Powieść historyczna według Sienkiewicza. Teoria i praktyka

Tadeusz Bujnicki

doi:10.18778/2299-7458.05.09

Autor

Tadeusz Bujnicki Uniwersytet Warszawski, Wydział „Artes Liberales”

DOI:

https://doi.org/10.18778/2299-7458.05.09

Słowa kluczowe:

powieść historyczna, Sienkiewicz, postać, stylizacja

Abstrakt

Problematyka gatunkowa powieści historycznej zajmowała Sienkiewicza jeszcze przed przystąpieniem do uprawiana tego gatunku Wśród recenzji pisarza szczególnie ważna jest krótka ocena Krzyżaków 1410 Kraszewskiego, na podstawie której Sienkiewicz określił ogólne zarysy gatunku. Natomiast oceniając Szkice historyczne Ludwika Kubali, wskazał na potencjalną literackość samych dziejów. Praktykę na polu powieści historycznej autora Trylogii poprzedziła stylizowana na pamiętnik staropolski Niewola tatarska. Z kolei słynny cykl powieści o siedemnastym wieku uformował model powieści historycznej powtarzany potem w Quo vadis i Krzyżakach. Swoje doświadczenie pisarskie uogólnił Sienkiewicz w odczycie o powieści historycznej, w którym wyłożył swoje poglądy na cel i formę tego gatunku.

Pobrania

Statystyki pobrań niedostępne.

Biogram autora

Tadeusz Bujnicki - Uniwersytet Warszawski, Wydział „Artes Liberales”

Prof. dr hab. Jego zainteresowania naukowe obejmują: literaturę drugiej połowy XIX wieku z szczególnym uwzględnieniem twórczości Henryka Sienkiewicza, literaturę i kulturę literacką pogranicza północno-wschodniego (Wilno i obszar dawnego Wielkiego Księstwa Litewskiego), nurty polskiej literatury lewicowej (głównie twórczość Władysława Broniewskiego). Najważniejsze publikacje: Pierwszy okres twórczości Henryka Sienkiewicza (1968), O poezji rewolucyjnej. Szkice i sylwetki (1978), Sienkiewicz i historia (1981), Pozytywista Sienkiewicz. Linie rozwojowe pisarstwa autora Rodziny Połanieckich (2007), W Wielkim Księstwie Litewskim i w Wilnie (2010), Na pograniczach, kresach i poza granicami. Studia (2014), Sześć szkiców o Zagłobie i inne studia sienkiewiczowskie (2014).

Bibliografia

Bujnicki T., Sześć szkiców o Zagłobie i inne studia sienkiewiczowskie, Warszawa 2014.

Krzyżanowski J., Twórczość Henryka Sienkiewicza, Warszawa 1970.

Kubala L., Szkice historyczne, seria 1, Lwów 1880.

Nowicka-Jeżowa A., Sarmatyzm i barok w „Trylogii”, [w:] Po co Sienkiewicz?, red. T. Bujnicki, J. Axer, Warszawa 2007, s. 19–36.

Sienkiewicz H., Listy, t. 1, cz. 1–2, red. i wstęp J. Krzyżanowski, oprac. M. Bokszczanin, Warszawa 1977.

Sienkiewicz H., Listy, t. 2, cz. 1–3, oprac. M. Bokszczanin, Warszawa 1996.

Sienkiewicz H., Listy, t. 3, cz. 1–3, oprac. M. Bokszczanin, Warszawa 2007.

Sienkiewicz H., Listy, t. 4, cz. 1–3, Warszawa 2008.

Sienkiewicz H., Listy, t. 5, cz. 1–3, oprac. M. Bokszczanin, Warszawa 2009.

Sienkiewicz H., Mieszaniny literacko-artystyczne, [w:] tenże, Dzieła, t. 50, Warszawa 1950.

Sienkiewicz H., Niewola tatarska, [w:] tenże, Wybór nowel i opowiadań, oprac. T. Bujnicki, Wrocław 1979, BN, s. I, nr 231, s. 285–331.

Sienkiewicz H., Ogniem i mieczem, t. 1–2, wstęp B. Mazan, oprac. D. Mazanowa, Wrocław 1990.

Sienkiewicz H., Potop, t. 1–3, wstęp B. Mazan, oprac. D. Mazanowa, Wrocław 1991.

Sienkiewicz H., Pan Wołodyjowski, wstęp B. Mazan, oprac. D. Mazanowa, Wrocław 1995.

Sienkiewicz H., Szkice literackie I, [w:] tenże, Dzieła, t. 45, Warszawa 1951, s. 102–124.

Sienkiewicz H., Wiadomości bieżące II, [w:] tenże, Dzieła, t. 52, Warszawa 1950.

Szajnocha K., Dwa lata dziejów naszych, t. I, Lwów 1865; t. II, Lwów 1869.

Szweykowski Z., „Trylogia” Sienkiewicza i inne szkice o twórczości pisarza, Poznań 1973.

Wilkoń A., O języku i stylu „Ogniem i mieczem” Henryka Sienkiewicza, Kraków 1976.

Wyka K., O postaciach sienkiewiczowskich, [w:] J. Krzyżanowski, J. Wegner, K. Kurkowska, K. Wyka i in., Sienkiewicz. Odczyty, Warszawa 1960, s. 104–123.

Wyka K., Sprawa Sienkiewicza, [w:] tenże, Szkice literackie i artystyczne, t. I, Kraków 1956.