Szata roślinna łąk w dolinie Pisi

Autor

  • Leszek Kucharski Uniwersytet Łódzki, Wydział Biologii i Ochrony Środowiska, Zakład Ochrony Przyrody
  • Błażej Chmielecki

DOI:

https://doi.org/10.18778/2299-8403.06.09

Słowa kluczowe:

flora, roślinność, łąki, dolina Pisi

Abstrakt

Łąki pokrywają ponad 50% powierzchni doliny Pisi. Ich florę tworzy około 200 gatunków roślin naczyniowych, z których około 150 można uznać za typowe dla tych siedlisk. W dolinie odnotowano 14 gatunków uznanych za chronione i zagrożone. Roślinność użytków zielonych doliny Pisi tworzy przynajmniej 15 półnaturalnych zbiorowisk należących do czterech klas. Dominują zbiorowiska z klasy Molinio-Arrhenatheretea, wśród nich odnotowano rzadkie i zagrożone: Molinietum caeruleae, Caricetum cespitosae oraz Arrhenatheretum elatioris. Na uwagę zasługują także użytkowane łąkarsko fitocenozy Caricetum distichae. Występujące w dolinie Pisi zespoły łąkowe są w znacznym stopniu przekształcone w wyniku intensywnych metod gospodarowania i znacznych zmian w siedliskach, na których występują. Wśród nich pięć uznano za zbiorowiska silnie zagrożone.

Bibliografia

Barabasz B., Zmiany roślinności łąk w północnej części Puszczy Niepołomickiej w ciągu 30 lat, „Studia Naturae” 1997, Vol. 43.

Braun-Blanquet, J., Pflanzensoziologie. Grundzüge der Vegetationskunde, Springer Verl., Wien–New York 1964.

Chmielecki B., Kucharski L., Walory przyrodnicze i kulturowe doliny Pisi, „Biuletyn Uniejowski” 2016, t. 5.

Denisiuk Z., Roślinność łąk turzycowych w dolinie Warty (klasa Scheuchzerio-Caricetea fuscae), PTPN, „Pr. Kom. Nauk Rol. i Kom. Nauk Leśn.” 1967, vol. 23(2).

Dzwonko Z., Przewodnik do badań fitosocjologicznych, Wyd. Sorus, Instytut Botaniki Uniwersytetu Jagiellońskiego, Poznań 2007.

Faliński J.B., Przewodnik do długoterminowych badań ekologicznych, Vademecum Geobotanicum, Wyd. Naukowe PWN, Warszawa 2001.

Falkowski M., Skolimowski M., Gospodarka łąkowa w Wielkopolsce, Poradnik Gospodarski, Poznań 1969.

Filipek J., Projekt klasyfikacji roślin łąkowych i pastwiskowych na podstawie liczb wartości użytkowej, „Post. Nauk Rol.” 1973, Vol. 4.

Gembarzewski H., Ekologiczna i florystyczna charakterystyka wybranych pastwisk kwaterowych regionu kłodzkiego, „Studia Naturae”, ser. A 1972, vol. 15.

Głowacki Z., Zbiorowiska psammofilne klasy Sedo-Scleranthetea Wysoczyzny Siedleckiej i terenów przyległych na tle ich zasięgów, Wyd. WSRP, Siedlce 1988.

Grynia M., Charakterystyka geobotaniczna i znaczenie łąk rajgrasowych w Wielkopolsce, „Zesz. Probl. Post. Nauk Rol.” 1987, vol. 308.

Grynia M. (red.), Łąkarstwo, Wyd. AR. w Poznaniu, Poznań 1995.

Grynia M., Kryszak A., Grzelak M., Wartość gospodarcza zbiorowisk łąkowo-pastwiskowych w dolinie Samy Leszczyńskiej, „Rocz. AR Poznań” 1993, vol. 251, Rol. nr 93.

Halladin-Dąbrowska A., Zmienność populacji Deschampsia caespitosa w zależności od sposobu użytkowania łąk, praca doktorska, Katedra Geobotaniki i Ekologii Roślin UŁ, Łódź 2014.

Huhta A.-P., Vegetation changes in semi-natural meadows after abandanment in coastal northern Finland, „Nord. J. Bot.” 1997, vol. 16.

Jakubowska-Gabara J., Kucharski L., Ginące i zagrożone gatunki flory naczyniowej zbiorowisk naturalnych i półnaturalnych Polski Środkowej, „Fragm. Flor. Geobot. Ser. Polonica” 1999, Vol. 5.

Kaźmierczakowa R., Bloch-Orłowska J., Celka Z., Cwener A., Dajdok Z., Michalska-Hejduk D., Pawlikowski P., Szczęśniak E., Ziarnek K., Polska czerwona lista paprotników i roślin kwiatowych. Polish red list of pteridophytes and flowering plants. Instytut Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk, Kraków 2016.

Kącki Z., Załuski T., Zmiennowilgotne łąki trzęślicowe (Molinion), [w:] Murawy, łąki, ziołorośla, wrzosowiska, zarośla. Poradnik ochrony siedlisk i gatunków Natura 2000 – podręcznik metodyczny, t. 3, red. J. Herbich, Ministerstwo Środowiska, Warszawa 2004.

Kryszak A., Różnorodność florystyczna zespołów łąk i pastwisk klasy Molinio-Arrhenatheretea R.Tx. 1937 w Wielkopolsce w aspekcie ich wartości gospodarczej, „Rocz. AR Poznań.”, Rozpr. Nauk. 2001, nr 314.

Kryszak A., Grynia M., Kryszak J., Ważniejsze kierunki sukcesji łąk na terenach przekształconych antropogenicznie w dolinie Baryczy, „Roczniki Gleboznawcze” 2004, Vol. 55(2).

Kucharski, L., Szata roślinna gleb hydrogenicznych Kujaw Południowych. III Zespoły i zbiorowiska roślinne łąk, torfowisk i zarośli, „Acta Univ. Lodz., Folia Bot.” 1996, nr 11.

Kucharski L., Szata roślinna łąk Polski Środkowej i jej zmiany w XX stuleciu, Wyd. UŁ, Łódź 1999.

Kucharski L., Naturalna i półnaturalna roślinność nieleśna, [w:] Szata roślinna Polski środkowej, red. J.K. Kurowski, Towarzystwo Ochrony Krajobrazu, Wyd. EKO–GRAF, Łódź 2009.

Kucharski L., Szata roślinna terenu górniczego złoża Koźmin – jej zmiany i możliwości ochrony, „Prace i Studia Geograficzne” 2010, Vol. 44.

Kucharski L., Roślinność łąkowa środkowej Polski na przełomie XX i XXI wieku – jej stan, kierunki zmian i ochrona, „Ekologia i Technika” 2012, vol. 20(1).

Kucharski L., Kopeć D. (red.), Pradolina Bzury–Neru. Monografia przyrodnicza obszaru Natura 2000, Towarzystwo Przyrodników Ziemi Łódzkiej, Łódź 2014.

Kucharski L., Michalska-Hejduk, D., Przegląd zbiorowisk łąkowych z klasy Molinio-Arrhenatheretea stwierdzonych w Polsce, „Wiad. Bot.” 1994, nr 1–2.

Kucharski L., Michalska-Hejduk D., Kopeć D., Ekstensywnie użytkowane łąki świeże Arrhenatherion elatioris (Br.-Bl. 1925) Koch 1926, [w:] Czerwona księga roślin województwa łódzkiego. Zagrożone rośliny naczyniowe. Zagrożone zbiorowiska roślinne, red. R. Olaczek, Ogród Botaniczny w Łodzi, Uniwersytet Łódzki, Łódź 2012.

Kucharski L., Perzanowska J., Niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatheretum elatioris), [w:] Murawy, łąki, ziołorośla, wrzosowiska, zarośla. Poradnik ochrony siedlisk i gatunków Natura 2000 – podręcznik metodyczny, t. 3, red. J. Herbich, Ministerstwo Środowiska, Warszawa 2004.

Lorens B., Przemiany roślinności doliny Wieprza w Roztoczańskim Parku Narodowym, „Inżynieria Ekologiczna” 2012, nr 29.

Matuszkiewicz W., Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski, Wyd. Naukowe PWN, Warszawa 2005.

Mirek Z., Piękoś-Mirkowa H., Zając A., Zając M., Flowering plant and pteridophytes of Poland. A checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski, W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, Kraków 2002.

Nowiński, M., Polskie zbiorowiska i turzycowe, szkic fitosocjologiczny, PWRiL, Warszawa 1967.

Nowiński M., Użytki trawiaste świata pod względem przyrodniczym i gospodarczym, [w:] Łąkarstwo i gospodarka łąkowa, red. M. Falkowski, PWRiL, Warszawa 1983.

Ochyra R., Żarnowiec J., Bednarek-Ochyra H., Census Catalogue of Polish Mosses. Katalog mchów Polski, Polish Academy of Sciences, Institute of Botany, Kraków 2003.

Olaczek R., Zespoły szuwarowe i turzycowe dolin Bzury i Zianu, „Zeszyty Naukowe UŁ, Ser. II” 1967, nr 23.

Pawłowski B., Skład i budowa zbiorowisk roślinnych oraz metody ich badania, [w:] Szata roślinna Polski, t. 1, red. W. Szafer, K. Zarzycki, PWN, Warszawa 1977.

Pawłowski B., Zarzycki K., Zespoły łąkowe i wrzosowiskowe, [w:] Szata roślinna Polski, t. 1, red. W. Szafer, K. Zarzycki, PWN, Warszawa 1977.

Pott R., The origin of grassland plant species and grassland communities in Central Europe, „Fitosociologia” 1995, Vol. 29.

Ralska-Jasiewiczowa M., Prehistoric man and natural vegetation: the usefulness of pollen evidence in interpretation of man-made changes, „Memorabilia Zoologica” 1982, nr 37.

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej roślin (Dz.U., z 2014 r., poz.1409).

Sienkiewicz-Paderewska D., Zbiorowiska roślinne z klasy Koelerio glaucae-Corynephoretea canescentis Klika in Klika et Novak 1941 występujące na trwałych użytkach zielonych w Parku Krajobrazowym „Podlaski Przełom Bugu”, „Łąkarstwo w Polsce” 2010, nr 13.

Trąba C., Florystyczna i rolnicza charakterystyka łąk i pastwisk w dorzeczu Łabuńki, Wyd. AR w Lublinie, Rozpr. Nauk. 1994, vol. 163.

Trąba C., Wartość paszowa siana zespołu Holcetum lanati z niektórych dolinach rzecznych Zamojszczyzny, „Zesz. Nauk. AR Kraków” 1998, vol. 340, Rol. nr 35.

Trąba C., Łąki zespołu Holcetum lanati Issler 1936 w niektórych dolinach rzecznych Zamojszczy­zny, „Zesz. Nauk AR Kraków” 1999, vol. 361, Rol. nr 36.

Trąba C., Rogut K., Zróżnicowanie zbiorowisk muraw psammofilnych w południowo-wschodniej Polsce, „Woda–Środowisko–Obszary Wiejskie” 2013, vol. 13(1).

Westhoff V., Maarel E. van der, The Braun-Blanquet approach, [w:] Ordination and Classification of Vegetation, red. R.W. Whittaker, „Handb. Veget. Sci.” 1973, nr 5.

Wolański P., Trąba C., Skład florystyczny i wartość pokarmowa runi ekstensywnych łąk kłosówkowych na Pogórzu Dynowskim, „Fragm. Agron.” 2010, vol. 27(4).

Zając A., Zając M. (red.), Atlas rozmieszczenia roślin naczyniowych w Polsce, Nakł. Pracowni Chorologii Komputerowej Instytutu Botaniki Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2001.

##submission.downloads##

Opublikowane

2017-11-21

Jak cytować

Kucharski, L., & Chmielecki, B. (2017). Szata roślinna łąk w dolinie Pisi. Biuletyn Uniejowski, 6, 131-158. https://doi.org/10.18778/2299-8403.06.09

Numer

Dział

Articles