Literacki i biograficzny falstart? O listach Gustawa Waliszewskiego do Juliana Bartoszewicza z lat 1853–1855 (ze zbiorów Archiwum Państwowego w Łodzi)

Autor

  • Maria Berkan-Jabłońska University of Lodz, Institute of Polish Philology and Speech-Language Pathology, Department of the Literature and Tradition of Romanticism, ul. Pomorska 171/173, 91-404 Łódź, Poland image/svg+xml https://orcid.org/0000-0002-7137-6094

DOI:

https://doi.org/10.18778/1505-9057.64.02

Słowa kluczowe:

Julian Bartoszewicz, Gustaw Waliszewski, „Dziennik Warszawski”, historycy warszawscy, epistolografia XIX w.

Abstrakt

Artykuł dotyczy kilku aspektów korespondencji Gustawa Waliszewskiego, skierowanej do Juliana Bartoszewicza w latach 1853–1855 i stanowiącej obecnie część Archiwum rodziny Bartoszewiczów z Archiwum Państwowego w Łodzi. Listy, obejmujące 163 karty, scharakteryzowane zostały z kilku perspektyw: a) biograficznej, która daje wgląd w osobowość młodego, ledwie zaczynającego karierę naukową człowieka, marzącego o karierze „narodowego Thierry’ego”; b) genetycznej, która listy traktuje jako materiał dokumentujący proces twórczy nad studiami historycznymi i felietonami dla „Dziennika Warszawskiego”, a także opisuje zmagania
debiu­tanta z ograniczeniami cenzuralnymi; c) prasoznawczej – związanej z obszernie eksplorowaną w listach tematyką rozwoju „Dziennika Warszawskiego”, jego rywalizacji z „Gazetą Warszawską” i walki o wpływy pisma na prowincji. Dodat­kowym kontekstem staje się cykl artykułów wspomnieniowych poświęconych Waliszewskiemu autorstwa Juliana Bartoszewicza, które stanowią swoiste dopełnienie niezachowanego bloku listów Bartoszewicza do Waliszewskiego.

Pobrania

Brak dostępnych danych do wyświetlenia.

Biogram autora

Maria Berkan-Jabłońska - University of Lodz, Institute of Polish Philology and Speech-Language Pathology, Department of the Literature and Tradition of Romanticism, ul. Pomorska 171/173, 91-404 Łódź, Poland

Maria Berkan-Jabłońska – studies 19th century literature, in particular the history of women writing, the prose of Polish Romanticism, and the Polish Biedermeier period. She is also interested in various topics in biographical writings and the broadly understood popular literature of the 19th century. Personally – enjoys browsing archives and reading crime stories. She is the author of: Wizje sztuki w twórczości Zbigniewa Herberta (2008); Arystokratka i biedermeier. Rzecz o Gabrieli z Güntherów Puzyninie (2015); Weredyczki, sawantki, marzycielki, damy… W kręgu kobiecego romantyzmu (2019); Pod wiatr… Czytanie życia Józefy Śmigielskiej-Dobieszewskiej (2021); współredaktorka i redaktorka tomów: Mickiewicz wielu pokoleń twórców, badaczy i czytelników (2008); Przygody romantycznego „Ja”. Idee – strategie twórcze – rezonanse (2012); “Nie-do-czytane. Polski dramat romantyczny”, Acta Universitatis Lodziensis. Folia Litteraria Polonica 1(27), 2015; “Kryminał w XIX wieku, XIX wiek w kryminale”, Acta Universitatis Lodziensis. Folia Litteraria Polonica 4(50), 2018.

Bibliografia

G.W. [Waliszewski Gustaw], “Korespondencja z Ciechocinka” (1), Dziennik Warszawski 1853, issue 215, pp. 3–4.
Google Scholar

[Waliszewski Gustaw], “Dwie szkoły historyczne”, Dziennik Warszawski 1853, issue 144, pp. 3–4.
Google Scholar

[Waliszewski Gustaw], “Galia pod Merowingami”, Dziennik Warszawski 1853, issue 307, p. 4.
Google Scholar

[Waliszewski Gustaw], “Galia pod Merowingami VII i VIII w.”, Dziennik Warszawski 1854, issue 106, pp. 7–8.
Google Scholar

[Waliszewski Gustaw], inc. “Otóż jeszcze fakt jeden…” [Defense of J. Bartoszewicz against the Gazeta Warszawska], Dziennik Warszawski 1855, issue 36, pp. 1–2.
Google Scholar

[Waliszewski Gustaw], “Korespondencje z powiatu włocławskiego”, Dziennik Warszawski 1854, issue 96, pp. 3–4.
Google Scholar

[Waliszewski Gustaw], “Korespondencje z powiatu włocławskiego”, Dziennik Warszawski 1854, issue 97, pp. 3–4.
Google Scholar

[Waliszewski Gustaw], “Korespondencje z powiatu włocławskiego”, Dziennik Warszawski 1854, issue 152, pp. 5–6.
Google Scholar

[Waliszewski Gustaw], “Korespondencje z powiatu włocławskiego”, Dziennik Warszawski 1854, issue 287, p. 4.
Google Scholar

[Waliszewski Gustaw], “Korespondencje z powiatu włocławskiego”, Dziennik Warszawski 1855, issue 30, pp. 4–5,
Google Scholar

[Waliszewski Gustaw], “Korespondencje z powiatu włocławskiego”, Dziennik Warszawski 1855, issue 135, p. 4.
Google Scholar

[Waliszewski Gustaw], “Stosunek obyczajowy Swewów do Franków”, Dziennik Warszawski 1855, issue 70, p. 1.
Google Scholar

Waliszewski Gustaw, “Tradycja i przesąd”, Dziennik Warszawski 1855, issue 66, pp. 1–2.
Google Scholar

Bartoszewicz Julian, “Gustaw Waliszewski”, Dziennik Warszawski 1855, issue 181, pp. 3–4.
Google Scholar

Bartoszewicz Julian, “Gustaw Waliszewski”, Dziennik Warszawski 1855, issue 182, p. 4.
Google Scholar

Bartoszewicz Julian, “Gustaw Waliszewski”, Dziennik Warszawski 1855, issue 183, p. 4
Google Scholar

Bartoszewicz Julian, “Gustaw Waliszewski”, Dziennik Warszawski 1855, issue 184, p. 4.
Google Scholar

Bartoszewicz Julian, “Gustaw Waliszewski”, Dziennik Warszawski 1855, issue 191, pp. 3–4.
Google Scholar

Bartoszewicz Julian, “Gustaw Waliszewski”, Dziennik Warszawski 1855, issue 192, p. 4.
Google Scholar

Bartoszewicz Julian, “Gustaw Waliszewski”, Dziennik Warszawski 1855, issue 193, p. 4.
Google Scholar

Bartoszewicz Julian, “Gustaw Waliszewski”, Dziennik Warszawski 1855, issue 194, pp. 3–4.
Google Scholar

Bartoszewicz Julian, “Gustaw Waliszewski”, Dziennik Warszawski 1855, issue 197, pp. 3–4.
Google Scholar

Bartoszewicz Julian, “Gustaw Waliszewski”, Dziennik Warszawski 1855, issue 206, p. 3.
Google Scholar

Bartoszewicz Julian, “Gustaw Waliszewski”, Dziennik Warszawski 1855, issue 207, pp. 3–4.
Google Scholar

Bartoszewicz Julian, “Gustaw Waliszewski”, Dziennik Warszawski 1855, issue 208, pp. 2–3.
Google Scholar

Bartoszewicz Julian, “Gustaw Waliszewski”, Dziennik Warszawski 1855, issue 209, p. 3.
Google Scholar

Berkan-Jabłońska Maria, “Wokół listu Józefy ze Śmigielskich Dobieszewskiej (1820–1899) do Juliana Bartoszewicza (1821–1870) z roku 1856. Kilka uwag z dziejów dziewiętnastowiecznej emancypacji”, Ruch Literacki 2013, issue 6, pp. 701–715. https://doi.org/10.2478/v10273-012-0095-y
Google Scholar DOI: https://doi.org/10.2478/v10273-012-0095-y

Florczak Ilona, “Julian Bartoszewicz jako współpracownik Biblioteki Warszawskiej”, Rocznik Łódzki 2014, vol. 61, pp. 105–117.
Google Scholar

Florczak Ilona, “Nauczyciel w służbie państwowej. Między poczuciem obowiązku a własnymi aspiracjami. Przypadek Juliana Bartoszewicza (1821–1870),” [in:] Między irredentą a kolaboracją. Ugoda, legalizm, lojalizm. „Dusza urzędnika” – ludzie i ich kariery, A. Szmyt (ed.), Olsztyn 2015, pp. 51–65.
Google Scholar

Florczak Iwona, “Dokumenty dotyczące miast i województw w Archiwum rodziny Bartoszewiczów: próba charakterystyki”, Przegląd Nauk Historycznych 2013, issue 12/2, pp. 221–235.
Google Scholar

Florczak Iwona, “Z listów Zygmunta Glogera do Juliana Bartoszewicza”, Przegląd Nauk Historycznych 2016, Year 15, issue 1, pp. 277–295. https://doi.org/10.18778/1644-857X.15.01.11
Google Scholar DOI: https://doi.org/10.18778/1644-857X.15.01.11

Florczak Iwona, “Źródła do dziejów Podlasia w Archiwum rodziny Bartoszewiczów”, Studia z Historii Społeczno-Gospodarczej 2015, vol. 15, pp. 161–176. https://doi.org/10.18778/2080-8313.15.10
Google Scholar DOI: https://doi.org/10.18778/2080-8313.15.10

Gloger Zygmunt, “Julian Bartoszewicz 1821–1870”, Przegląd Polski vol. III, IV; reprinted: Pisma rozproszone, t. 1: 1863–1876, J. Ławski, J. Leończuk (eds.), Białystok 2014, pp. 385–412.
Google Scholar

Krasicki Ignacy, Dzieła. Dziesięć tomów w jednym, Paris 1830.
Google Scholar

Maternicki Jerzy, “Julian Bartoszewicz (1821–1870)”, [in:] Historycy warszawscy ostatnich dwóch stuleci, A. Gieysztor, J. Maternicki and H. Samsonowicz (eds.), Warsaw 1986, pp. 77–91.
Google Scholar

Szymanowski Wacław, inc. “Wczorajszej nocy umarł Gustaw Waliszewski” [“Wiadomości krajowe”], Dziennik Warszawski 1855, issue 160, pp. 1–2.
Google Scholar

Ugorowicz Izabela, “Z Krakowa do Łodzi. Dzieje i zawartość Archiwum rodziny Bartoszewiczów”, Rocznik Łódzki 2013, vol. 60, pp. 185–204.
Google Scholar

Wieczorkowski Władysław, “Gustaw Waliszewski”, Gazeta Codzienna 1855, issue 166, pp. 3–4.
Google Scholar

Wilkońska Paulina, Moje wspomnienia o życiu towarzyskim Warszawy, Z. Lewinówna (comp.), J.W. Gomulicki (ed.), Warsaw 1959.
Google Scholar

Wrzosek Stefan, “Julian Bartoszewicz. Człowiek, dzieło, znaczenie”, [in:] Intelektu­a­liści rodem z Podlasia, J. Sekuła (ed.), Siedlce 1997, pp. 126–138.
Google Scholar

Wrzosek Stefan, “Juliana Bartoszewicza dzieło niemożliwe: «przeliczyć do końca»”, Podlaski Kwartalnik Kulturalny 1998, issue 4, pp. 31–42. https://doi.org/10.1006/icar.1996.5636
Google Scholar DOI: https://doi.org/10.1006/icar.1996.5636

Zielińska-Klimkiewicz Zofia, “Księgozbiór Bartoszewiczów – przeszłość i teraźniejszość”, Acta Universitatis Lodziensis. Folia Librorum 1998, issue 8, pp. 63–98.
Google Scholar

Opublikowane

2022-06-30

Jak cytować

Berkan-Jabłońska, M. (2022). Literacki i biograficzny falstart? O listach Gustawa Waliszewskiego do Juliana Bartoszewicza z lat 1853–1855 (ze zbiorów Archiwum Państwowego w Łodzi). Acta Universitatis Lodziensis. Folia Litteraria Polonica, 64(1), 39–74. https://doi.org/10.18778/1505-9057.64.02