Ocena strat materialnych na terenach zagrożonych powodziami w małych miastach województwa łódzkiego

Marta Borowska-Stefańska

doi:10.18778/1733-3180.16.01

Autor

Marta Borowska-Stefańska Uniwersytet Łódzki, Wydział Nauk Geograficznych, Instytut Zagospodarowania Środowiska i Polityki Przestrzennej

DOI:

https://doi.org/10.18778/1733-3180.16.01

Słowa kluczowe:

Tereny zagrożone powodziami, straty materialne, mapy zagrożenia i ryzyka powodziowego, GIS

Abstrakt

Celem badań jest ocena poziomu ryzyka powodziowego w kategoriach potencjalnych strat materialnych dla terenów zagrożonych powodziami, na przykładzie Działoszyna, Poddębic, Sulejowa, Uniejowa i Warty. Są to małe miasta położone w województwie łódzkim, które uzyskały duży lub bardzo duży poziom ryzyka powodziowego w metodologii wykorzystanej w Planie operacyjnym ochrony przed powodzią dla województwa łódzkiego (2013). Za tereny zagrożone powodzią, przyjęto w pracy zarówno obszary szczególnego, jak i potencjalnego zagrożenia powodzią, które zostały wyznaczone na mapach zagrożenia powodziowego. Oceny strat materialnych dokonano zgodnie z wytycznymi zawartymi w Rozporządzeniu Ministra Środowiska, Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, Ministra Administracji i Cyfryzacji oraz Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 21 grudnia 2012 roku w sprawie opracowywania map zagrożenia powodziowego oraz map ryzyka powodziowego. Potencjalne straty materialne obliczono na podstawie analizy zagospodarowania terenów zagrożonych powodziami, przy wykorzystaniu Topograficznej Bazy Danych. Za pomocą metod GIS przedstawiono zarówno zagospodarowanie, jak i ocenę strat. Stwierdzono, że w granicach terenów szczególnego zagrożenia powodzią, najwyższe straty materialne są w Działoszynie oraz Uniejowie, co jest związane z istnieniem terenów usługowo-produkcyjnych i mieszkaniowych. Tereny potencjalnego zagrożenia powodzią znajdują się tylko w trzech badanych miastach (Sulejowie, Uniejowie i Warcie), przy czym największa powierzchnia terenów zabudowanych, a tym samym najwyższe potencjalne straty są w Sulejowie. Analiza poziomu ryzyka powodziowego jest bardzo ważna, gdyż umożliwia ona prowadzenie odpowiedniej polityki w zakresie ochrony przeciwpowodziowej (Borowska-Stefańska 2015ab).

Pobrania

Statystyki pobrań niedostępne.

Bibliografia

Baza Danych Obiektów Topograficznych (BDOT), 2015, WODGiK.

Bobiński E., Żelaziński J., 1996, Czy można przerwać błędne koło ochrony przeciwpowodziowej?, „Gospodarka Wodna”, 4, s. 99–107.

Borowska-Stefańska M., 2014, Ocena ryzyka powodziowego jako element wdrażania Dyrektywy Powodziowej – przykład Uniejowa, z. 3, s. 5–11.

Borowska-Stefańska M., 2015a, Zagospodarowanie terenów zagrożonych powodziami w wybranych miastach województwa łódzkiego, „Prace Geograficzne”, 140, s. 57–77.

Borowska-Stefańska M., 2015b, Zagospodarowanie terenów zagrożonych powodziami w województwie łódzkim, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego. DOI: https://doi.org/10.18778/1643-0700.16.15

Borowska-Stefańska M., 2015c, Zagospodarowanie terenów zagrożonych powodziami w Uniejowie, „Biuletyn Uniejowski”, 4, s. 131–142. DOI: https://doi.org/10.18778/7969-666-6

Borowska-Stefańska M., 2015d, Ocena potencjalnych strat materialnych na terenach zalewowych, wyznaczonych dwoma metodami, w wybranych miastach województwa łódzkiego, „Problemy Rozwoju Miast, Kwartalnik Naukowy Instytutu Rozwoju Miast”, 12 (4). DOI: https://doi.org/10.18778/1733-3180.16.01

Borowska-Stefańska M., 2016, Metodologia oceny ryzyka powodziowego gmin województwa łódzkiego, „Prace Geograficzne”, 147 (w druku). DOI: https://doi.org/10.4467/20833113PG.16.025.6087

Buczek A., Nachlik E., 2011, Wykorzytsanie BDOT w ocenie ryzyka powodziowego – problemy integracji informacji przestrzennej, „Roczniki Geomatyki”, 13, 6 (50), s. 77–87.

Czaban S., 2008, Powodzie w Europie w latach 1985–2007, „Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich”, 7, PAN, s. 243–254.

Dyrektywa 2007/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2007 r. w sprawie oceny ryzyka i zarządzania nim (Dyrektywa Powodziowa).

Głosińska E., 2013, Zastosowanie GIS w szacowaniu potencjalnych strat powodziowych w kontekście zagospodarowania obszarów zalewowych na przykładzie miast województwa zachodniopomorskiego, „Roczniki Geomatyki”, 13, 4 (61), s. 25–41.

Gutry-Korycka M., Magnuszewski A., Suchożebrski J., Jaworski W., Marcinkowski M., Szydłowski M., 2006, Numerical estimation of flood zones in the Vistula River valley, Warsaw, Poland. Climate Variability and Change-Hydrological Impacts (Proceedings of the Fifth FRIEND World Conference held at Havana, Cuba, November 2006), IAHS Publ., 308, s. 191–195.

Halama A., 2013, Polityka przestrzenna na terenach zalewowych w małych miastach, „Studia Ekonomiczne”, 144, s. 311–322.

Kowalewski Z., 2006, Powodzie w Polsce – rodzaje, występowanie oraz system ochrony przed ich skutkami, „Woda – Środowisko – Obszary Wiejskie”, 6 (1/16), s. 207–220.

Majda T., Wałdykowski P., Adamczyk J., Grygoruk M., 2012, Typologia terenów narażonych na niebezpieczeństwo powodzi, [w:] Program Bezpieczeństwa Powodziowego w Dorzeczu Wisły Środkowej, Warszawa.

Merz B., Thieken A.H., 2004, Flood risk analysis: concepts and challenges, „Osterreichische Wasser und Abfallwirtschaft”, 56 (3–4), s. 27–34.

Messner F., Meyer V., 2005, Flood damage, vulnerability and risk perception – challengesfor flood damage research, UFZ Discussion Paper 13.

Nachlik E., 2010, Niska skuteczność systemu ochrony przeciwpowodziowej. Ryzyko powodzi wciąż duże, „Środowisko”, 8, s. 6–7.

Plan operacyjny ochrony przed powodzią dla województwa łódzkiego, 2013, Oddział Zarządzania Kryzysowego Wydział Bezpieczeństwa i Zarządzania Kryzysowego, Łódzki Urząd Wojewódzki, Łódź.

Rozporządzenie Ministra Środowiska, Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, Ministra Administracji i Cyfryzacji oraz Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 21 grudnia 2012 r. w sprawie opracowywania map zagrożenia powodziowego oraz map ryzyka powodziowego, 2013, Dz. U., poz. 104.

Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy Działoszyn, 2006.

Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy i miasta Warta, 2007.

Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Sulejów, 2008.

Ustawa Prawo wodne z dnia 18 lipca 2001 r.

Ustawa o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej.

Tokarczyk T., Chudzik B., Garncarz-Wilk B., Pasiecznik-Dominiak A., Wojczakowska Z., 2012, Wstępna Ocena Ryzyka Powodziowego jako element wdrażania Dyrektywy Powodziowej, „Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich”, 3, s. 67–78.

Walczykiewicz T., Buczek A., 2014, Dane geoprzestrzenne w Planach zarządzania ryzykiem powodziowym, „Roczniki Geomatyki”, 13, 3 (65), s. 327–336.

Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w Łodzi – informacje szczegółowe.

http://mapy.isok.gov.pl/imap (dostęp: 1.09.2015). DOI: https://doi.org/10.1002/9783527678679.dg05938

http://maps.geoportal.gov.pl (dostęp: 1.09.2015).

http://www.powodz.gov.pl/pl/plany (dostęp: 7.07.2015).