Ojcostwo jako instytucja i doświadczenie w świetle wypowiedzi młodych wykształconych ojców

Krystyna Dzwonkowska-Godula

doi:10.18778/0208-600X.39.07

Authors

Krystyna Dzwonkowska-Godula Uniwersytet Łódzki, Wydział Ekonomiczno-Socjologiczny, Instytut Socjologii

DOI:

https://doi.org/10.18778/0208-600X.39.07

Keywords:

institution, experience, fatherhood, fathering, traditional and modern role of father

Abstract

The article refers to Adrienne Rich’s study of motherhood and the distinction between motherhood as patriarchal institution and individual personal experience. This conception was applied to the analysis of fatherhood.

In modern societies two institutions of fatherhood function. The traditional, patriarchal fatherhood means being the head of family and the breadwinner. Father is to be strict and discipline children. Because of occupational work he is usually a ‘distant’ parent, involved in childcare only occasionally. The modern, new institution of fatherhood is based on idea of equal parenting and ‘allow men’ to engage in caregiving which is not seen as mother’s domain. New fathers can express emotions and build strong and warm relationship with children.

The aim of the article is to answer the question about the personal experiences of fathers – if they are close to traditional or new institution of fatherhood? The in-depth interviews and focus group interviews were carried out with young, well-educated fathers, having small children, living in big city.

References

Arcimowicz K. (2003), Obraz mężczyzny w polskich mediach. Prawda – Fałsz – Stereotyp, Gdańsk: GWP.

Badinter E. (1993), XY tożsamość mężczyzny, Warszawa: WAB.

Beck U. (2002), Społeczeństwo ryzyka, Warszawa: Scholar.

Berger P. L., Luckmann T. (1983), Społeczne tworzenie rzeczywistości, Warszawa: PIW.Bradley H. (2008), Płeć, Warszawa: Sic!.

Brannon L. (2002), Psychologia rodzaju, Gdańsk: GWP.

Brod H. (1987), A Case for Men’s Studies, [w:] Kimmel M. S. (ed.), Changing Men: New Directions in Research on Men and Masculinity, Newbury Park: Sage.

Budrowska B., (2008), Tacierzyństwo, czyli nowy wzór ojcostwa, „Kultura i Społeczeństwo”, nr 3. DOI: https://doi.org/10.35757/KiS.2008.52.3.8

CBOS (2006), Potrzeby prokreacyjne oraz preferowany i realizowany model rodziny, Komunikat z badań, marzec.

Chmielewski P. (1995), Ludzie i instytucje. Z historii i teorii nowego instytucjonalizmu, Warszawa: IPiSS.

Fromm E. (1971), O sztuce miłości, Warszawa: PIW.

Gębala P. (2007), Schematy i transgresje płci, „ALBO albo. Problemy Psychologii i Kultury”, nr 2.

Gębuś D. (2006), Rodzina. Tak, ale jaka?, Warszawa: Żak.

Grygiel A. (2010), Nowy model ojcostwa, [w:] Dąbrowska M., Radomski A. (red.), Męskość jako kategoria kulturowa. Praktyki męskości, Lublin: Wyd. Portalu Wiedza i Edukacja.

Humm M, (1993), Słownik teorii feminizmu, Warszawa: Semper.

Jump T. L., Haas L. (1987), Fathers in Transition. Dual-Career Fathers Participating in Child Care, [w:] Kimmel M. S. (red.), Changing Men: New Directions in Research on Men and Masculinity, Newbury Park: Sage.

Kluczyńska U. (2009), Metamorfozy tożsamości mężczyzn w kulturze współczesnej, Toruń: Adam Marszałek.

Kłoskowska A. (1959), Modele społeczne i kultura masowa, „Przegląd Socjologiczny”, t. 13 (2).

Kłoskowska A. (1962), Wzory i modele w socjologicznych badaniach rodziny, „Studia Socjologiczne”, nr 2.

Kłoskowska A. (1980), Kultura masowa, Warszawa: PWN. Kubicki P., (2009), Przemiany ojcostwa we współczesnej Polsce, [w:] Sikorska M. (red.), Być rodzicem we współczesnej Polsce. Nowe wzory w konfrontacji z rzeczywistością, Warszawa: Wyd. UW. DOI: https://doi.org/10.31338/uw.9788323514763

Kwak A. (2005), Rodzina w dobie przemian. Małżeństwo i kohabitacja, Warszawa: Żak.

Kwiatkowska A., Nowakowska A. (2006), Mężczyzna polski. Psychospołeczne czynniki warunkujące pełnienie ról zawodowych i rodzinnych, Białystok: Wyd. Wyższej Szkoły Ekonomicznej.

Levinson D. J. (1979), Rola, osobowość i struktura społeczna, [w:] Szmatka J. (red.), Elementy mikrosocjologii, Kraków: Wyd. UJ.

Malikowski M. (1989), Instytucja i instytucjonalizacja jako kategorie teoretyczne socjologii, „Studia Socjologiczne”, nr 1.

Monkiewicz-Święcicka K. (2005), Tacierzyństwo, „Przegląd”, nr 9.

Parsons T. (1969), Struktura społeczna a osobowość, Warszawa: PWE.

Parsons T. (1972), Szkice z teorii socjologicznej, Warszawa: PWN.

Piątek K. (2007), Nowy wymiar ojcostwa jako nowy wymiar męskości, [w:] Piątek K. (red.), Męskość (nie)męska. Współczesny mężczyzna w zmieniającej się rzeczywistości społecznej, BielskoBiała: Wyd. Akademii Techniczno-Humanistycznej.

Pleck J. H. (1987), American Fathering in Historical Perspective, [w:] Kimmel M. S. (ed.), Changing Men: New Directions in Research on Men and Masculinity, Newbury Park: Sage.

Pospiszyl K. (2007), Ojciec a wychowanie dziecka, Warszawa: Żak.

Putnam Tong R. (2002), Myśl feministyczna. Wprowadzenie, Warszawa: PWN.

Renzetti C. M., Curran D. J. (2005), Kobiety, mężczyźni i społeczeństwo, Warszawa: PWN.

Rich A. (2000), Zrodzone z kobiety. Macierzyństwo jako doświadczenie i instytucja, Warszawa: Sic!.

Siemieńska R. (2007), Przemiany płci kulturowej. Między systemami wartości a rolami społecznymi, [w:] Marody M. (red.), Wymiary życia społecznego. Polska na przełomie XX i XXI wieku. Wydanie nowe, Warszawa: Scholar.

Sikorska M. (2009), Nowa matka, nowy ojciec, nowe dziecko. O nowym układzie sił w polskich rodzinach, Warszawa: Wyd. Akademickie i Profesjonalne.

Skąpska G., Ziółkowski M. (1998), Instytucja społeczna, [w:] Encyklopedia socjologii, t. 1, Warszawa: Oficyna Naukowa.

Szczepaniak M. (2010), Libido dominandi. Męski habitus w świetle teorii socjologicznych, „Nowa Krytyka Czasopismo”, 15.05, http://nowakrytyka.pl/spip.php?article328

Szlendak T. (2010), Socjologia rodziny, Warszawa: PWN.

Szmatka J. (1989), Małe struktury społeczne. Wstęp do mikrosocjologii strukturalnej, Warszawa: PWN.

Szmatka J. (2000), Rola społeczna, [w:] Encyklopedia socjologii, t. 3, Warszawa: Oficyna Naukowa.

Szczepański J. (1970), Elementarne pojęcia socjologii, Warszawa: PWN.

Williams S., (2008), What Is Fatherhood? Searching for the Reflexive Father, „Sociology”, vol. 42 (3). DOI: https://doi.org/10.1177/0038038508088837

Ziółkowski M. (2006), Zmiany systemu wartości, [w:] Wasilewski J. (red.), Współczesne społeczeństwo polskie. Dynamika zmian, Warszawa: Scholar.