysis. Belmont: Wadsworth.

Marciniak Łukasz (2012) Kryteria oceny teorii ugruntowanej [w:] K. Konecki, P. Chomczyński , red., Słownik Socjologii Jakościowej. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, s. 151–151.

Messinger Sheldon, Emerson Robert (1977) The Micro-Politics of Trouble. „Social Problems”, vol. 25, no. 2, s. 121‒134. DOI: https://doi.org/10.1525/sp.1977.25.2.03a00010

Messinger Sheldon, Carlin Jerome E., Howard Jan (1967) Civil Justice and the Poor. „Law & Society Review”, vol. 1, no. 1, s. 9‒90. DOI: https://doi.org/10.2307/3053046

Messinger Sheldon i in. (1985) The Foundations of Parole in California. „Law & Society Review”, vol. 19, no. 1, s. 69‒106. DOI: https://doi.org/10.2307/3053395

Olesen Virginia, Woods Nancy F. (1986) Culture, Society, And Menstruation. New York: Health Care for Women International, Taylor & Francis Publication.

Olesen Virginia, Clarke Adele E. (1999) Revisioning Women, Health and Healing: Feminist, Cultural and Technoscience Perspectives. New York: Psychology Press.

Park Robert, Burgess Ernest (1925) The City. Chicago: University of Chicago Press.

Peirce Charles S. (1965a) Jak uczynić nasze myśli jasnymi [w:] H. Buczyńska, red., Peirce. Warszawa: Wiedza Powszechna, s. 123–151.

Peirce Charles S. (1965b) Utrwalanie przekonań [w:] H. Buczyńska, red., Peirce. Warszawa: Wiedza Powszechna, s. 107–127.

Prus Robert (1997) Subcultural Mosaics and Intersubjective Realities. New York: State University Press.

Prus Robert (2007) Aristotle’s Nicomachean Ethics: Laying the Foundations for a Pragmatist Consideration of Human Knowing and Acting. „Qualitative Sociology Review”, vol. 3, no. 2, s. 5‒45. DOI: https://doi.org/10.18778/1733-8077.3.2.02

Prus Robert (2011) Defending Education and Scholarship in the Classical Greek Era: Pragmatist Motifs in the Works of Plato (c420-348BCE) and Isocrates (c436-338BCE). „Qualitative Sociology Review”, vol. 7, no. 1, s. 1‒35. DOI: https://doi.org/10.18778/1733-8077.07.1.01

Prus Robert (2013) Representing, Defending, and Questioning Religion: Pragmatist Sociological Motifs in Plato’s Timaeus, Phaedo, Republic, and Laws. „Qualitative Sociology Review” vol. 9, no. 1, s. 6‒42. DOI: https://doi.org/10.18778/1733-8077.09.1.01

Quint Jeanne (1964) Mastectomy, Symbol of Cure or Warning Sign? „General Practice”, vol. 29, s. 119–124.

Quint Jeanne (1965) Institutionalized Practices of Information Control. „Psychiatry”, vol. 28, s. 118–132 DOI: https://doi.org/10.1080/00332747.1965.11023422

Quint Jeanne (1966) Awareness of Death and the Nurse’s Composure. „Nursing Research”, vol. 15, s. 49–55. DOI: https://doi.org/10.1097/00006199-196601510-00009

Quint Jeanne (1967) The Nurse and the Dying Patient. New York: Macmillan.

Quint Benoliel Jeanne (1996) Grounded Theory and Nursing Knowledge. „Qualitative Health Research”, vol. 6, s. 406–428. DOI: https://doi.org/10.1177/104973239600600308

Quint Benoliel Jeanne (2001) Expanding Knowledge About Women Through Grounded Theory. „Health Care for Women International”, vol. 22, no. 1–2, s. 7–19. DOI: https://doi.org/10.1080/073993301300003045

Quint Jeanne, Strauss Anselm (1964) Nursing Students, Assignments, and Dying Patients. „Nursing Outlook”, vol. 12, s. 24–37.

Reichertz Jo (2007) Abduction. The Logic of Discovery in Grounded Theory [w:] K. Charmaz, A. Bryant, eds., The Sage Handbook of Grounded Theory. London: Sage, s. 214–228. DOI: https://doi.org/10.4135/9781848607941.n10

Strauss Anselm, ed. (1973) Where Medicine Fails. New Brunswick: Transaction Books.

Strauss Anselm, ed. (1987) Qualitative Analysis for Social Scientists. New York: Cambridge University Press. DOI: https://doi.org/10.1017/CBO9780511557842

Strauss Anselm, ed. (1991) Creating Sociological Awareness. Collective Images and Symbolic representations. London: Transaction Publishers.

Strauss Anselm, ed. (1993) Continual Permutations of Action. New York: Aldine de Gruyter.

Strauss Anselm, Barney Glaser (1970) Anguish. San Francisco: Sociology Press.

Strauss Anselm, Barney Glaser (1975) Chronic Illness and the Quality of Life. St. Louis: C.V. Mosby.

Strauss Anselm, Schatzman Leonard (1972) Field Research: Strategies for a Natural Sociology. New Jersey: Prentice Hall Methods of Social Science Series.

Strauss Anselm, Howard Jan (1975) Humanizing Health Care. New York: Wiley.

Strauss Anselm, Corbin Juliet (1990) Basics of Qualitative Research: Grounded Theory Procedures and Techniques. Newbury Park: Sage.

Strauss Anselm i in. (1985) The Social Organization of Medical Work. Chicago: University of Chicago Press.

Struebing Jorg (2007) Research as Pragmatic Problem-Solving: The Pragmatist Roots of Empirically Grounded Theorizing [w:] K. Charmaz, A. Bryant, eds., The Sage Handbook of Grounded Theory. London: Sage, s. 580–602. DOI: https://doi.org/10.4135/9781848607941.n27

Wiseman Jacqueline (1970) Stations of the Lost: The Treatment of Skid Row Alcoholics. Chicago: University of Chicago Press.

Wiseman Jacqueline (1991) The Other Half: Wives of Alcoholics and Their Social-Psychological Situation New Jersey: Aldine Transaction.