Doświadczanie wojny w perspektywie autoetnograficznej. Analiza ram interpretacyjnych kryzysu

Justyna Wrzochul-Stawinoga

doi:10.18778/1733-8069.22.1.04

Authors

Justyna Wrzochul-Stawinoga Uniwersytet im. A.F. Modrzewskiego w Krakowie https://orcid.org/0009-0000-1288-4913

DOI:

https://doi.org/10.18778/1733-8069.22.1.04

Keywords:

autoethnography, framework analysis, Goffman, pandemic, war, crisis

Abstract

This article is an autoethnographic study of an individual’s experience in the face of two overlapping crises: the COVID-19 pandemic and the war in Ukraine. The aim was to demonstrate how these events reorganized the interpretive frameworks of everyday life and the meaning that individuals attribute to them through autoethnographic narrative. The material consisted of diary entries from March to June 2022, analyzed autoethnographically, using Erving Goffman’s concept of interpretive frameworks. The research examines the relationship between individual experiences of threat, mourning, and crisis, and the social and cultural frameworks for making sense of them. The media framings of crises strongly permeate individual experiences, shaping emotions, practices, and corporeality, while everyday strategies can function as counter-frames that restore a sense of continuity.

Downloads

Download data is not yet available.

Author Biography

Justyna Wrzochul-Stawinoga, Uniwersytet im. A.F. Modrzewskiego w Krakowie

Justyna Wrzochul-Stawinoga
Doktor nauk społecznych w dyscyplinie pedagogika. Ukończyła filologię polską na Uniwersytecie Zielonogórskim oraz studia doktoranckie na Uniwersytecie Dolnośląskim DSW we Wrocławiu. Jest absolwentką seminarium doktorskiego w Akademii WSB w Dąbrowie Górniczej. W swojej pracy badawczej łączy perspektywę badań jakościowych z podejściem interdyscyplinarnym. Autorka monografii Doświadczenia migracyjne w narracjach migrantów w Szwajcarii w kontekście czasu, miejsca i mobilności (PWN, Warszawa 2025). Jej zainteresowania badawcze obejmują autoetnografię, analizę doświadczeń granicznych oraz kulturowe konteksty edukacji, ze szczególnym uwzględnieniem kultury wizualnej, teatru i filmu. Autorka rozwija swoje kompetencje artystyczne, studiując na Uniwersytecie Andrzeja Frycza Modrzewskiego w Krakowie.

References

Anderson Leon (2006), Analytic Autoetnography, „Journal of Contemporary Ethnography”, vol. 35(4), s. 373–395, https://commons.princeton.edu/wp-content/uploads/sites/52/2018/04/Anderson-Analytic-Autoethnography.pdf (dostęp: 31.12.2025).
Google Scholar

Andrukowicz Wojciech (2018), Analiza ramowa rzeczywistości według Goffmana, „Filozoficzne Problemy Edukacji”, nr 1, s. 83–106, https://ejournals.eu/czasopismo/filozoficzne-problemy-edukacji/artykul/analiza-ramowa-rzeczywistosci-wedlug-ervinga-goffmana (dostęp: 31.12.2025).
Google Scholar

Awdish Rana (2007), In Shock. My Journey from Death to Recovery and the Redemptive Power of Hope, New York: St. Martin’s Press.
Google Scholar

Awdish Rana (2018), W szoku. Moja droga od lekarki do pacjentki. Cała prawda o służbie zdrowia, przełożył Rafał Śmietana, Kraków: Wydawnictwo Znak.
Google Scholar

BBC: W Syrii było co najmniej 106 przypadków użycia broni chemicznej (2018), https://www.pap.pl/aktualnosci/news%2C340940%2Cbbc-w-syrii-bylo-co-najmniej-106-przypadkow-uzycia-broni-chemicznej.html (dostęp: 10.03.2022).
Google Scholar

Bielecka-Prus Joanna (2014), Po co nam autoetnografia? Krytyczna analiza autoetnografii jako metody badawczej, „Przegląd Socjologii Jakościowej”, t. X, nr 3, s. 76–95, https://czasopisma.uni.lodz.pl/socjak/article/view/12742 (dostęp: 31.12.2025).
Google Scholar

Bojanowski Wojciech (2022), Wojciech Bojanowski u Wojewódzkiego: Co chwilę słyszę w Warszawie syreny przeciwlotnicze, chociaż ich nie ma, https://party.pl/newsy/wojciech-bojanowski-u-wojewodzkiego-slysze-co-chwile-w-warszawie-syreny-przeciwlotnicze-chociaz-ich-nie-ma-143103-r1/ (dostęp: 22.03.2022).
Google Scholar

Broń chemiczna pod Bolimowem, mgła która niosła śmierć (2025), https://polskieradio24.pl/artykul/1363483,bron-chemiczna-pod-bolimowem-mgla-ktora-niosla-smierc (dostęp: 31.12.2025).
Google Scholar

Burszta Wojciech J. (1997), Wielokulturowość. Pytania pierwsze, [w:] Marian Kempny, Andrzej Kapciak, Sławomir Łodziński (red.), U progu wielokulturowości. Nowe oblicze społeczeństw wieloetnicznych, Warszawa: Oficyna Naukowa, s. 245–246.
Google Scholar

Bzymek Andrzej (2022), Retropowroty. Pokolenie Re-Run, Syndrom Piotrusia Pana i pułapka nostalgii, „Edukacja Dorosłych”, nr 2, s. 111–116, https://cejsh.icm.edu.pl/cejsh/element/bwmeta1.element.desklight-6aa3cb1e-af84-44ed-83f6-5414890db06f/c/ Bzymek_A._2_2012.pdf (dostęp: 31.12.2025).
Google Scholar

Cez-134 i cez-137 wciąż w leśnych grzybach. Niemiecki urząd zrobił badania (2021), https://wiadomosci.dziennik.pl/swiat/artykuly/8266864,niemcy-grzyby-czarnobyl-bvl-cez-134-cez-137.html (dostęp: 31.12.2025).
Google Scholar

Czyżewski Marek (2010), Analiza ramowa, czyli „co tu się dzieje”, [w:] Erving Goffman, Analiza ramowa. Esej z organizacji doświadczenia, przełożył Stanisław Burdziej, Kraków: Zakład Wydawniczy Nomos, s. XXVI–XXXVII.
Google Scholar

Ellis Carolyn, Bochner Arthur P. (2000), Autoethnography, Personal Narrative, and Reflexivity: Researcher as Subject, [w:] Norman K. Denzin, Yvonna S. Lincoln (red.), Handbook of Qualitative Research, Thousand Oaks: Sage, s. 733–768.
Google Scholar

Franczak Karol (2014), Perspektywa framing analysis – oferta analityczna dla badań nad dyskursem?, „Przegląd Socjologiczny”, t. 63, nr 3, s. 135–156.
Google Scholar

Frank Arthur W. (2013), The Wounded Storyteller. Body, Illness & Ethics, Chicago–London: University of Chicago Press.
Google Scholar

Gennep Arnold van (2006), Obrzędy przejścia, przełożyła Beata Biały, Warszawa: PIW.
Google Scholar

Goffman Erving (2010), Analiza ramowa. Esej z organizacji doświadczenia, przełożył Stanisław Burdziej, Kraków: Zakład Wydawniczy Nomos.
Google Scholar

Jackowski Wojciech (2022), Wizja Live 02 Marzec 22, https://www.youtube.com/watch?v=Kpr_CMgKzvM (dostęp: 6.05.2022).
Google Scholar

Kacperczyk Anna (2014), Autoetnografia – technika, metoda, nowy paradygmat? O metodologicznym statusie autoetnografii, „Przegląd Socjologii Jakościowej”, t. X, nr 3, s. 32–75, https://czasopisma.uni.lodz.pl/socjak/article/view/12740 (dostęp: 31.12.2025).
Google Scholar

Konecki Krzysztof T. (2012), „Analiza ramowa. Esej z organizacji doświadczenia”, Erving Goffman, tł. Stanisław Burdziej, Kraków 2010 [recenzja], „Kultura i Wychowanie”, nr 4(2), s. 176–177, https://bazhum.muzhp.pl/media/texts/kultura-i-wychowanie/2012-tom-4/kultura_i_wychowanie-r2012-t4-s176-179.pdf (dostęp: 31.12.2025).
Google Scholar

Kotras Marcin (2017), Praktyki ramowania i przeramowania w dyskursie medialnym dotyczącym Okrągłego Stołu, „Przegląd Socjologii Jakościowej”, t. XIII, nr 3, s. 73–93, https://www.qualitativesociologyreview.org/PL/Volume39/PSJ_13_3.pdf (dostęp: 31.12.2025).
Google Scholar

Kreml: Wejście misji pokojowej NATO na Ukrainę to lekkomyślna decyzja (2022), https://www.rp.pl/konflikty-zbrojne/art35922901-kreml-wejscie-misji-pokojowej-nato-na-ukraine-to-lekkomyslna-decyzja#:~:text=a%20%22mo%C5%BCliwy%20kontakt%20mi%C4%99dzy%20rosyjsk%C4%85%20armi%C4%85%20a,przebiega%20zgodnie%20z%20planem%20i%20za%C5%82o%C5%BConymi%20celami (dostęp: 31.12.2025).
Google Scholar

Lejeune Philippe (2001), Pakt autobiograficzny, przełożyła Anna Labuda, [w:] Regina Lubas-Bartoszyńska (red.), Wariacje na temat pewnego paktu: o autobiografii, Kraków: Wydawnictwo Universitas, s. 21–56.
Google Scholar

Lejzerowicz Maciej (2003), Koncepcja jaźni George’a Herberta Meada i teoria innego Alfreda Schütza, „Studia Philosophiae Christianae”, t. 39, nr 2, s. 303–328.
Google Scholar

Lesman Urszula (2022), Ukraina: wyższe, ale „niekrytyczne” promieniowanie w Czarnobylu, https://energia.rp.pl/atom/art35759701-ukraina-wyzsze-ale-niekrytyczne-promieniowanie-w-czarnobylu (dostęp: 23.03.2022).
Google Scholar

Lorenz Wojciech (2020), Użycie broni chemicznej przez Rosję – konsekwencje dla NATO, https://pism.pl/publikacje/Uzycie_broni_chemicznej_przez_Rosje___konsekwencje_dla_NATO (dostęp: 10.03.2022).
Google Scholar

Makówka Rafał (2020), Przepowiednia z Niemiec: 3 dni ciemności, ostatni papież i koniec świata, https://www.antyradio.pl/News/Przepowiednia-z-Niemiec-3-dni-ciemnosci-ostatni-papiez-i-III-wojna-swiatowa-45521 (dostęp: 15.03.2022).
Google Scholar

Nowak-Dziemianowicz Mirosława (2011), Narracja – Tożsamość – Wychowanie: perspektywa przejścia i zmiany, „Teraźniejszość – Człowiek – Edukacja: Kwartalnik Myśli Społeczno-Pedagogicznej”, nr 3(55), s. 37–53, https://bazhum.muzhp.pl/media/texts/terazniejszosc-czowiek-edukacja-kwartalnik-mysli-spoeczno-pedagogicznej/2011-numer-3-55/terazniejszosc_czlowiek_edukacja_kwartalnik_mysli_spoleczno_pedagogicznej-r2011-t-n3_55-s37-53.pdf (dostęp: 31.12.2025).
Google Scholar

Okupnik Małgorzata (2019), W poszukiwaniu remedium na choroby medycyny. O medycynie narracyjnej i patografiach, „Kultura Współczesna”, nr 4(107), s. 93–106, https://doi.org/10.26112/kw.2019.107.07
Google Scholar

Opozda Karolina (oprac.) (2022), Wojna w Ukrainie. Wielka Brytania i USA obawiają się, że Putin użyje broni chemicznej, https://wydarzenia.interia.pl/raporty/raport-ukraina-rosja/aktualnosci/news-wojna-w-ukrainie-wielka-brytania-i-usa-obawiaja-sie-ze-putin,nId,5883658 (dostęp: 10.03.2022).
Google Scholar

Radioaktywność 3: Symulacja wybuchu bomby atomowej w Warszawie (2020), https://urbanrat.pl/symulacja-bomby-atomowej/ (dostęp: 18.11.2022).
Google Scholar

Skłodowski Henryk (2010), Psychologiczne wyzwania kryzysu, [w:] Henryk Skłodowski (red.), Człowiek w kryzysie – psychospołeczne aspekty kryzysu, seria „Przedsiębiorczość i Zarządzanie”, t. XI, z. 1, Łódź: Wydawnictwo Społecznej Wyższej Szkoły Przedsiębiorczości i Zarządzania w Łodzi, s. 9–22.
Google Scholar

Sokół-Szawłowska Marlena (2021). Wpływ kwarantanny na zdrowie psychiczne podczas pandemii COVID-19, „Psychiatria”, nr 18(1), s. 57–62, https://doi.org/10.5603/PSYCH.a2020.0046
Google Scholar

Szewczuk Tomasz (2022), Czy możliwa jest wojna nuklearna z Rosją?, „Kultura Liberalna”, nr 687(10), https://kulturaliberalna.pl/2022/03/08/czy-mozliwa-jest-wojna-nuklearna-z-rosja/ (dostęp: 5.03.2022).
Google Scholar