Nazywanie emocji przez dzieci z ASD jako problem interdyscyplinarny

Elżbieta Sadowska

doi:10.18778/2544-7238.10.11

Authors

Elżbieta Sadowska Uniwersytet Warszawski, Wydział Polonistyki, Instytut Polonistyki Stosowanej https://orcid.org/0000-0002-3854-3196

DOI:

https://doi.org/10.18778/2544-7238.10.11

Keywords:

ASD, emotions, naming emotions, research on nomination

Abstract

Symptoms of emotional disorders may be very diverse in people with ASD. Although emotional development disorders tend to largely affect social interactions, there is a noticeable paucity of research with rich source material on the emotional competence of Polish‑speaking people with ASD conducted in the field of linguistics. The problem of naming emotions is particularly interesting from the point of view of speech therapy. The aim of the article is to discuss methods of testing the ability to name emotions in various scientific disciplines, considering the capabilities and limitations of people with ASD.

Downloads

Download data is not yet available.

References

Balconi M., Amenta S., Ferrari C., 2012, Emotional decoding in facial expression, scripts and videos: A comparison between normal, autistic and Asperger children, „Research in Autism Spectrum Disorders”, Vol. 6(1), s. 193–203. DOI: https://doi.org/10.1016/j.rasd.2011.04.005

Begeer S., Koot H.M., Rieffe C., Terwogt M.M., Stegge H., 2008, Emotional competence in children with autism: Diagnostic criteria and empirical evidence, „Developmental Review”, Vol. 28(3), s. 342–369. DOI: https://doi.org/10.1016/j.dr.2007.09.001

Davidson D., Hilvert E., Winning A.M., Giordano M., 2022, Recognition of Emotions from Situational Contexts and the Impact of a Mind Reading Intervention in Children with Autism Spectrum Disorder, „Child Psychiatry and Human Development”, Vol. 53(3), s. 418–429. DOI: https://doi.org/10.1007/s10578-021-01139-0

Gasiul H., 2018, Wprowadzenie do sposobu pojmowania emocji i możliwości ich pomiaru, [w:] H. Gasiul (red.), Metody badania emocji i motywacji, Warszawa: Wydawnictwo Difin, s. 17–49.

Gev T., Avital H., Rosenan R., Aronson L., Golan O., 2021, Socio emotional competence in young children with ASD during interaction with their typically developing peers, „Research in Autism Spectrum Disorders”, Vol. 86, s. 1–7. DOI: https://doi.org/10.1016/j.rasd.2021.101818

Golarai G., Grill‑Spector K., Reiss A.L., 2006, Autism and the development of face processing, „Clinical Neuroscience Research”, Vol. 6(3), s. 145–160. DOI: https://doi.org/10.1016/j.cnr.2006.08.001

Górecka‑Mostowicz B., 2005, Co dzieci wiedzą o emocjach, Kraków: Wydawnictwo Naukowe Akademii Pedagogicznej.

Grabias S., 2019a, Ekspresja a logopedia. Emocje w strukturze wypowiedzi. Metodologiczne założenia badań, „Logopedia”, nr 48/2, s. 47–56.

Grabias S., 2019b, Język w zachowaniach społecznych. Podstawy socjolingwistyki i logopedii, Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie‑Skłodowskiej.

Howlin P., Baron‑Cohen S., Hadwin J., 2010, Jak uczyć dzieci z autyzmem czytania umysłu. Praktyczny poradnik dla nauczycieli i rodziców, Kraków: Wydawnictwo JAK.

Imbir K., 2012, Odmienność emocji automatycznych i refleksyjnych: poszukiwanie zróżnicowania neurobiologicznego i psychologicznego, niepublikowana rozprawa doktorska, Warszawa: Wydział Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego, https://repozytorium.uw.edu.pl/entities/publication/5053d50e-48e4-4e91‑a00a‑bf06df585507 (dostęp: 27.12.2023).

Jach‑Salamon N., Gawda B., 2022, Struktura pojęć afektywnych u dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym, Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie‑Skłodowskiej. DOI: https://doi.org/10.14746/cis.2023.56.6

Jach‑Salamon N., Gawda B., 2023, Rozpoznawanie, nazywanie i regulowanie emocji przez dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym, Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie‑Skłodowskiej.

Jasielska A., 2007, Wybrane etyczne aspekty badań nad funkcjonowaniem emocjonalnym dzieci w wieku przedszkolnym, [w:] A.I. Brzezińska, Z. Toeplitz (red.), Problemy etyczne w badaniach i interwencji psychologicznej wobec dzieci i młodzieży, Warszawa: Wydawnictwo Academica, s. 109–120.

Kapinos‑Gorczyca A., Dorczak A., Włodarczyk‑Skórzak B., 2022, Diagnoza zaburzeń ze spektrum autyzmu, [w:] E. Emich‑Widera, B. Kazek, J. Paprocka (red.), Autyzm u dzieci. Wiedza kliniczna, Warszawa: PZWL, s. 43–70.

Knopp K., 2010, Inteligencja emocjonalna oraz możliwości jej rozwijania u dzieci i młodzieży, Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego.

Kuszak K., 2011, Kompetencje komunikacyjne dzieci w okresie późnego dzieciństwa w aspekcie rozwojowym, Poznań: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Adama Mickiewicza.

Löytömäki J., Ohtonen P., Laakso M.L., Huttunen K., 2020, The role of linguistic and cognitive factors in emotion recognition difficulties in children with ASD, ADHD or DLD, „International Journal of Language & Communication Disorders”, Vol. 55(2), s. 163–300. DOI: https://doi.org/10.1111/1460-6984.12514

Machnikowska‑Sokołowska M., 2022, Diagnostyka obrazowa w pracowni rezonansu magnetycznego mózgowia w chorobach ze spektrum autyzmu okiem radiologa, [w:] E. Emich‑Widera, B. Kazek, J. Paprocka (red.), Autyzm u dzieci. Wiedza kliniczna, Warszawa: PZWL, s. 221–231.

Nook E.C., Satpute A.B., Ochsner K.N., 2021, Emotion Naming Impedes Both Cognitive Reappraisal and Mindful Acceptance Strategies of Emotion Regulation, „Affective Science”, Vol. 2, s. 187–198. DOI: https://doi.org/10.1007/s42761-021-00036-y

Nowicki S., Duke M.P., 1992, The Association of Children’s Nonverbal Decoding Abilities with Their Popularity, Locus of Control, and Academic Achievement, „The Journal of Genetic Psychology”, Vol. 153(4), s. 385–393. DOI: https://doi.org/10.1080/00221325.1992.10753734

Pisula E., 2012, Autyzm. Przyczyny, symptomy, terapia, Gdańsk: Wydawnictwo Harmonia.

Saarni C., 1999, Kompetencja emocjonalna i samoregulacja w dzieciństwie, [w:] P. Salovey, D.J. Sluyter (red.), Rozwój emocjonalny a inteligencja emocjonalna. Problemy edukacyjne, Poznań: Dom Wydawniczy Rebis, s. 75–125.

Sadowska E., 2020, Zachowania komunikacyjne dzieci z autyzmem. Wpływ deficytów kompetencji komunikacyjnej na sposób porozumiewania się dzieci z autyzmem, Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego. DOI: https://doi.org/10.31338/uw.9788323542520

Sadowska E., 2024, Badanie umiejętności nazywania emocji przez dzieci jako wyzwanie dla logopedy, „Poradnik Językowy”, nr 2(811), s. 35–43. DOI: https://doi.org/10.33896/PorJ.2024.2.4

Sajewicz‑Radtke U., Radtke B., 2020, Skala Rozwoju Emocjonalnego dzieci w wieku 3–6 lat, Gdańsk: Pracownia Testów Psychologicznych i Pedagogicznych.

Waryszak M., 2018, Czy łatwiej jest rozpoznać emocję na podstawie swoistej ekspresji mimicznej czy prozodii?, „Annales Universitatis Mariae Curie‑Skłodowska Lublin – Polonia”, Vol. XXXI(4), Sectio J, s. 219–238. DOI: https://doi.org/10.17951/j.2018.31.4.219-238