Kultury działania i podzielane sposoby organizacji konstrukcji sensu

Jean-Marie Barbier

doi:10.18778/2450-4491.03.02

Autor

Jean-Marie Barbier Conservatoire National des Arts et Métiers w Paryżu, Katedra UNESCO Kształcenia i Praktyk Profesjonalnych/CRF

DOI:

https://doi.org/10.18778/2450-4491.03.02

Słowa kluczowe:

kultura, działanie, myślenie, sens

Abstrakt

Przedmiotem konceptu kultury działania są ramy myślenia podmiotów i werbalizacji działania. Obserwuje się różnorodność kultur działania w różnych dziedzinach, takich jak: edukacja, praca socjalna, terapia, zarządzanie, aktywność naukowa. Koncept kultury działania może być zdefiniowany jako podzielany i ewoluujący sposób organizacji procesu konstruowania sensu wokół aktywności podmiotów, w które są zaangażowane. Jest on bliski pojęciu episteme w znaczeniu nadanym przez Foucaulta oraz przyzwyczajenia mentalnego (habitude mentale) Panofskiego.

Biogram autora

Jean-Marie Barbier - Conservatoire National des Arts et Métiers w Paryżu, Katedra UNESCO Kształcenia i Praktyk Profesjonalnych/CRF

Profesor w Conservatoire National des Arts et Métiers w Paryżu, gdzie utworzył Centrum Badań nad Kształceniem oraz Katedrę Unesco Kształcenia i Praktyk Profesjonalnych, doktor honoris causa Uniwersytetu w Louvain. W Polsce opublikował, w Wydawnictwie Śląsk, w roku 2006, książkę pt.: Działanie w kształceniu i w pracy socjalnej, analiza podejść (seria Biblioteka Pracy Socjalnej). W roku 2016 w Wydawnictwie Uniwersytetu Łódzkiego ukazał się przekład drugiego wydania (PUF 2017) pracy: Vocabulaire d’analyse des activités. Penser les conceptualisations ordinaires [Leksykon analizy aktywności. Konceptualizacje zwyczajowych pojęć]. We współpracy z Markiem Durandem, profesorem Uniwersytetu w Genewie, przygotowuje do wydania Encyclopédie d’analyse des activités [Encyklopedia analizy aktywności], która ukaże się w wydawnictwie PUF w roku 2017.

Bibliografia

Anscombre J. C. (red.) (1995) Théorie des topoï, Paris, Kime.

Barbier J. M. (2000a) La singularité des actions : quelques outils d’analyse w: J. M. Barbier, O. Galatanu (dir.), L’analyse de la singularité de l’action, Paris, Presses Universitaire de France : 13–51.

Barbier J. M. (2000b) Sémantique de l’action et sémantique d’intelligibilité des actions w: Maggi B. Manières de penser, manières d’agir en éducation et formation, Paris, Presses Universitaire de France.

Barbier J. M. (2006) Działanie w kształceniu i pracy socjalnej. Analiza podejść, tłum. G. Karbowska, Katowice, Wydawnictwo Naukowe „Śląsk”, Seria Biblioteka Pracownika Socjalnego.

Barbier J. M. (2016) Leksykon analizy aktywności. Konceptualizacja zwyczajowych pojęć, przekł. oprac. E. Marynowicz-Hetka, Łódź, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Barnes B. ([1990] 1998), Thomas Kuhn, w: Powrót wielkiej teorii, Q. Skinner (red.), przekł. T. Łozowski, Lublin, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, s. 99–118.

Berthoz A. (1997) Le sens du mouvement, Paris, O. Jacob.

Boas F. (1898) Introduction to: James Teit, Traditions of the Thomson River Indians of British Columbia, „Memoirs of the American Folklore Society”, vol. 6.

Bourdieu P. (1967) Postface à : Panofsky E. Architecture gothique et pensée scolastique Paris, Minuit : 135–167.

Bruner J. (1996) L’éducation, entrée dans la culture. les problèmes de l’école à la lumière de la psychologie culturelle, Paris, Retz.

Bruner J. (2006) Kultura edukacji, tłum. T. Brzostowska-Tereszkiewicz, Kraków, Universitas.

Cefaï D. (1994) Type, typicalité, typification. La perspective phénoménologique w: B. Fradin, L. Quere, J. Widmer, L’enquête sur les catégories. raisons pratiques, 5 Paris, Ehess : 105–128.

Certeau M. de ([1990] 2004) L’invention du quotidien. Ľart de faire, Paris, Flammarion.

Certeau M. de (2008), Wynaleźć codzienność. Sztuki działania, tłum. K. Thiel-Jańczuk, Kraków, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Cru D. (1986) Collectif et travail de métier; sur la notion de collectif de travail, in plaisir et souffrance au travail, (sous la dir.) de C. Dejours, Paris, Edition de L’AOCIP/CNRS, 1988–1993, t. 1 : 40–46.

Coster de M., Pichault F. (red.) (1998 2ème) Traité de sociologie du travail, Préface d’A. Touraine, Louvain-la-Neuve, de Boeck Université.

Cuche D. ([1996] 1998) La notion de culture dans les sciences sociales, Paris, La découverte.

Dewey J. ([1938] 1993) La théorie de l’enquête, Paris, Presses Universitaire de France.

Duchamp M. (1975) Duchamp du signe, Paris, Flammarion.

Ducrot O. (1989) Zarys polifonicznej teorii wypowiadania się, tłum. A. Dutka, „Pamiętnik Literacki”, LXXX, z. 3, s. 257–303, bazhum.muzhp,pl [dostęp: 14.11.2016].

Durand M. (2006) Apprentissage et configuration d’activité : une dynamique ouverte des rapports sujets-environnements w: J. M. Barbier, M. Durand, Sujets/activités/environnements – approches transverses, Paris, Presses Universitaire de France : 61–84.

Foucault M. ([1966] 2004) Les mots et les choses, Paris, Gallimard.

Foucault M. (1968) Dits et écrits, t. 1, Paris, Gallimard.

Foucault M. ([1969] 2004) L’archéologie du savoir, Paris, Gallimard.

Foucault M. (1971) L’ordre du discours, Paris, Gallimard.

Foucault M. (1977) Archeologia wiedzy, tłum. Andrzej Siemek, Warszawa, PIW.

Foucault M. (2002) Porządek dyskursu. Wykład inauguracyjny w Collège de France, 2 grudnia 1970, tłum. M. Kozłowski, Gdańsk, Wydawnictwo Słowo/obraz terytoria.

Foucault M. (2006) Słowa i rzeczy. Archeologia nauk humanistycznych, tłum. T. Komendant, Gdańsk, Wydawnictwo Słowo/obraz terytoria.

Galatanu O. (1999) Le phénomène sémantico-discursif de déconstruction-reconstruction des topoï dans une sémantique argumentative intégrée, „Langue Française”, nr 123, sept. Larousse.

Goffman E. (1974/1991) Les cadres de l’expérience, Paris, Minuit.

Goffman E. (2008) Analiza ramowa. Esej z organizacji doświadczenia, tłum. S. Burdziej, wstęp M. Czyżewski, Kraków, Zakład Wydawniczy „NOMOS”.

Herskovits M. J. ([1948] 1952) Les bases de l’anthropologie culturelle, Paris, Payot.

Hofstadter D. ([1979] 1987) Gödel, Escher, Bach : les brins d’une guirlande éternelle, Paris, Intereditions.

Jullien F. ([1992] 2003) La propension des choses. Pour une histoire de l’efficacité en chine, Paris, Seuil.

Jullien F. ([2000] 2005) Le Nu impossible, Paris, Seuil.

Jullien F. (2006) Drogą okrężną i wprost do celu. Strategie sensu w Chinach i Grecji, tłum. M. Falski, Kraków, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Kuhn T. ([1962] 1991) La structure des révolutions scientifiques, Paris, Flammarion.

Lévi-Strauss C. (1962) La pensée sauvage, Paris, Plon.

Lévi-Strauss C. (1969) Myśl nieoswojona, tłum. A. Zajączkowski, Warszawa, PWN, Seria Biblioteka Socjologiczna.

Lévi-Strauss C. (1970) Antropologia strukturalna, tłum. K. Pomian, Warszawa, PIW.

Levy-Bruhl L. (1910) Les fonctions mentales dans les sociétés inférieures, Paris, Presses Universitaire de France.

Levy-Bruhl L. ([1918] 1992) Czynności umysłowe w społeczeństwach pierwotnych, tłum. B. Szwarcmann-Czarnota, Warszawa, PWN, Biblioteka Klasyków Psychologii.

Levy-Bruhl L. ([1922] 1960) La mentalité primitive, Paris, Alcan.

Linton R. (1988) Le fondement culturel de la personnalité, Paris, Dunod.

Linton R. (2000), Kulturowe podstawy osobowości, tłum. A. Jasińska-Kania, Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN, http://www.khg.uni.wroc.pl/files/9_khg_13_pilarska_t.pdf [dostęp: 1.09.2016].

Malinowsky B. ([1944] 1970) Une théorie scientifique de la culture, Paris, François Maspero.

Malinowski B. ([1944] 1958) Naukowa teoria kultury, tłum. H. Buczyńska w: B. Malinowski, Szkice z teorii kultury, Warszawa, Książka i Wiedza, s. 3–111.

Moles A. (1967) Sociodynamique de la culture, Paris, Mouton.

Moles A. (1978) Kicz, czyli sztuka szczęścia. Studium o psychologii kiczu, tłum. A. Szczepańska, A. Wende, Warszawa, PIW.

Morin E. (2001) Le monde comme notion sociologique in. D. Mercure (dir.), Une société-monde? Les dynamiques sociales de la mondialisation, Presses de l’Université Laval, De Boeck.

Panofsky E. ([1951] 1967) Architecture gothique et pensée scolastique, Paris, Minuit.

Polin R. (1977) La création des valeurs, Paris, Vrin, 3ème édition, manuscrit 1943.

Prigogine I. ([1993] 1997) Les lois du chaos, Paris, Flammarion.

Prigogine I., Stengers I. (1990) Z chaosu ku porządkowi. Nowy dialog człowieka z przyrodą, tłum. K. Lipszyc, PIW, Biblioteka Myśli Wspołczesnej.

Quere L. (1990) Agir dans l’espace public raisons pratiques. Les formes de l’action, Paris, Editions de l’ ehess.

Rosch E. A. (1999) Reclaiming concepts, „Journal of Consciouness Studies”, 6 (11–12), s. 61–77.

Schütz A. ([1932] 1974) Der sinnhafte aufbau der sozialen welt, Francfurt am Main, Suhrkamp ‘Taschenbuch Wissenschaft’.

Schütz A. (2008) O wielości światów. Szkice z socjologii fenomenologicznej, tłum. B. Jabłońska, A. Manterys (red. nauk.), Kraków, Zakład Wydawniczy „NOMOS”.

Stengers I. ([1993] 1995) L’invention des sciences modernes, Paris, Flammarion.

Szacki J. (2002) Historia myśli socjologicznej. Wydanie nowe, Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN.

Theureau J. (1992) Le cours d’action, Berne, Peter Lang.

Thevenet M. (1983) L’audit de la culture d’entreprise, Paris, Editions d’organisation.

Tylor E. B. (1871) Primitive culture, London, J. Murray.

Weber M. ([1904–1905] 1964) L’éthique protestante et l’esprit du capitalisme, Paris, Plon.

Wittgenstein L. (1922/2001) Tractatus logico-philosophicus, Paris, Gallimard.

Wittgenstein L. (2000), Tractatus logico-philosophicus (Traktat logiczno-filozoficzny), tłum. i wstęp B. Wolniewicz, Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN, Biblioteka Klasyków Filozofii.

Zeitler A. (2011) Les apprentissages interprétatifs, Paris, l’Harmattan, Action et Savoir.