Penser transformations : les espaces de partage de l’approche épistémologique
DOI :
https://doi.org/10.18778/2450-4491.13.20Mots-clés :
uwspólnianie podejścia epistemologicznego, myśląc transformacje, transwersalna analiza aktywnościRésumé
L’article est un exemple du développement d’une coopération internationale où l’activité mentale de ses partenaires a joué un rôle majeur. Cette coopération a évolué d’un « simple » intérêt pour les écrits à un accord épistémologique envers l’analyse de l’activité dans le champ de la pratique. Le déroulement du processus de partage des positions et de l’enrichissement réciproque peut être documenté par les événements majeurs de cette coopération, réalisée entre Jean-Marie Barbier du Conservatoire Nationale des Arts et Métiers à Paris et Ewa Marynowicz-Hetka de l’Université de Łódź, dirigeants des équipes de recherche, celles-ci rejoignant successivement ce travail. Le calendrier des événements marquants de cette coopération est très riche. Il commence en 1991, l’année de la publication du livre très important pour le milieu des pédagogues sociaux en Pologne où J.-M. Barbier (1991) s’intéresse à la problématique d’élaboration et de planification d’un projet. Par la suite, nous citons des événements permettant à reconnaître nos champs de penser respectifs, inaugurés par le contact réel des partenaires à la fin des années 90 du XX siècle. Au cours des années, des événements ponctuels s’accumulent d’importante qualité scientifique, comme par exemple les traductions des textes, des publications dans les deux langues, la participation à la formation des chercheurs et aux projets de recherche internationaux. Dans l’article, nous parlons des traits caractéristiques de cette coopération, qui nous a permis de franchir les frontières culturelles et langagières, ainsi que des concepts majeurs développés par J.-M. Barbier avec leur interprétation sociopédagogique, et leur intégration au discours de la pédagogie sociale. Il faudrait particulièrement souligner les travaux sur les outils d’analyse des activités et leur intelligibilité, ainsi que la clarté de l’expression grâce à une très grande précision du vocabulaire employé. Cette coopération s’est bien inscrite au contexte historique, social, individuel et institutionnel. Le processus et son devenir a commencé par un flux visible des conceptions et des moyens de perception. L’échange intellectuel nous a permis de penser dans les catégories d’un collectif de pensée (Fleck 1986), ou une approche épistémologique partagée (Dewey 1968) dans la catégorie « penser les transformations » que l’on peut reconnaître dans les textes composant ce numéro thématique.
Références
Barbier J.-M. (1991) Élaboration de projet ďaction et planification, Paris, Presses Universitaire de France.
View in Google Scholar
Barbier J.-M. (2006) Działanie w kształceniu i pracy socjalnej. Analiza podejść, tłum. G. Karbowska, konsultacja naukowa E. Marynowicz-Hetka, Kraków, Wydawnictwo Naukowe „Śląsk”, seria Biblioteka Pracownika Socjalnego.
View in Google Scholar
Barbier J.-M. (2015) Nowe wyzwania dla badań w naukach o wychowaniu: perspektywa działania/aktywności, tłum. G. Karbowska, konsultacja naukowa E. Marynowicz-Hetka, „Nauki o Wychowaniu. Studia Interdyscyplinarne”, nr 1 (1), s. 60−72.
View in Google Scholar
Barbier J.-M. (2016a) Kultury działania i podzielane sposoby organizacji konstrukcji sensu, tłum. G. Karbowska, konsultacja naukowa E. Marynowicz-Hetka, „Nauki o Wychowaniu. Studia Interdyscyplinarne”, nr 2 (3), s. 14−46, https://doi.org/10.18778/2450-4491.03.02
View in Google Scholar
DOI: https://doi.org/10.18778/2450-4491.03.02
Barbier J.-M. (2016b) Leksykon analizy aktywności. Konceptualizacje zwyczajowych pojęć, tłum. i oprac. E. Marynowicz-Hetka, Łódź, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
View in Google Scholar
Barbier J.-M. (2017) Vocabulaire ďanalyse des activités. Penser les conceptualisations ordinaires, Paris, Presses Universitaires de France.
View in Google Scholar
Barbier J.-M. (2018) Penser en termes de transformation w: Représenter/transformer. Débats en analyse des activités, J.-M. Barbier, M. Durand (red.), we współpracy C. Cohen, M.-L. Vitali, Paris, ĽHarmattan, s. 11‒23.
View in Google Scholar
Barbier J.-M. (2020) Konstruowanie aktywności i podmiotu w aktywności – wzajemne powiązania, tłum. G. Karbowska, konsultacja naukowa L. Witkowski w: Pedagogika społeczna. Spotkania, trwanie i zmienność, pogranicza, A. Walczak, L. Telka, M. Granosik (red.), Łódź, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, seria Stała Konferencja Pedagogiki Społecznej pod patronatem Komitetu Nauk Pedagogicznych PAN, t. 10, s. 223−230.
View in Google Scholar
Barbier J.-M., Durand M. (2003) L’activité : un objet intégrateur pour les sciences sociales ?, « Recherche & Formation », n° 42, J.-M. Barbier, M. Durand (dir.), L’analyse de l’activité. Approches situées, s. 99–117, https://doi.org/10.3406/refor.2003.1831
View in Google Scholar
DOI: https://doi.org/10.3406/refor.2003.1831
Barbier J.-M., Durand M. (red.) (2018) Représenter/transformer. Débats en analyse des activités, we współpracy C. Cohen, M.-L. Vitali, Paris, ĽHarmattan.
View in Google Scholar
Dewey J. (1968) Expérience et éducation, tłum. na j. francuski M. A. Carroi, Paris, Librairie Armand Colin.
View in Google Scholar
Fleck L. (1986) Powstanie i rozwój faktu naukowego. Wprowadzenie do nauki o stylu myślowym i kolektywie myślowym, tłum. M. Tuszkiewicz, wstęp Z. Cackowski, Lublin, Wydawnictwo Lubelskie.
View in Google Scholar
Jullien F. (2017) Une seconde vie. Comment véritablement exister, Paris, Grasset.
View in Google Scholar
Kafar M., Marynowicz-Hetka E. (2021) O przepływach intelektualnych: spotkania dialogowe, „Nauki o Wychowaniu. Studia Interdyscyplinarne”, nr 2 (13), w tym tomie.
View in Google Scholar
DOI: https://doi.org/10.18778/2450-4491.13.15
Kamińska-Jatczak I. (2019) Myśląc o transformacjach: Sympozjum naukowe (Łódź, 23.05.2019), „Nauki o Wychowaniu. Studia Interdyscyplinarne”, nr 1 (8), s. 312–323, https://doi.org/10.18778/2450-4491.08.23
View in Google Scholar
DOI: https://doi.org/10.18778/2450-4491.08.23
Kamińska-Jatczak I. (2021) Aktywność asystentów rodziny. Analiza narracji w ujęciu transwersalnym, Łódź, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
View in Google Scholar
Kamińska-Jatczak I., Skoczylas-Namielska E. (2016) Pedagogika społeczna w Uniwersytecie Łódzkim: przeszłość – teraźniejszość – przyszłość: kulminacja obchodów 70-lecia Katedry Pedagogiki Społecznej UŁ, „Nauki o Wychowaniu. Studia Interdyscyplinarne”, nr 2 (3), s. 215−232, https://doi.org/10.18778/2450-4491.03.13
View in Google Scholar
DOI: https://doi.org/10.18778/2450-4491.03.13
Labonté-Roset Ch., Marynowicz-Hetka E., Szmagalski J. (red.) (2002) Social Work Education and Practice in Today’s Europe. Challenges and the Diversity of Responses/La Formation et ľaction dans le travail social pour ľEurope ďaujourd`hui. Les défis et la diversité des solutions, Katowice, Wydawnictwo Naukowe „Śląsk”, seria Biblioteka Pracownika Socjalnego.
View in Google Scholar
Marynowicz-Hetka (2006) Pedagogika społeczna. Podręcznik akademicki. Wykład, t. 1, Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN.
View in Google Scholar
Marynowicz-Hetka E. (2015) Katedra UNESCO: Kształcenie i Praktyki Profesjonalne (Chaire UNESCO: «Formation et des Pratiques professionnelles») ‒ zakres aktywności, „Nauki o Wychowaniu. Studia Interdyscyplinarne”, nr 1, s. 192‒197.
View in Google Scholar
Marynowicz-Hetka E. (2016) Posłowie. Konceptualizacje zwyczajowych ram myślenia o aktywności – na marginesie pracy nad tekstem w: J.-M. Barbier, Leksykon analizy aktywności. Konceptualizacje zwyczajowych pojęć, tłum. i oprac. E. Marynowicz-Hetka, Łódź, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, s. 271−289.
View in Google Scholar
Marynowicz-Hetka E. (2018) Transformations invisibles/silencieuses et champ du travail social w: Représenter/transformer. Débats en analyse des activités, J.-M. Barbier, M. Durand (red.), we współpracy C. Cohen, M.-L. Vitali, Paris, ĽHarmattan, s. 183−202.
View in Google Scholar
Marynowicz-Hetka E. (2019) Pedagogika społeczna. Pojmowanie aktywności w polu praktyki, Łódź, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
View in Google Scholar
Marynowicz-Hetka E., Piekarski J. (red.) (1996) Wokół problemów działania społecznego. Wybór tekstów i przykłady projektów działania, Warszawa, Interart, seria Biblioteka Pracownika Socjalnego.
View in Google Scholar
„Vie Sociale” 2003, numer tematyczny: Entre normes et valeurs : le cas du travail social, nr 4.
View in Google Scholar
Witkowski L. (2009) W stronę kultury profesjonalizacji. Koncepcja Jean-Marie Barbiera działania w pedagogice społecznej(esej recenzyjny nie tylko na rzecz pracy socjalnej w: L. Witkowski, Ku integralności edukacji i humanistyki. Postulaty, postacie, pojęcia, próby. Odpowiedź na księgę jubileuszową, Toruń, Wydawnictwo Adam Marszałek, s. 291‒315.
View in Google Scholar
Witkowski L. (2018) Humanistyka stosowana. Wirtuozeria, pasje, inicjacje. Profesje społeczne versus ekologia kultury, Kraków, Oficyna Wydawnicza „Impuls”.
View in Google Scholar
Kamińska-Jatczak I. (2017) Tożsamość profesjonalna w narracjach asystentów rodziny, niepublikowana praca doktorska, mpis, https://repozytorium.uni.lodz.pl/handle/11089/23030 [dostęp: 11.04.2021].
View in Google Scholar
„Nauki o Wychowaniu. Studia Interdyscyplinarme” (2016), nr 2 (3), numer tematyczny: Kultury edukacyjne i kultury społeczne, E. Marynowicz-Hetka, J.-M. Barbier (red.), https://czasopismo.naukiowychowaniu.uni.lodz.pl/resources/html/articlesList?issueId=10320 [dostęp: 27.07.2021].
View in Google Scholar
Wojtczak M. (2016) Przestrzeń społeczna szkoły ‒ rekonstrukcja z punktu widzenia podejść mediacyjnych, niepublikowana praca doktorska, mpis, https://dspace.uni.lodz.pl/bitstream/handle/11089/20080/przestrzen_spoleczna_szkoly_MW.pdf?sequence=1&isAllowed=y [dostęp: 26.07.2021].
View in Google Scholar
Téléchargements
Publiée
Comment citer
Numéro
Rubrique
Licence
Ce travail est disponible sous licence Creative Commons Attribution - Pas d'Utilisation Commerciale - Pas de Modification 4.0 International.