Uwagi do procedury i sposobu oceniania zadań sprawdzających fluencję fonemiczną w języku polskim

Joanna Zawadka

doi:10.18778/2544-7238.10.12

Autor

Joanna Zawadka Uniwersytet Warszawski, Wydział Polonistyki, Instytut Polonistyki Stosowanej, Zakład Logopedii i Emisji Głosu https://orcid.org/0000-0002-3624-0693

DOI:

https://doi.org/10.18778/2544-7238.10.12

Słowa kluczowe:

fluencja werbalna, fluencja fonemiczna, metodologia

Abstrakt

Artykuł prezentuje wnioski z przeglądu procedur badania i zasad oceny zadania fluencji werbalnej fonemicznej opisanych w opublikowanych badaniach prowadzonych w języku polskim. Dodatkowo omawiane są trudności w ocenie odpowiedzi respondentów w badaniach z udziałem osób w wieku 19–28 lat. Na podstawie analizy opisów części metodologicznej badań ustalono m.in., jakimi kryteriami kierują się polscy badacze przy ocenie odpowiedzi respondentów, jakie kwestie wymagają doprecyzowania oraz jakie kroki powinny być poczynione, by można było w przyszłości porównywać wyniki badań różnych autorów.

Pobrania

Statystyki pobrań niedostępne.

Bibliografia

Biechowska D., Kaczmarek I., Witkowska M., Steinborn B., 2012, Przydatność prób fluencji słownej w diagnozie różnicowej zaburzeń neurologicznych u dzieci i młodzieży, „Neurologia Dziecięca”, nr 42(21), s. 45–51.

Budkowska M., 2021, Fluencja słowna w ocenie logopedycznej. Badania porównawcze w grupie osób młodych i osób w wieku senioralnym, „Logopaedica Lodziensia”, nr 5, s. 9–23. DOI: https://doi.org/10.18778/2544-7238.05.01

Daniluk B., Szepietowska E.M., Bukowska M., 2009, Fluencja słowna u osób z depresją w przebiegu zaburzeń afektywnych dwubiegunowych, „Neuropsychiatria i Neuropsychologia”, nr 4, s. 126–136.

Gawda B., Szepietowska E.M., 2011, Ścieżkami fluencji werbalnej, Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie‑Skłodowskiej.

Gawda B., Szepietowska E.M., 2021, Test Fluencji Słownej, Gdańsk: Pracownia Testów Psychologicznych i Pedagogicznych.

Gierus J., Mosiołek A., Koweszko T., Kozyra O., Wnukiewicz P., Łoza B., Szulc A., 2015, Montrealska Skala Oceny Funkcji Poznawczych MoCA 7.2 – polska adaptacja metody i badania nad równoważnością, „Psychiatria Polska”, nr 49(1), s. 171–179. DOI: https://doi.org/10.12740/PP/24748

Gliwa R., 2019, Fluencja słowna w zakresie wybranych kategorii nazw własnych i pospolitych w przebiegu otępienia w chorobie Alzheimera, „Polonica”, nr 39(1), s. 45–70, https://doi.org/10.17651/POLON.39.3 DOI: https://doi.org/10.17651/POLON.39.3

Gliwa R., 2021, Test fluencji słownej semantycznej w logopedycznej diagnozie otępienia alzheimerowskiego – wybrane aspekty, „Logopaedica Lodziensia”, nr 5, s. 35–57. DOI: https://doi.org/10.18778/2544-7238.05.03

Laskowska I., Rolinska P., Gorzelańczyk E.J., Andryszak P., Kisicki R., Stachowiak A., 2007, Ocena fluencji literalnej i kategorialnej u osób z chorobą Parkinsona po przebytym zabiegu ablacyjnym gałki bladej, „Polskie Forum Psychologiczne”, nr 12(1), s. 63–79.

Lehtinen N., Luotonen I., Kautto A., 2023, Systematic administration and analysis of verbal fluency tasks: Preliminary evidence for reliable exploration of processes underlying task performance, „Applied Neuropsychology: Adult”, Vol. 30(6), s. 727–739. DOI: https://doi.org/10.1080/23279095.2021.1973471

Łojek E., Rodiek T., 2021, Funkcje poznawcze osób zakażonych HIV przed wprowadzeniem terapii HAART i po jej wprowadzeniu, [w:] E. Sitek (red.), Funkcje neuropsychologiczne oraz stan mózgu osób zakażonych HIV w dobie wysoce skutecznej terapii antyretrowirusowej. Doniesienia z badań projektu Harmonia, Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, s. 21–34. DOI: https://doi.org/10.31338/uw.9788323550709.pp.21-34

Piskunowicz M., Bieliński M., Zgliński A., Borkowska A., 2013, Testy fluencji słownej – zastosowanie w diagnostyce neuropsychologicznej, „Psychiatria Polska”, nr 47(3), s. 475–485.

Ponichtera‑Kasprzykowska M., Sobów T., 2014, Adaptacja i wykorzystanie testu ﬂuencji słownej na świecie, „Psychiatria i Psychologia Kliniczna”, nr 14(3), s. 178–187. DOI: https://doi.org/10.15557/PiPK.2014.0026

Potocka‑Pirosz K., 2019, Zaburzenia mowy we wczesnej fazie choroby Alzheimera. Studium przypadków, Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego. DOI: https://doi.org/10.31338/uw.9788323540694

Rutkiewicz‑Hanczewska M., 2016, Neurobiologia nazywania. O anomii proprialnej i apelatywnej, Poznań: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Adama Mickiewicza.

Sitek E.J., Barczak A., Senderecka M., 2017, Zastosowanie jakościowej analizy profilu wykonania skali ACE‑III w diagnostyce różnicowej chorób otępiennych, „Aktualności Neurologiczne”, nr 17(1), s. 34–41. DOI: https://doi.org/10.15557/AN.2017.0004

Sitek E.J., Konkel A., Międzobrodzka E., Sołtan W., Barczak A., Sławek J., 2014, Kliniczne zastosowanie prób fluencji słownej w chorobie Huntingtona, „Hygeia Public Health”, nr 49(2), s. 215–221.

Szepietowska E.M., Gawda B., 2013, Gramatyczne, semantyczne i afektywne cechy fluencji słownej: jakie czynniki determinują ich wykonanie? Badania 302‑osobowej grupy Polaków, „Psychologia – Etologia – Genetyka”, nr 28, s. 47–66.

Szepietowska E.M., Hasiec T., Jańczyk‑Mikoś A., 2012, Fluencja słowna i niewerbalna w różnych stadiach i formach choroby Parkinsona. Verbal and nonverbal fluency in different stages and forms of Parkinson’s disease, „Psychogeriatria Polska”, nr 9(4), s. 137–148.

Talarowska M., Zboralski K., Bachurska A., Gałecki P., 2011, Wykonanie testu fluencji słownej przez chorych z depresją i organicznymi zaburzeniami depresyjnymi, „Current Problems of Psychiatry”, nr 12(4), s. 397–403.

Waszkiewicz J., Wciórka J., Anczewska M., Chrostek A., Świtaj P., 2012, Zaburzenia językowe a inne wybrane funkcje poznawcze u osób chorujących na zaburzenia schizofreniczne, „Psychiatria Polska”, nr 46(4), s. 553–570.

Zając E., 2022, Semantyczna płynność słowna dzieci czteroletnich – kategoria imiona, „Studia Językoznawcze”, nr 13, s. 418–426. DOI: https://doi.org/10.15584/slowo.2022.13.28

Żulewska J., 2015, Ocena przydatności testu do oceny fluencji słownej w diagnostyce zaburzeń funkcji językowych u pacjentów z uszkodzeniem prawej półkuli mózgowej, [w:] M. Kurowska, E. Wolańska (red.), Metody i narzędzia diagnostyczne w logopedii, seria „Z Prac Towarzystwa Kultury Języka”, t. XII, Warszawa: Dom Wydawniczy Elipsa, s. 109–124.