Sienieńscy herbu Dębno (lubelska gałąź rodu) w XVI i XVII wieku

Zbigniew Anusik

doi:10.18778/1644-857X.20.01.05

Autor

Zbigniew Anusik Uniwersytet Łódzki https://orcid.org/0000-0002-5483-4970

DOI:

https://doi.org/10.18778/1644-857X.20.01.05

Słowa kluczowe:

Sienieńscy herbu Dębno, szlachta polska, województwo lubelskie, Rzeczpospolita w XVI i XVII w., genealogia

Abstrakt

Znana, senatorska rodzina Sienieńskich herbu Dębno nie doczekała się dotąd rzetelnego opracowania genealogicznego. Nieliczne próby przedstawienia genealogii tego rodu należy uznać za nieudane, pełno w nich bowiem różnego rodzaju błędów i przekłamań. W artykule, napisanym na podstawie zakrojonych na szeroką skalę badań archiwalnych, przedstawiono genealogię i dzieje najmniej znanej, lubelskiej linii Sienieńskich. Autor zidentyfikował i opisał dzieje życia kilkudziesięciu potomków Wiktoryna Sienieńskiego (zm. p. 1556). Skorygował i uzupełnił dane biograficzne dwóch przedstawicieli tej linii, którzy doczekali się biogramów w Polskim słowniku biograficznym – kasztelana lubelskiego Zbigniewa (zm. 1633) i tytularnego biskupa maronickiego Dominika (zm. 1743). Drobiazgowo prześledził zawierane przez Sienieńskich związki małżeńskie. Przedstawił też ich sytuację majątkową, jak również najważniejsze fakty z życia najbardziej znaczących przedstawicieli tej linii rodu. Zawarł również kilka uwag bardziej ogólnej natury. Zwrócił uwagę na fakt, że apogeum świetności Sienieńskich z Lubelskiego przypadło na pierwszą połowę XVII w. W drugiej połowie tego stulecia nastąpiło zaś gwałtowne załamanie ich znaczenia i pozycji. Podział dóbr między dziewięciu żyjących w tym czasie mężczyzn doprowadził bowiem do ich relatywnego zubożenia. Sienieńscy stopniowo tracili też swoje posiadłości. Pod koniec XVII w. nie byli już właścicielami żadnego majątku w Lubelskiem.

Pobrania

Statystyki pobrań niedostępne.

Biogram autora

Zbigniew Anusik - Uniwersytet Łódzki

Prof. dr hab. Zbigniew Anusik – kierownik Katedry Historii Nowożytnej w Instytucie Historii Uniwersytetu Łódzkiego, członek Komitetu Nauk Historycznych Polskiej Akademii Nauk.

Zainteresowania naukowe: historia Polski i powszechna XVI–XVIII w., historia Szwecji XVI–XVIII w., stosunki polsko-szwedzkie w XVII–XVIII w., historia dyplomacji europejskiej w XVIII w., dzieje Wielkiej Rewolucji Francuskiej 1789–1799, elity dawnej Rzeczypospolitej, struktura własności ziemskiej w Rzeczypospolitej XVII w., genealogia polskich rodzin szlacheckich w XVI–XVIII w.

Bibliografia

Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie [AGAD] Archiwum Zamoyskich, sygn. 2830.

Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie [AGAD] Metryka Koronna [MK] 15, 147, 159, 178, 180, 185.

Archiwum Narodowe w Krakowie [ANK] Castriensia Cracoviensia Inscriptiones [CCI], nr 89, 90, 107, 112, 220, 226, 227, 228, 229, 230, 231, 233, 234, 235, 237, 238, 239, 243, 244, 248, 268, 277, 300, 302.

Archiwum Narodowe w Krakowie [ANK] Grodzkie bieckie, Inskrypcje i relacje, nr 18.

Archiwum Państwowe w Lublinie [APL] Chełmskie grodzkie, Zapisy [ChGZ], nr 19, 20, 21, 26, 27.

Archiwum Państwowe w Lublinie [APL] Lubelskie grodzkie, Relacje [LGR], nr 30, 36, 37, 42, 44, 46, 47, 48, 49, 52, 53, 54, 55, 57, 58, 59, 61, 62, 63, 64, 67, 69, 73, 74, 75, 76, 77, 78, 79, 80, 81, 82, 83, 85, 84, 86, 91, 92, 93, 94, 95, 96, 97, 98, 99, 100, 101, 102, 103, 104, 105, 107, 108, 111, 113, 114, 120, 122, 127, 129, 139, 140, 148, 153, 158, 164.

Archiwum Państwowe w Lublinie [APL] Lubelskie ziemskie, Sądowe [LZS], nr 51, 54, 60.

Archiwum Państwowe w Lublinie [APL] Lubelskie ziemskie, Wieczyste [LZW], nr 80, 81, 82, 83, 84, 87.

Archiwum Państwowe w Lublinie [APL] Lubelskie ziemskie, Wieczyste i zobowiązania [LZWZ], nr 106, 108, 109, 111.

Archiwum Państwowe w Lublinie [APL] Lubelskie ziemskie, Zobowiązania [LZZ], nr 102.

Archiwum Państwowe w Rzeszowie Archiwum Lubomirskich, sygn. 16.

Biblioteka Książąt Czartoryskich – Muzeum Narodowe w Krakowie sygn. 1286 Perg.

Biblioteka Narodowa w Warszawie Łuszczyński B.H., Silva heraldica, t. IV, rękopis, sygn. IV 5582.

Biblioteka Narodowa w Warszawie Łuszczyński B.H., Silva heraldica, t. V, rękopis, sygn. IV 5582.

Biblioteka Narodowa w Warszawie Łuszczyński B.H., Silva heraldica, t. VI, rękopis, sygn. IV 5582.

Biblioteka Narodowa w Warszawie Łuszczyński B.H., Silva heraldica, t. VII, rękopis, sygn. IV 5582.

Akta grodzkie i ziemskie z czasów Rzeczypospolitej Polskiej z Archiwum tak zwanego bernardyńskiego we Lwowie, t. XX (Lauda sejmikowe), t. I (Lauda wiszeńskie 1572–1648 r.), oprac. A. Prochaska, Lwów 1909.

Akta sejmikowe województwa bełskiego. Lata 1572–1655, wyd. M. Zwierzykowski i R. Kołodziej, Kraków 2020.

Archiwum Jana Zamoyskiego, kanclerza i hetmana wielkiego koronnego, t. I (1553– 1579), wyd. W. Sobieski, Warszawa 1904.

Dębski J., Trybnał Niebieski Na Ziemi Vice Boski z Bogiem Pod Prezydencyą Krzyża W Jaśnie Wielmożnym Jegomości Xiędzu Dominiku Na Siennie Sieninskim, Dziekanie Gnieznienskim […] Jaśnie Osvvieconego Trybunału Koronnego Prezydencie, Kalisz 1721.

Niesiecki K., Herbarz polski, wyd. J.N. Bobrowicz, t. VI, Lipsk 1841.

Niesiecki K., Herbarz polski, wyd. J.N. Bobrowicz, t. VIII, Lipsk 1841.

Orzelski Ś., Bezkrólewia ksiąg ośmioro, czyli dzieje Polski od zgonu Zygmunta Augusta r. 1572 aż do r. 1576, oprac. W. Spasowicz, Petersburg 1858.

Pamiętnik Jakuba Pszonki z autografu w bibliotece Ossolińskich znajdującego się wydany. Inwentarz Skarbu Koronnego z roku 1607, wyd. A. Bielowski, Lwów 1874.

Paprocki B., Herby rycerstwa polskiego, wyd. K.J. Turowski, Kraków 1858.

Polska południowo-wschodnia w epoce nowożytnej. Źródła dziejowe, t. I, cz. 1 (Rejestr poborowy ziemi przemyskiej z 1628 roku), wyd. Z. Budzyński, K. Przyboś, Rzeszów 1997.

Polska południowo-wschodnia w epoce nowożytnej. Źródła dziejowe, t. I, cz. 2 (Rejestr poborowy ziemi przemyskiej z 1651 roku), wyd. Z. Budzyński, K. Przyboś, Rzeszów 1997.

Polska południowo-wschodnia w epoce nowożytnej. Źródła dziejowe, t. II, cz. 1 (Rejestr poborowy ziemi sanockiej z 1640 roku), wyd. Z. Budzyński, K. Przyboś, Rzeszów 1998.

Prokop K.R., Wypisy źródłowe do biografii polskich biskupów i opatów z czasów Rzeczpospolitej Obojga Narodów oraz niewoli narodowej doby zaborów (XVI–XIX w.), cz. 4, „Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne” 2006, t. LXXXV, s. 305–377. DOI: https://doi.org/10.31743/abmk.10055

Rejestr poborowy województwa krakowskiego z roku 1629, oprac. W. Domin, J. Kolasa, E. Trzyna, S. Żyga, red. S. Inglot, Wrocław 1956.

Rejestr poborowy województwa lubelskiego (powiat lubelski i urzędowski z r. 1626, ziemia łukowska z r. 1620), oprac. J. Kolasa i K. Schuster, red. S. Inglot, Wrocław 1957.

Źródła dziejowe, t. XVIII, cz. 1, (Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym), t. VII (Ziemie ruskie. Ruś Czerwona), cz. 1, wyd. A. Jabłonowski, Warszawa 1902.

Anusik Z., Garwascy herbu Grzymała w XV–XVII wieku. Przyczynek do dziejów i genealogii rodu, „Przegląd Nauk Historycznych” 2015, R. XIV, nr 2, s. 25–83. DOI: https://doi.org/10.18778/1644-857X.14.02.02

Anusik Z., Krąg rodzinny Katarzyna z Sienna Myszkowskiej (zm. 1619), podczaszyny lubelskiej. Studium genealogiczno-obyczajowe, „Przegląd Nauk Historycznych” 2020, R. XIX, nr 2, s. 245–280. https://doi.org/10.18778/1644-857X.19.02.10 DOI: https://doi.org/10.18778/1644-857X.19.02.10

Anusik Z., Struktura własności ziemskiej w powiecie pilzneńskim w roku 1629, „Przegląd Nauk Historycznych” 2011, R. X, nr 2, s. 69–108.

Borkowska M., Zakonnice pominięte w tablicach Dworzaczka, „Nasza Przeszłość” 2002, t. XCVII, s. 259–302.

Dubas-Urwanowicz E., Koronne zjazdy szlacheckie w dwóch pierwszych bezkrólewiach po śmierci Zygmunta Augusta, Białystok 1998.

Dworzaczek W., Genealogia, t. II (Tablice), Warszawa 1959.

Dworzaczek W., Hetman Jan Tarnowski. Z dziejów możnowładztwa małopolskiego, Warszawa 1985.

Dygdała J., Sienieński Dominik, [w:] Polski słownik biograficzny, t. XXXVII, Warszawa– Kraków 1996–1997, s. 172–173.

Estreicher K., Bibliografia staropolska, t. XXI, Kraków 1906.

Fastnacht A., Słownik historyczno-geograficzny ziemi sanockiej w średniowieczu, do druku przygotowali A. Fastnacht-Stupnicka, A. Gąsiorowski, cz. 2, Brzozów– Wzdów–Rzeszów 1998.

Gieysztorowa I., Niszczycki Stanisław, [w:] Polski słownik biograficzny, t. XXIII, Wrocław 1978, s. 139.

Gmiterek H., Sienieński Zbigniew, [w:] Polski słownik biograficzny, t. XXXVII, Warszawa–Kraków 1996–1997, s. 193–195.

Kaniewska I., Sienieński Jan, [w:] Polski słownik biograficzny, t. XXXVII, Warszawa–Kraków 1996–1997, s. 188–189.

Kiryk F., Oleśnicki Dobiesław (właściwie Dobek z Oleśnicy i Sienna), [w:] Polski słownik biograficzny, t. XXIII, Wrocław 1978, s. 762–763

Kiryk F., Sienieński Andrzej z Sienna i Rymanowa, [w:] Polski słownik biograficzny, t. XXXVII, Warszawa–Kraków 1996–197, s. 172.

Kiryk F., Sienieński Wiktoryn z Sienna i Gołogór, [w:] Polski słownik biograficzny, t. XXXVII, Warszawa–Kraków 1996–1997, s. 192.

Kiryk F., Sienieński Zbigniew z Sienna i Rymanowa, [w:] Polski słownik biograficzny, t. XXXVII, Warszawa–Kraków 1996–1997, s. 192–193.

Kowalska H., Myszkowski Andrzej, [w:] Polski słownik biograficzny, t. XXII, Wrocław 1977, s. 368–369.

Kurtyka J., Latyfundium tęczyńskie. Dobra i właściciele (XIV–XVII wiek), Kraków 1999.

Majewski W., Leniek Maciej z Rokitnicy, [w:] Polski słownik biograficzny, t. XVII, Wrocław–Warszawa–Kraków 1972, s. 52–53.

Pielas J., Oleśniccy herbu Dębno w XVI–XVII wieku. Studium z dziejów zamożnej szlachty doby nowożytnej, Kielce 2007.

Posłowie ziemscy koronni 1493–1600, oprac. W. Uruszczak, I. Kaniewska, M. Ferenc, J. Byliński, red. I. Kaniewska, Warszawa 2013.

Przyboś A., Kochanowski Jerzy z Konar, [w:] Polski słownik biograficzny, t. XIII, Wrocław–Warszawa–Kraków 1967–1968, s. 193.

Przyboś A., Lanckoroński Stanisław, [w:] Polski słownik biograficzny, t. XVI, Wrocław– Warszawa–Kraków 1971, s. 453–455.

Sokołowski W., Politycy schyłku złotego wieku. Małopolscy przywódcy szlachty i parlamentarzyści w latach 1574–1605, Warszawa 1997.

Sperka J., Szafraniec Piotr młodszy z Pieskowej Skały, [w:] Polski słownik biograficzny, t. XLVI, Warszawa–Kraków 2009–2010, s. 464–468.

Strzelecki A., Sejm z r. 1605, Kraków 1921.

Szczygieł R., Nie zrealizowana lokacja Chocimowa w województwie lubelskim. O wpływach sporów granicznych na powstanie miast, „Roczniki Humanistyczne” 1987, t. XXXV, z. 2, s. 285–288.

Tarnawski A., Działalność gospodarcza Jana Zamoyskiego kanclerza i hetmana w. kor. (1572–1605), Lwów 1935.

Urbaniak V., Zamoyszczycy bez Zamoyskiego. Studium dekompozycji ugrupowania politycznego, Warszawa 1995.

Urzędnicy województwa bełskiego i ziemi chełmskiej XIV–XVIII wieku. Spisy, oprac. H. Gmiterek i R. Szczygieł, red. A. Gąsiorowski, Kórnik 1992.

Urzędnicy województwa lubelskiego XVI–XVIII wieku. Spisy, oprac. W. Kłaczewski i W. Urban, red. A. Gąsiorowski, Kórnik 1991.

Urzędnicy województwa sandomierskiego XVI–XVIII wieku. Spisy, oprac. K. Chłapowski i A. Falniowska-Gradowska, red. A. Gąsiorowski, Kórnik 1993.

Żychliński T., Złota księga szlachty polskiej, t. III, Poznań 1881.

Żychliński T., Złota księga szlachty polskiej, t. VIII, Poznań 1886.