W stronę ontologii pola badań jakościowych

Grzegorz Bryda; Natalia Martini

doi:10.18778/1733-8069.12.4.02

Authors

Grzegorz Bryda Instytut Socjologii, Uniwersytet Jagielloński, 31-044 Kraków, ul. Grodzka 52
Natalia Martini Instytut Socjologii, Uniwersytet Jagielloński, 31-044 Kraków, ul. Grodzka 52

DOI:

https://doi.org/10.18778/1733-8069.12.4.02

Keywords:

domain ontology, dictionary-based approach, knowledge discovery, content analysis, text mining

Abstract

The aim of the article is to introduce the Polish community of qualitative researchers to a new perspective in the study of qualitative research practices. The idea is to develop an ontology of contemporary qualitative research. Drawing on experiences from our research project, the article discusses the idea of systematizing the present state of art in the field of theory and methodology of qualitative research. Our study focuses on a new methodology of multidimensional content analysis of three international academic journals. The article describes the preliminary results of a pilot study which employs a dictionary-based approach as a method of knowledge discovery in textual databases and its systematization. Our goal is to provide insight in the vast and diverse approaches in the field of qualitative research practices.

Author Biographies

Grzegorz Bryda, Instytut Socjologii, Uniwersytet Jagielloński, 31-044 Kraków, ul. Grodzka 52

Grzegorz Bryda, dr, adiunkt w Zakładzie Socjologii Komunikacji Społecznej IS UJ, założyciel i kierownik Pracowni analiz i badań jakościowych (CAQDAS TM Lab) i Pracowni Fokusowej, Pełnomocnik Rektora UJ ds. ewaluacji jakości systemu kształcenia, Pełnomocnik Dziekana WFz ds. ewaluacji jakości kształcenia w Instytucie Socjologii, członek Stałej Komisji Rektorskiej UJ ds. Jakości Kształcenia i Dydaktyki. Zainteresowania: teoria socjologiczna, socjologia wiedzy, kognitywistyka, metodologia badań jakościowych, zastosowanie informatyki i przetwarzania języka naturalnego (NLP) we wspomaganej komputerowo analizie danych jakościowych (CAQDAS, Data/Text Mining), modelowanie procesów społecznych. Współpracuje z instytucjami publicznymi i prywatnymi w zakresie metodologii badań społecznych, analizy danych ilościowych i jakościowych.
Natalia Martini, Instytut Socjologii, Uniwersytet Jagielloński, 31-044 Kraków, ul. Grodzka 52

Natalia Martini, mgr, absolwentka kulturoznawstwa międzynarodowego i socjologii na Uniwersytecie Jagiellońskim. Doktorantka w Instytucie Socjologii UJ. Inicjatorka projektu „Analiza aktualnych tendencji w obszarze teorii i metodologii badań jakościowych” realizowanego przez Pracownię CAQDAS TM LAB w IS UJ. Jej zainteresowania naukowe koncentrują się wokół metodologii badań jakościowych, socjologii miasta i socjologii życia codziennego.

References

Berelson Bernard (1952) Content Analysis in Communication Research. Glencoe: Free Press.

Bernard Russell H., Ryan Gery W. (2010) Content Analysis [w:] Russell Bernard, Gery Ryan, eds., Analyzing Qualitative Data: Systematic Approaches. Los Angeles: SAGE, s. 287–310.

Berry Michael W., ed. (2004) Survey of Text Mining: Clustering, Classification, and Retrieval. New York: Springer.

Bohman James (2016) Critical Theory [w:] Edward N. Zalta, ed., The Stanford Encyclopedia of Philosophy [dostęp 1 września 2016 r.]. Dostępny w Internecie http://plato.stanford.edu/archives/fall2016/entries/critical-theory/

Bong Sharon A. (2002) Debunking Myths in Qualitative Data Analysis. „Forum Qualitative Sozialforschung”, vol. 3, no. 2 [dostęp 1 września 2016 r.] Dostępny w Internecie http://www.qualitative-research.net/index.php/fqs/article/view/849

Bryda Grzegorz (2014a) Caqdas, Data Mining i odkrywanie wiedzy w danych jakościowych [w:] Jakub Niedbalski, red., Metody i techniki odkrywania wiedzy. Narzędzia CAQDAS w procesie analizy danych jakościowych. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, s. 13–40. DOI: https://doi.org/10.18778/7969-549-2.02

Bryda Grzegorz (2014b) Caqdas a badania jakościowe w praktyce. „Przegląd Socjologii Jakościowej”, t. 10, nr 2, s. 12–38. Dostępny w Internecie http://przegladsocjologiijakosciowej.org DOI: https://doi.org/10.18778/1733-8069.10.2.02

Bryda Grzegorz, Tomanek Krzysztof (2014) Od Caqdas do Text Miningu. Nowe techniki w analizie danych jakościowych [w:] Jakub Niedbalski, red., Metody i techniki odkrywania wiedzy. Narzędzia CAQDAS w procesie analizy danych jakościowych. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, s. 191–218. DOI: https://doi.org/10.18778/7969-549-2.10

Burke Johnson R., Onwuegbuzie Anthony J. (2004) Mixed methods research: A research paradigm whose time has come. „Educational Researcher”, vol. 33 (7), s. 14–26. DOI: https://doi.org/10.3102/0013189X033007014

Collins Kathleen M. T., Onwuegbuzie Anthony J., Jiao Qun G. (2007) A Mixed Methods Investigation of Mixed Methods Sampling Designs in Social and Health Science Research. „Journal of Mixed Methods Research”, vol. 1, no. 3, s. 267–294. DOI: https://doi.org/10.1177/1558689807299526

Creswell John W. (1998) Qualitative Inquiry and Research Design: Choosing Among Five Traditions. Thousand Oaks, CA: SAGE.

Creswell John W. (2015) A Concise Introduction to Mixed Methods Research. London: SAGE, Kindle Edition.

Denzin Norman, Lincoln Yvonna, eds. (1994) Handbook of Qualitative Research. Thousand Oaks, CA: SAGE.

Denzin Norman, Lincoln Yvonna, eds. (2005) The SAGE Handbook of Qualitative Research. Third Edition. Thousand Oaks, CA: SAGE.

Denzin Norman, Lincoln Yvonna, eds. (2011) The SAGE Handbook of Qualitative Research. Fourth Edition. Thousand Oaks, CA: SAGE.

Dey Ian (1993) Qualitative Data Analysis: A User-Friendly Guide for Social Scientists. London, New York: Routledge.

Feldman Ronen, Sanger James (2006) The Text Mining Handbook: Advanced Approaches in Analyzing Unstructured Data. Cambridge: Cambridge University Press. DOI: https://doi.org/10.1017/CBO9780511546914

Fernández-López Mariano, Gomez-Perez Asuncion, Juristo Natalia (1997) METHONTOLOGY: From Ontological Art Towards Ontological Engineering [w:] AAAI Technical Report SS-97-06, s. 33–40 [dostęp 15 września 2016 r.]. Dostępny w Internecie https://www.researchgate.net/publication/50236211_METHONTOLOGY_from_ontologica_art_towards_ontological_engineering

Fielding Nigel G. (2012) The Diverse Worlds and Research Practices of Qualitative Software. „Forum Qualitative Sozialforschung”, vol. 13, no. 2 [dostęp 20 sierpnia 2016 r.]. Dostępny w Internecie http://www.qualitative-research.net/index.php/fqs/article/view/1845/3369

Fielding Nigel G., Lee Raymond M. (1993) Using Computers in Qualitative Research. London: SAGE.

Fielding Nigel G., Lee Raymond M. (1998) Computer Analysis and Qualitative Research. London: SAGE.

Gibbs Graham (2011) Analiza danych jakościowych. Przełożyła Maja Brzozowska-Brywczyńska. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Gruber Thomas R. (1993) A translation approach to portable ontology specifications. „Knowledge Acquisition”, vol. 5 (2), s. 199–220. DOI: https://doi.org/10.1006/knac.1993.1008

Ho Yu Chong, Jannasch-Pennell Angel, DiGangi Samuel (2011) Compatibility between Text Mining and Qualitative Research in the Perspectives of Grounded Theory, Content Analysis, and Reliability. „The Qualitative Report”, vol. 16, no. 3, s. 730–744 [dostęp 21 sierpnia 2016 r.]. Dostępny w Internecie http://www.nova.edu/ssss/QR/QR16-3/yu.pdf

Holsti Ole R. (1969) Content Analysis for the Social Sciences and the Humanities. Reading, MA: Addison-Wesley.

Hopkins Daniel J., King Gary (2010) A Method of Automated Nonparametric Content Analysis for Social Science. „American Journal of Political Science”, vol. 54, no. 1, s. 229–247. DOI: https://doi.org/10.1111/j.1540-5907.2009.00428.x

Ignatow Gabe, Mihalcea Rada (2016) Text Mining. Guidebook for Social Sciences. London: SAGE. DOI: https://doi.org/10.4135/9781483399782

Kelle Udo, ed. (1995) Computer-Aided Qualitative Data Analysis: Theory, Methods and Practice. London: SAGE.

Krippendorf Klaus (2004) Content Analysis. An Introduction to Its Methodology. Thousand Oaks, CA: SAGE.

Kuckartz Udo (2014) Qualitative Text Analysis: A Guide to Methods, Practice and Using Software. London: SAGE. DOI: https://doi.org/10.4135/9781446288719

Larose Daniel T. (2008) Metody i modele eksploracji danych. Przełożyła Anna Wilbik. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Larose Daniel T. (2006) Odkrywanie wiedzy z danych: wprowadzenie do eksploracji danych. Przełożyła Anna Wilbik. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN. Leetaru Kale (2012) Data Mining Methods for the Content Analyst: An Introduction to the Computational Analysis of Content. New York: Routledge Communication Series, Taylor and Francis, Kindle Edition.

Lewins Ann, Silver Christina (2007) Using Software in Qualitative Research: A Step-by-Step Guide. London: SAGE. DOI: https://doi.org/10.4135/9780857025012

Manning Christopher D., Raghavan Prabhakar, Schütze Hinrich (2008) Introduction to Information Retrieval. Cambridge: Cambridge University Press [dostęp 25 sierpnia 2016 r.]. Dostępny w Internecie http://www-nlp.stanford.edu/IRbook/

Meyer-Schonberger Victor, Cukier Kenneth (2014) Big Data. Rewolucja, która zmieni nasze myślenie. Przełożył Michał Gładki. Warszawa: MT Biznes.

Miles Matthew B., Huberman Michael A. (2000) Analiza danych jakościowych. Przełożył Stanisław Zabielski. Białystok: Trans Humana.

Piatetsky-Shapiro Gregory, Frawley William (1991) Knowledge Discovery in Databases. Menlo Park: AAAI Press.

Schreier Margrit (2012) Qualitative Content Analysis in Practice. London: SAGE.

Tashakkori Abbas, Teddlie Charles (1998) Mixed Methodology: Combining Qualitative and Quantitative Approaches. Thousand Oaks, CA: SAGE.

Tashakkori Abbas, Teddlie Charles (2003) Handbook of Mixed Methods in Social & Behavioral Research. Thousand Oaks, CA: SAGE.

Tomanek Krzysztof, Bryda Grzegorz (2014) Odkrywanie wiedzy w wypowiedziach tekstowych. Metoda budowy słownika klasyfikacyjnego [w:] Jakub Niedbalski, red., Metody i techniki odkrywania wiedzy. Narzędzia CAQDAS w procesie analizy danych jakościowych. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, s. 219–248. DOI: https://doi.org/10.18778/7969-549-2.11

Weber Robert P. (1990) Basic Content Analysis. Newbury Park, CA: SAGE. DOI: https://doi.org/10.4135/9781412983488

Wiedemann Gregor (2013) Opening Up to Big Data: Computer-Assisted Analysis of Textual Data in Social Sciences. „Forum Qualitative Sozialforschung”, vol. 14, no. 2 [dostęp 21 sierpnia 2016 r.] Dostępny w Internecie http://www.qualitative-research.net/index.php/fqs/article/view/1949

Xiaowei Yang (2004) Ontologies and How to Build Them [dostęp 1 października 2016 r.]. Dostępny w Internecie https://users.cs.duke.edu/~xwy/publications/ontologies.pdf