The Longest Spring in History: On Interpreting the Transformations on the Polish-German Border on the Eve of Its Closure

Maciej Frąckowiak

doi:10.18778/1733-8069.20.4.07

Autor

Maciej Frąckowiak Adam Mickiewicz University, Poznań, Poland https://orcid.org/0000-0003-3802-1184

DOI:

https://doi.org/10.18778/1733-8069.20.4.07

Słowa kluczowe:

bordering, współpraca polsko-niemiecka, obszary transgraniczne, przemiany społeczno-przestrzenne, COVID-19

Abstrakt

Artykuł dotyczy rozmywania i odtwarzania granicy polsko-niemieckiej, zwłaszcza sposobów, w jakie tak zwani eksperci codzienności interpretowali te procesy w 2018 roku. Badania realizowano w rejonie Słubic i Gubina (oraz na przyległych obszarach wiejskich) z użyciem indywidualnych wywiadów pogłębionych, analiza danych inspirowana była zaś teorią ugruntowaną. Zdaniem osób badanych różnice kulturowe, prawne i ekonomiczne w sposób istotny określały doświadczenia i interakcje na pograniczu, mimo osłabienia fizycznych granic. Analiza sposobów interpretowania procesów deborderingu i reborderingu umożliwia także lepsze zrozumienie charakterystyk narracji, które kształtowały myślenie o przeobrażeniach danego regionu w badanym okresie oraz ich znaczenia dla procesów integracji i wyłaniania się obszarów transgranicznych. W dyskusji autor argumentuje za przeorientowaniem współczesnych badań nad pograniczem polsko-niemieckim, kładąc nacisk na studiowanie procesu odtwarzania się granicy oraz towarzyszących mu narracji i podkreślając, w jaki sposób owe interpretacje współkształtować mogą przebieg przyszłych zdarzeń, jak to się stało w przypadku zamknięcia granic na skutek pandemii COVID-19.

Biogram autora

Maciej Frąckowiak - Adam Mickiewicz University, Poznań, Poland

PhD, sociologist, assistant professor at the Faculty of Sociology, Adam Mickiewicz University in Poznań, and lecturer at Design Department, SWPS University in Warsaw. He is interested in urban sociology, the sociology of architecture and urban planning, visual research, as well as the sociology of culture. He participated in many architecture-related, cultural, and border studies research projects.

Bibliografia

Asher Andrew D. (2012), Inventing a city: cultural citizenship in ‘Słubfurt’, “Social Identities: Journal for the Study of Race, Nation and Culture”, vol. 8(5), pp. 497–520, https://doi.org/10.1080/13504630.2012.667601 DOI: https://doi.org/10.1080/13504630.2012.667601

Berger Peter, Luckmann Thomas (1983), Społeczne tworzenie rzeczywistości, translated by Józef Niżnik, Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.

Brandariz José A., Fernández-Bessa Cristina (2021), Coronavirus and Immigration Detention in Europe: The Short Summer of Abolitionism?, “Social Sciences”, vol. 10(6), 226, https://doi.org/10.3390/socsci10060226 DOI: https://doi.org/10.3390/socsci10060226

Christmann Gabriela B. (2010), Kommunikative Raumkonstruktionen als (Proto)Governance, [w:] Kilper Hiederose (ed.), Governance und Raum, Baden-Baden: Nomos, pp. 27–48. DOI: https://doi.org/10.5771/9783845226255-25

Dębicki Marcin, Doliński Wojciech (2013), Sympatia i „ciepła obojętność” jako kategorie analityczne stosunku zgorzelczan do mieszkańców Görlitz, „Opuscula Sociologica”, vol. 2, pp. 7–30.

Dolińska Kamila, Makaro Julita (2020), O rodzeniu się wielokulturowości z transgraniczem w tle. Na przykładzie pandemii COVID-19 (i jej skutków) w miastach podzielonych, “Przegląd Zachodni”, vol. 4(377), pp. 225–244.

Dolińska Kamila, Niedźwiecka-Iwańczak Natalia (2017), German Neighbours from Across the River – Insiders? Strangers? Others?, “Sociální studia/Social Studies”, vol. 14(1), pp. 94–116, https://doi.org/10.5817/SOC2017-1-95 DOI: https://doi.org/10.5817/SOC2017-1-95

Dolińska Kamila, Makaro Julita, Niedźwiecka-Iwańczak Natalia (2018), Cud pogranicza? Zgorzelczanie, gubinianie i słubiczanie o życiu w miastach podzielonych, Warszawa: Nomos.

Dolińska Kamila, Niedźwiecka-Iwańczak Natalia, Makaro Julita (2017), Divided towns in the Polish-German borderland in the perspective of the transborder processes (transnational/horizontal Europeanisation?) – opportunities and threats, [in:] Zbigniew Kurcz, Elżbieta Opiłowska, Jochen Roose (eds.), Advances in European Borderlands Studies, Wrocław: Nomos, pp. 211–238. DOI: https://doi.org/10.5771/9783845276892-211

Dołzbłasz Sylwia, Zelek Krzysztof (2019), Wybrane cechy zagospodarowania przestrzennego i aktywności gospodarczej w otoczeniu miejsc przekraczania granicy polsko-niemieckiej, “Przegląd Geograficzny”, vol. 91(4), pp. 487–510, https://doi.org/10.7163/PrzG.2019.4.3 DOI: https://doi.org/10.7163/PrzG.2019.4.3

Eigmüller Monika (2006), Der duale Charakter der Grenze. Bedingungen einer aktuellen Grenztheorie, [in:] Monika Eigmüller, Georg Vobruba (eds.), Grenzsoziologie. Die politische Strukturierung des Raumes, Wiesbaden: VS Verlag für Sozialwissenschaften, pp. 55–74. DOI: https://doi.org/10.1007/978-3-531-90245-6_5

Frymark Kamil (2023), Germany: a major drop in the number of illegal migrants crossing the Polish border, Ośrodek Studiów Wschodnich, https://www.osw.waw.pl/en/publikacje/analyses/2023-11-28/germany-a-major-drop-number-illegal-migrants-crossing-polish-border [accessed: 10.03.2024].

Galasiński Dariusz, Meinhof Ulrike H. (2002), Looking across the river: German-Polish border communities and the construction of the Other, “Identity Politics”, vol. 1(1), pp. 23–58, https://doi.org/10.1075/jlp.1.1.05gal DOI: https://doi.org/10.1075/jlp.1.1.05gal

Gibbs Graham (2011), Analizowanie danych jakościowych, translated by Maja Brzozowska-Brywczyńska, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Hennig Anja (2021), The spatial dimension of coronavirus crisis management and the role of subnational actors in the German-Polish border region, “European Societies”, vol. 23, pp. 859–871, https://doi.org/10.1080/14616696.2020.1846065 DOI: https://doi.org/10.1080/14616696.2020.1846065

Herzog Lawrence A., Sohn Christophe (2019), The co-mingling of bordering dynamics in the San Diego–Tijuana cross-border metropolis, “Territory, Politics, Governance”, vol. 7(2), pp. 177–199, https://doi.org/10.1080/21622671.2017.1323003 DOI: https://doi.org/10.1080/21622671.2017.1323003

Jańczak Jarosław (2018), Symmetries, asymmetries and cross-border cooperation on the German–Polish border. Towards a new model of (de)bordering, “Documents d’Anàlisi Geogràfica”, vol. 64(3), pp. 509–527, https://doi.org/10.5565/rev/dag.518 DOI: https://doi.org/10.5565/rev/dag.518

Jańczak Jarosław (2020), Re-bordering in the EU under Covid-19 in the First Half of 2020: A Lesson for Northeast Asia?, “Eurasia Border Review”, vol. 11, pp. 2–16, https://doi.org/10.14943/ebr.11.2

Keller Reiner (2013), Kommunikative Konstruktion und diskursive Konstruktion, [w:] Reiner Keller, Hubert Knoblauch, Jo Reichertz (eds.), Kommunikativer Konstruktivismus. Theoretische und empirische Arbeiten zu einem neuen wissenssoziologischen Ansatz, Wiesbaden: Springer, pp. 69–94. DOI: https://doi.org/10.1007/978-3-531-19797-5_4

Keller Reiner, Knoblauch Hubert, Reichertz Jo (eds.) (2013), Kommunikativer Konstruktivismus. Theoretische und empirische Arbeiten zu einem neuen wissenssoziologischen Ansatz, Wiesbaden: Springer. DOI: https://doi.org/10.1007/978-3-531-19797-5

Knoblauch Hubert (2017), Die kommunikative Konstruktion der Wirklichkeit, Wiesbaden: Springer. DOI: https://doi.org/10.1007/978-3-658-15218-5

Kolossov Vladimir, Scott James (2013), Selected conceptual issues in border studies, “Belgian Journal of Geography”, vol. 1, https://doi.org/10.4000/belgeo.10532 DOI: https://doi.org/10.4000/belgeo.10532

Konrad Victor (2015), Toward a Theory of Borders in Motion, “Journal of Borderlands Studies”, vol. 30(1), pp. 1–17, https://doi.org/10.1080/08865655.2015.1008387 DOI: https://doi.org/10.1080/08865655.2015.1008387

Kurzwelly Michael, Stefański Tomasz (2022), Nowa Amerika, Poznań: Galeria Miejska Arsenał.

Löfgren Orvar (2008), Regionauts: the Transformation of Cross-Border Regions in Scandinavia, “European Urban and Regional Studies”, vol. 15(3), pp. 195–209, https://doi.org/10.1177/0969776408090418 DOI: https://doi.org/10.1177/0969776408090418

Malinowski Piotr (2021), Przez Polskę do Niemiec. Czy uchodźcy będą odsyłani nad Wisłę?, “Krytyka Polityczna”, https://krytykapolityczna.pl/swiat/ue/malinowski-przez-polske-do-niemiec-czyuchodzcy-beda-odsylani-nad-wisle/ [accessed: 10.03.2024].

Marody Mirosława (ed.) (2021), Wartości w działaniu, Warszawa: Scholar.

McCall Cathal (2012), Debordering and Rebordering the United Kingdom, [in:] Thomas M. Wilson, Hastings Donnan (eds.), A Companion to Border Studies, Chichester: John Wiley & Sons, Ltd., pp. 214–229. DOI: https://doi.org/10.1002/9781118255223.ch12

Opiłowska Elżbieta (2020), The Covid-19 crisis: the end of a borderless Europe?, “European Societies”, vol. 23, pp. 589–600, https://doi.org/10.1080/14616696.2020.1833065 DOI: https://doi.org/10.1080/14616696.2020.1833065

Opiłowska Elżbiera, Dolińska Kamila, Kajta Justyna, Makaro Julita, Niedźwiecka-Iwańczuk Natalia (2022), Narracje o miastach podzielonych w Europie Środkowej: Słubice i Frankfurt nad Odrą oraz Cieszyn i Český Těšín, Warszawa: Scholar.

Pap Norbert, Reményi Péter (2017), Re-bordering of the Hungarian South: Geopolitics of the Hungarian border fence, “Hungarian Geographical Bulletin”, vol. 66(3), pp. 235–250. DOI: https://doi.org/10.15201/hungeobull.66.3.4

Pries Ludger (2007), Integration als Raumentwicklung – Soziale Räume als Identifikationsräume, [in:] Petra Deger, Robert Hettlage (eds.), Der europäische Raum. Die Konstruktion europäischer Grenzen, Wiesbaden: Springer, pp. 123–144. DOI: https://doi.org/10.1007/978-3-531-90246-3_7

Rogowski Łukasz, Frąckowiak Maciej (2023), COVID-19’S re-bordering impact on the identity of the Polish-German borderland from the perspective of Polish residents: the case of the twin cities of Słubice and Gubin, “Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny”, vol. LXXXV(3), pp. 119–143, https://doi.org/10.14746/rpeis.2023.85.3.09 DOI: https://doi.org/10.14746/rpeis.2023.85.3.09

Roose Jochen (2010), Vergesellschaftung an Europas Binnengrenzen. Eine vergleichende Studie zu den Bedingungen sozialer Integration, Wiesbaden: Springer. DOI: https://doi.org/10.1007/978-3-531-92227-0

Sandberg Marie (2016), Restructuring locality: practice, identity and place-making on the German-Polish border, “Identities”, vol. 23(1), pp. 66–83, https://doi.org/10.1080/1070289X.2015.1016523 DOI: https://doi.org/10.1080/1070289X.2015.1016523

Stokłosa Katarzyna (2014), The Border in the Narratives of the Inhabitants of the German-Polish Border Region, [in:] Katarzyna Stokłosa, Gerhard Besier (eds.), European Border Regions in Comparison, New York: Routledge, pp. 257–274. DOI: https://doi.org/10.4324/9781315815602

Strauss Anselm L., Corbin Juliet M. (1990), Basics of qualitative research: grounded theory procedures and techniques, Thousand Oaks: Sage Publictions.

Więckowski Marek, Timothy Dallen J. (2021), Tourism and an evolving international boundary: Bordering, debordering and rebordering on Usedom Island, Poland-Germany, “Journal of Destination Marketing & Management”, vol. 22, 100647, https://doi.org/10.1016/j.jdmm.2021.100647 DOI: https://doi.org/10.1016/j.jdmm.2021.100647

Wilson Dean, Weber Leanne (2008), Risk and Preemption on the Australian Border, “Surveillance and Society”, vol. 5, pp. 124–141. DOI: https://doi.org/10.24908/ss.v5i2.3431