W kieracie codzienności – dynamika obszarów granicznych wśród osób zatrudnionych na etat i samozatrudniających się

Dorota Mroczkowska; Małgorzata Kubacka

doi:10.18778/1733-8069.15.1.08

Autor

Dorota Mroczkowska Uniwersytet im. A. Mickiewicza w Poznaniu, Wydział Nauk Społecznych, Instytut Socjologii, ul. Szamarzewskiego 89c, p.117, 60-568 Poznań https://orcid.org/0000-0003-4410-0276
Małgorzata Kubacka Uniwersytet im. A. Mickiewicza w Poznaniu, Wydział Nauk Społecznych, Instytut Socjologii, Zakład Socjologii Życia Codziennego, ul. Szamarzewskiego 89c, p.117, 60-568 Poznań https://orcid.org/0000-0001-5301-878X

DOI:

https://doi.org/10.18778/1733-8069.15.1.08

Słowa kluczowe:

życie codzienne, praca, czas wolny, zarządzanie granicami, kontestowanie granic, work-life balance, teorie obszarów granicznych

Abstrakt

Celem tekstu jest podjęcie tematu pracy wokół granic (boundary work) czy zarządzania granicami (boundary management) z uwzględnieniem trybu zatrudnienia oraz statusu rodzinnego badanych osób. Proponowana perspektywa krytycznie podchodzi do dominujących koncepcji work-life-balance, podkreślając dynamiczny i niekończący się proces wzajemnych oddziaływań, w ramach którego granice między pracą a życiem codziennym i rodziną są na co dzień przez jednostki wytwarzane, podtrzymywane, negocjowane oraz przekraczane. Odwołując się metodologii badań jakościowych, chcemy zobaczyć, jak respondenci rozumieją i definiują obszary graniczne oraz jak wygląda proces codziennego zarządzania granicami w zależności od trybu pracy. W tekście dyskutujemy realizowane strategie zarządzania granicami: strategię racjonalnego regulowania granicy i różne strategie kontestowania i zacierania granicy przez badane osoby.

Biogramy autorów

Dorota Mroczkowska - Uniwersytet im. A. Mickiewicza w Poznaniu, Wydział Nauk Społecznych, Instytut Socjologii, ul. Szamarzewskiego 89c, p.117, 60-568 Poznań

Dorota Mroczkowska, dr, socjolog, psycholog, psychoterapeuta, adiunkt w Zakładzie Socjologii Życia Codziennego w Instytucie Socjologii na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Jej zainteresowania badawcze koncentrują się wokół socjologii codzienności, socjologii czasu wolnego, emocji oraz obszarów granicznych. Podejmuje też tematykę zaburzeń jedzenia i problemów jedzeniowych jako problemu społeczno-kulturowego i psychologicznego. Kierownik lub członek wielu zespołów badawczych, autorka ekspertyz dla firm tj. Millward Brown, Public Profits czy CorporateProfiles Consulting. Autorka 3 monografii w obszarze czasu wolnego i zaburzeń jedzenia oraz ponad 50 artykułów (w tym naukowych i popularno-naukowych).
Małgorzata Kubacka - Uniwersytet im. A. Mickiewicza w Poznaniu, Wydział Nauk Społecznych, Instytut Socjologii, Zakład Socjologii Życia Codziennego, ul. Szamarzewskiego 89c, p.117, 60-568 Poznań

Małgorzata Kubacka, mgr, socjolog, doktorantka w Zakładzie Socjologii Życia Codziennego w Instytucie Socjologii na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Jej zainteresowania badawcze koncentrują się wokół socjologii emocji oraz codzienności. Przygotowuje rozprawę doktorską poświęconą problematyce nudy. Publikowała m.in. w „Kulturze Współczesnej”, „Kulturze i Społeczeństwie”, „Przeglądzie Socjologii Jakościowej” i „Stanie Rzeczy”. Uczestniczka wielu konferencji, współorganizatorka warsztatów metodologicznych w Fundacji Naukowej im. Floriana Znanieckiego oraz IS UAM oraz członkini zespołu w kilku projektach badawczych (m.in. koordynatorka prac archiwizacyjnych w Łodzi w projekcie Archiwum Badań nad Życiem Codziennym: http://archiwum.edu.pl/).

Bibliografia

Allen Tammy D., Cho Eunae, Meier Laurenz L. (2014) Work-Family Boundary Dynamics. „Annual Review of Organizational Psychology and Organizational Behaviour”, vol 1, s. 99−121 [dostęp 2.08.2018]. Dostępny w Internecie: orgpsych.annualreviews.org.

Angrosino Michael (2010) Badania etnograficzne i obserwacyjne. Przełożyła Maja Brzozowska-Brywczyńska, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Ashforth Blake E., Kreiner Glen E., Fugate Mel (2000) All in a day’s work: Boundaries and micro role transitions. „The Academy of Management Review”, vol. 3, s. 472−491.

Ashforth Blake E. (2001) Role transitions in organizational life: An identity-based perspective. London: Lawrence Erlbaum Associates.

Carreri Anna (2015) Italian Parents in Precarious Work: How Normative Beliefs Affect Social Understandings of the Work Family Boundary [w]: Samantha K. Ammons, Erin L. Kelly, eds., Work and Family in New Economy, s. 1–34. United Kingdom, North America, Japan, India, Malaysia, China: Emerald Group Publishing Limited.

Clark Campbell Sue (2000) Work/family border theory: A new theory of work/family balance. „Human Relations”, vol. 6, s. 747−770.

Desrochers Stephan, Sargeant Leisa D. (2004) Boundary/Border Theory and Work-Family Integration. „Organization Management Journal Bibliography”, vol. 1, s. 40−48.

Flyvbjerg Bent (2006) Five Misunderstandings About Case-study research. „Qualitative Inquiry”, vol. 12, s. 219−245 [dostęp 10.07.2018]. Dostępny w Internecie: https://arxiv.org/ftp/arxiv/papers/1304/1304.1186.pdf

Forsber Lucas (2009) Managing Time and Childcare in Dual-Earner Families. „Acta Sociologica”, vol. 52, s. 162–175.

Frone Michael R., Yardley John K., Markel Karen S. (1997) Developing and Testingan Integrative Model of the Work–Family Interface. „Journal of Vocational Behavior”, vol. 50, s. 145–167.

Gądecki Jacek, Jewdokimow Marcin, Żadkowska Magdalena (2017) Tu się pracuje! Socjologiczne studium pracy zawodowej prowadzonej na zasadach telepracy. Kraków: Libron.

Gotowska Małgorzata (2014) Work Life Balance w modelu równowagi życia (bytu) [w]: Renata Tomaszewska-Lipiec, red., Relacje praca-życie pozazawodowe. Droga do zrównoważonego rozwoju. Bydgoszcz: Wydawnictwo Uniwersytetu im. Kazimierza Wielkiego, s. 61−71 .

Gubrium Jaber F., ed. (2012) The Sage handbook of interview research: the complexity of the craft. 2nd ed. Los Angeles, London: Sage Publications.

Global Workplace Health and Wellness Report (2013) [dostęp 2.09.2018]. Dostępny w Internecie: https://gccmarketing.blob.core.windows.net/sitecontent/2013_Global_Workplace_Health_and_Wellness_Report.pdf

Greenhaus Jeffrey H., Nicholas J. Beutell (1985) Sources of Conflictbetween Work and Family Roles. „The Academy of Management Review”, vol. 10, s. 76–88.

Grzywacz Joseph G., Adam B. Butler (2005) The Impact of Job Characteristics on Work-to-Family Facilitation: Testing a Theory and Distinguishing a Construct. „Journal of Occupational Health Psychology”, vol. 10, s. 97–109.

Hektner Joel M., Schmidt Jennifer A., Csikszentmihalyi Mihaly (2007) Experiencing Sampling Method. Measuring the quality of everyday life. Thousand Oaks, London, New Delhi: Sage Publications.

Kahneman Daniel (2007) Pułapki myślenia. O myśleniu szybkim i wolnym. Przełożył Piotr Szymczak, Poznań: Media Rodzina.

Kanter Rosabeth Moss (1977) Work and family in the United States: A critical review and agenda for research and policy. New York: Russell Sage Foundation.

Kaufman-Scarborough Carol (2006) Time Use and the Impact of Technology: Examining Workspaces inthe Home. „Time & Society”, vol. 15(1), s. 57–80.

Kreiner Glen (2002) Boundary preferences and work-family conflict: A person-environment fit perspective. Paper presented at the annual meeting of the Academy of Management Conference, Denver, CO.

Kostera Monika, Krzyworzeka Paweł (2012) Etnografia [w:] Dariusz Jemielniak, red., Badania jakościowe. Metody i narzędzia. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, s. 167−185.

Kvale Steiner (2012) Prowadzenie wywiadów. Przełożyła Agata Dziuban. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Lewis Suzan, Cooper Cary L. (1999) The work–family research agenda in changing contexts. „Journal of Occupational Health Psychology”, vol. 4, s. 382−393.

Madden Mary, Jones Sydney (2008) Networked Workers. Washington, DC: PewRes. Cent [dostęp 24.07.2018]. Dostępny w Internecie: https://www.pewinternet.org/wp-content/uploads/sites/9/media/Files/Reports/2008/PIP_Networked_Workers_FINAL.pdf.pdf

Nippert-Eng Christena (1996a) Home and Work: Negotiating Boundaries Through Everyday Life. Chicago: University Chicago Press.

Nippert-Eng Christena (1996b) Calendars and keys: The classification of “home” and “work.” „Sociological Forum”, vol. 11, s. 563–582.

Pleck Joseph H. (1977) The work-family role system. „Social Problems”, vol. 24, s. 417−427.

Seidman Irving (2015) Interviewing As Qualitative Research a Guide for Researchers in Education and the Social Sciences. New York: Teachers College Press.

Sennett Richard (2006) Korozja charakteru: osobiste konsekwencje pracy w nowym kapitalizmie. Przełożyli Jan Dzierzgowski, Łukasz Mikołajewski. Warszawa: Muza.

Simmel Georg (1955) Conflict and the web of group-affiliations. New York, NY: Free Press.

Sonnentag Sabine, Binnewies Carmen (2013) Daily affects pill over from work to home: Detachment from work and sleep as moderators. „Journal of Vocational Behavior”, vol. 83, s. 198–208.

Snyder Benjamin H. (2016) The Disrupted Workplace. Time and the Moral Order of Flexible Capitalism. New York: Oxford University Press.

Tietze Susanne, Musson Gillian (2002) When ‘Work’ Meets ‘Home’. Temporal flexibility as lived experience. „Time & Society”, vol. 11, s. 315–334.

Vivi Bach Pedersen, Suzan Lewis (2012) Flexible friends? Flexible working time arrangements, blurred work-life boundaries and friendship. „Work Employment Society”, vol. 26 (3), s. 464−480.

Valcour P. Monique, Hunter Larry W. (2005) Technology, Organizations, and Work-Life Integration. [Iw:] Kossek Ellen Ernst, Lambert Susan J., eds., Work and life integration: Organizational, cultural, and individual perspectives. Mahwah, NJ: Lawrence Erlbaum Associates Publishers, s. 61−84.

Valtonen Anu (2004) Rethinking free time, a study on boundaries, disorders, and symbolic goods, Helsinki: School of Economics.

Zerubavel Eviatar (1991) The fine line. New York: Free Press.

Zerubavel Eviatar (1996) Lumping and splitting: Notes on social classification. „Sociological Forum”, vol. 11, s. 421−423.

Small Bus. Success Index 2009 [dostęp 24.07.2018] Dostępny w Internecie: https://rockresearch.com/2009-small-business-success-index-released