Oikologiczna lektura Kamienicy za Ostrą Bramą Wandy Niedziałkowskiej-Dobaczewskiej

Dorota Samborska-Kukuć

doi:10.18778/2299-7458.12.06

Autor

Dorota Samborska-Kukuć Uniwersytet Łódzki

DOI:

https://doi.org/10.18778/2299-7458.12.06

Słowa kluczowe:

Wanda Niedziałkowska-Dobaczewska, Kamienica za Ostrą Bramą, Wilno międzywojenne, oikologia

Abstrakt

W artykule podjęta została interpretacja zapomnianej powieści regionalnej Wandy Niedziałkowskiej-Dobaczewskiej Kamienica za Ostrą Bramą (1928). Kluczem otwierającym tekst jest potraktowana swobodnie, ale funkcjonalnie refleksja oikologiczna. Mieszkańców tytułowej kamienicy, którzy zamieszkują w niej tymczasowo, łączy bowiem myśl o własnym Domu – utraconym lub upragnionym, w każdym z tych przypadków idealizowanym.

Kamienica „murawiewowskiego” prałata, niegdysiejszego właściciela kamienicy, którego zjawa straszy lokatorów, jest rodzajem miniatury Wilna, a światopogląd jej obecnych przejściowych mieszkańców synekdochą mentalności ludzi z północnych Kresów, ludzi zmęczonych czasem zaborowym, po wojnie owładniętych marazmem i poddających się rugowaniu przez Innych. Powieść była wyrazem obaw pisarki o losy tych terenów w związku ze społeczno-polityczną sytuacją w okresie międzywojennym.

Pobrania

Statystyki pobrań niedostępne.

Biogram autora

Dorota Samborska-Kukuć - Uniwersytet Łódzki

Dorota Samborska-Kukuć – prof. dr hab., historyk literatury, kresoznawca, genealog, biograf. Zajmuje się – jako literaturoznawca – przede wszystkim dziewiętnastowiecznością, jako genealog i biograf – rekonstruowaniem i korygowaniem życiorysów głównie postaci i rodzin związanych z literaturą i historią. Opublikowała dotąd kilkanaście monografii naukowych, edycje naukowe i podręcznik akademicki oraz ponad 170 artykułów naukowych. Ostatnia książka to Dziewiętnastowieczne pryncypia i marginalia literackie. Studia (Łódź 2020). Pełni funkcję kierownika Zakładu Literatury Pozytywizmu i Młodej Polski w Instytucie Filologii Polskiej i Logopedii Uniwersytetu Łódzkiego.

Bibliografia

Niedziałkowska-Dobaczewska W., Kamienica za Ostrą Bramą, Wilno 1928.

Arcimowicz W., Wileńska twórczość literacka lat ostatnich (1927–1931), „Polonista” 1931, z. 1–2, s. 55.

Bujnicki T., Wanda Niedziałkowska-Dobaczewska. Patriotyzm i regionalizm, [w:] Kresowianki. Krąg pisarek heroicznych, red. K. Stępnik, M. Gabryś, Lublin 2006, s. 337–344.

Dobaczewska W., Światła na granice, „Środy Literackie” 1935, nr 1, s. 1–4.

Filipiak B., Wanda Niedziałkowska-Dobaczewska. Droga do Żnina, Żnin 2017.

Głębicka E., Dobaczewska-Niedziałkowska Wanda, [w:] Współcześni polscy pisarze i badacze literatury. Słownik biobibliograficzny, t. 2: C–F, red. J. Czachowska, A. Szałagan, Warszawa 1994, s. 166–167.

Jankowski C., Powieść tutejsza, „Słowo” 1928, nr 139, s. 2–3.

Kowerko-Urbańczyk M., Wanda Niedziałkowska-Dobaczewska. Wileńskie konteksty i materiały źródłowe, Białystok 2023.

Romer H., Swoja książka, „Kurier Wileński” 1928, nr 131, s. 2.

Sinko T., Nowe książki, „Kurier Literacko-Naukowy” 1928, nr 39, s. 7.

Sławek T., Kunce A., Kadłubek Z., Oikologia. Nauka o domu, Katowice 2013.

Wodzianowska I., Przyczynek do biografii ks. Piotra Żylińskiego, „Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne” 2006, nr 86, s. 371–378. https://doi.org/10.31743/abmk.10081