„Znawca miłosnych pieśni / i dojrzałych czereśni” – o zaśpiewanych wierszach Ewy Lipskiej

Paweł Marciniak

doi:10.18778/2299-7458.10.09

Autor

Paweł Marciniak Instytut Chemii Bioorganicznej PAN https://orcid.org/0000-0002-9635-7375

DOI:

https://doi.org/10.18778/2299-7458.10.09

Słowa kluczowe:

poezja Ewy Lipskiej, piosenka, poezja śpiewana, kultura popularna, recepcja relacji między wierszem a piosenką

Abstrakt

Artykuł dotyczy niszowego (w kontekście recepcji) aspektu twórczości Ewy Lipskiej. Chodzi o kształtowanie się gatunku piosenki na bazie dorobku literackiego autorki kojarzonej głównie z nurtem wysokoartystycznym, do którego zalicza się poezja. Wstępne partie artykułu (przywołanie i analiza odnośnych tekstów teoretycznych) wprowadzają czytelnika w świat filiacji między wierszem a piosenką. W części głównej dokonywane są interpretacje poszczególnych utworów Ewy Lipskiej, które posłużyły niegdyś jako teksty do piosenek takim artystom, jak chociażby Grzegorz Turnau czy Anna Szałapak. W artykule autor próbuje zdestabilizować pojęcie „poezji śpiewanej”, osłabiając także stereotypy (związane z arbitralnym przyporządkowaniem jedynie do poezji intelektualnej) narastające wokół twórczości Ewy Lipskiej.

Pobrania

Statystyki pobrań niedostępne.

Biogram autora

Paweł Marciniak - Instytut Chemii Bioorganicznej PAN

Paweł Marciniak – doktor nauk humanistycznych w zakresie literaturoznawstwa. Jego zainteresowania badawcze dotyczą poezji polskiej (druga połowa XX wieku i współczesność) oraz wszelkich powiązań między poezją a piosenką. Aktualnie zajmuje się humanistyką cyfrową – bada możliwości wykorzystania języka programistycznego (JavaScript) w kontekście przetwarzania i interpretacji danych bibliograficznych. Z pierwszego kierunku wykształcenia romanista.

Bibliografia

Balcerzan E., „W muzykalny łączą się porządek”, [w:] E. Balcerzan, Przez znaki. Granice autonomii sztuki poetyckiej. Na materiale polskiej poezji współczesnej, Poznań 1972, s. 251-295.

Barańczak A., Słowo w piosence. Poetyka współczesnej piosenki estradowej, Wrocław 1983.

Gajda K., Jacek Kaczmarski w świecie tekstów, Poznań 2013.

Gajda K., Szarpidruty i poeci. Piosenka wobec przemian społecznych i kulturowych ostatnich dekad, Poznań 2017.

Grechuta M., „Magia obłoków” [dokument dźwiękowy], Warner Music Poland, Warszawa 2000 [wkładka dołączona do płyty].

Kukułowicz T., Pętle, sample i podbicia: techniki kompozycji i struktura utworu hip-hopowego, [w:], Hip-hop w Polsce, red. M. Miszczyński, Warszawa 2014, s. 21–38. https://doi.org/10.31338/uw.9788323517696.pp.21-38 DOI: https://doi.org/10.31338/uw.9788323517696.pp.21-38

Lipska E., Droga pani Schubert…, Kraków 2012.

Lipska E., Drugi zbiór wierszy, Warszawa 1970.

Lipska E., Kocia trzynastka czyli Skotland Yard, Kraków–Budapeszt–Syrakuzy 2020.

Lipska E., Trzeci zbiór wierszy, Warszawa 1972.

Lipska E., Wiersze, Warszawa 1967.

Majewski W., Marek Grechuta: portret artysty, Kraków 2006.

Sobczak P., Tekst piosenki jako dzieło literackie – dzieło literackie jako tekst piosenki. Zarys problematyki, przykłady realizacji, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Literraria Polonica” 2012, nr 2 (16), s. 127–139. http://hdl.handle.net/11089/2370

Traczyk M., Poezja w piosence. Od Tuwima do Świetlickiego, Poznań 2009.

Turnau G., „Pod światło” [dokument dźwiękowy], EMI Music Poland, 2010 [wkładka dołączona do płyty].

Zegarmistrz światła, Tadeusz Woźniak w rozmowie z Witoldem Górką, Poznań 2016.

„Zostały jeszcze pieśni…”. Jacek Kaczmarski wobec tradycji, pod red. K. Gajdy i M. Traczyka, Kraków 2010.