Biuletyn Uniejowski https://czasopisma.uni.lodz.pl/biuletynuniejowski <div style="text-align: justify;"> <p><em>Biuletyn Uniejowski</em> jest wydawanym od 2012 r. interdyscyplinarnym rocznikiem, wydawanym przez Uniwersytet Łódzki przy współpracy Urzędu Miasta Uniejów. Profil merytoryczny <em>Biuletynu Uniejowskiego</em> określa tematyka związana z regionem uniejowskim, rozumianym nie tylko w wymiarze współczesnym, ale także z uwzględnieniem historycznej roli i zasięgu oddziaływania Uniejowa. Czasopismo adresowane jest do środowiska akademickiego, praktyków zaangażowanych w realizację polityki społeczno-gospodarczej, a także do społeczności lokalnej. Zakres tematyczny publikowanych prac obejmuje problematykę środowiska przyrodniczego i antropogenicznego, zagadnienia rozwoju społeczno-ekonomicznego oraz szeroko rozumiane dziedzictwo kulturowe. Celem czasopisma jest przedstawienie problematyki środowiska przyrodniczego i antropogenicznego, zagadnień rozwoju społeczno-ekonomicznego oraz szeroko rozumianego dziedzictwa kulturowego. Wydawnictwo – efekt współpracy środowisk naukowych reprezentujących różne dziedziny wiedzy – stanowi ważne forum wymiany informacji i poglądów w zakresie interdyscyplinarnej wiedzy o regionie uniejowskim.</p> </div> pl-PL biuletynuniejowski@geo.uni.lodz.pl (Marta Borowska-Stefańska) ojs@fimagis.pl (Firma Magis) Tue, 30 Nov 2021 13:36:09 +0100 OJS 3.3.0.10 http://blogs.law.harvard.edu/tech/rss 60 Możliwości wykorzystania potencjału kulturowego Spycimierza dla rozwoju turystyki w miejscowości https://czasopisma.uni.lodz.pl/biuletynuniejowski/article/view/11337 <p>Artykuł ma na celu przybliżenie potencjału kulturowego Spycimierza oraz wskazanie możliwości jego wykorzystania dla rozwoju turystyki. Biorąc pod uwagę zasoby miejscowości związane z dziedzictwem przyrodniczym, historycznym, zachowanymi i kultywowanymi tradycjami oraz zaangażowaniem wspólnoty mieszkańców, autorzy podejmują próbę stworzenia produktu turystycznego „Spycimierz ‒ kwiatowa wieś”, uzupełniającego i uatrakcyjniającego dotychczasową ofertę Uniejowa i okolic. Przygotowanie produktu turystycznego, będącego częścią tej oferty, nie tylko powinno przynieść lokalnej społeczności określone korzyści ekonomiczne, ale także dodatkowo zintegrować wspólnotę wokół innych działań niż wspólne przygotowywanie uroczystości religijnych.</p> Beata Krakowiak, Bogdan Włodarczyk Prawa autorskie (c) 2021 http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://czasopisma.uni.lodz.pl/biuletynuniejowski/article/view/11337 Tue, 30 Nov 2021 00:00:00 +0100 Zagospodarowanie sołectwa Spycimierz – próba oceny i wskazania kierunków zmian https://czasopisma.uni.lodz.pl/biuletynuniejowski/article/view/11338 <p>Celem artykułu jest wskazanie mocnych i słabych stron w zagospodarowaniu sołectwa Spycimierz oraz zaproponowanie kierunków zmian w tym zakresie. W publikacji zwrócono uwagę na podstawowe uwarunkowania zagospodarowania obszaru badań, w tym głównie położenie, charakterystykę społeczno-gospodarczą oraz dokumenty planistyczne. Do realizacji przyjętego celu wykorzystano metody badań kameralnych oraz terenowych. Podstawowe narzędzie stanowiła inwentaryzacja urbanistyczna przeprowadzona w 2020 r. Wszelkie proponowane zmiany w zagospodarowaniu na tym terenie powinny dążyć do zachowania wyjątkowego dziedzictwa niematerialnego Spycimierza.</p> Patrycja Kucharska, Edyta Masierek Prawa autorskie (c) 2021 http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://czasopisma.uni.lodz.pl/biuletynuniejowski/article/view/11338 Tue, 30 Nov 2021 00:00:00 +0100 Zarys historii przemian topograficznych przykościelnej części Spycimierza (gmina Uniejów) https://czasopisma.uni.lodz.pl/biuletynuniejowski/article/view/11339 <p>Celem prezentowanego opracowania jest próba nakreślenia charakteru przemian przestrzennych, zachodzących na przestrzeni wieków w obrębie posesji zlokalizowanych na wprost kościoła (dz. nr ewid. 406), poprzedzających ostateczne uformowanie współczesnego zagospodarowania tego obszaru. Poniższe ustalenia mają charakter wprowadzający do mających miejsce w 2021 r. ratowniczych badań archeologicznych, które odbywały się przed rozpoczęciem budowy Centrum Historyczno-Kulturalnego „Spycimierskie Boże Ciało”, obejmującej północną część posesji oznaczonej na poniższej mapie jako „obszar inwestycji”. Przedstawienie wniosków, które mogłyby znaleźć zastosowanie w prowadzonych na określonym obszarze pracach archeologicznych wymagało jak najpełniejszego rozpoznania zasobu materiałów źródłowych, ale również dokonania ich znaczącej selekcji. W ramach podsumowania przeprowadzono syntezę zgromadzonych informacji oraz zaproponowano periodyzację przemian topograficznych analizowanego obszaru, wydzielając pięć faz chronologicznych</p> Michał Szymański, Jakub Śliwiński Prawa autorskie (c) 2021 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://czasopisma.uni.lodz.pl/biuletynuniejowski/article/view/11339 Tue, 30 Nov 2021 00:00:00 +0100 Walka z dnia 5 września 1939 r. o most łączący Miłkowice z Popowem w świetle źródeł polskich i niemieckich https://czasopisma.uni.lodz.pl/biuletynuniejowski/article/view/11340 <p>Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie oraz ocena walk polsko-niemieckich w rejonie nieistniejącego dziś mostu na Warcie pomiędzy Miłkowicami a Popowem, stoczonych w dniu 5 września 1939 r. Artykuł ten składa się z kilku części: pierwsza to ogólne nakreślenie sytuacji w szeroko rozumianym otoczeniu placu boju w czasie pierwszych dni wojny, w szczególności walk obronnych oddziałów Armii „Łódź”, atakowanych przez 8. Armię Wehrmachtu, część druga natomiast to opis przebiegu samej bitwy, opowiedziany w dużej mierze słowami ich uczestników, tak z polskiej, jak i z niemieckiej strony. W części tej ingerencja autorów ogranicza się jedynie do uzupełnienia wiadomości, których bezpośredni uczestnicy bitwy nie posiadali.</p> <p>W analizowanych walkach wzięły udział: ze strony polskiej 6 Pułk Strzelców Konnych z Kresowej Brygady Kawalerii Armii „Łódź”, ze strony niemieckiej Oddział Wydzielony „Gruppe Adelhoch” z 30 Dywizji Piechoty 8. Armii. Opis walk został przez autorów poszerzony o kwestie wykraczające poza bezpośrednie starcie, a mianowicie o bój powietrzny oraz losy polskich pododdziałów na zachodnim brzegu Warty. Autorskie wnioski przedstawiono w podsumowaniu.</p> <p>Artykuł ten stanowi efekt wspólnych badań autorów nad walkami na terenie współczesnych powiatów tureckiego i poddębickiego we wrześniu 1939 r. i nawiązuje do opublikowanego w poprzednim numerze „Biuletynu Uniejowskiego” tekstu, dotyczącego walk o utrzymanie przeprawy mostowej w Uniejowie w dniach 6‒7 września 1939 r. Oprócz wykorzystywanych już w historiografii źródeł autorzy sięgnęli także do dokumentów, dotąd nieznanych, które choć zachowane szczątkowo, pozwalają na sformułowanie wniosków innych niż uprzed­nio przyjęte w piśmiennictwie.</p> Tomasz Wójcik, Jacek Boraś Prawa autorskie (c) 2021 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://czasopisma.uni.lodz.pl/biuletynuniejowski/article/view/11340 Tue, 30 Nov 2021 00:00:00 +0100 Znaczenie wysp środowiskowych w ochronie szaty roślinnej gminy Uniejów https://czasopisma.uni.lodz.pl/biuletynuniejowski/article/view/11341 <p>W rolniczym krajobrazie ważną funkcję pełnią powierzchnie wyłączone z użytkowania, czyli siedliska marginalne (wyspy środowiskowe). Są to zarówno obiekty linearne: miedze, śródpolne skarpy, brzegi cieków i lasów, pobocza dróg i polne drogi, jak i wyspy ekologiczne: oczka śródpolne, małe torfowiska, niewielkie zadrzewienia, ekstensywnie użytkowane łąki i murawy. Obiekty te charakteryzują się znacznie większą różnorodnością biologiczną niż otaczające je pola lub intensywnie użytkowane łąki. Można je uznać za ostoje roślin i zwierząt. Florę gminy Uniejów tworzą 623 rodzime i trwale zadomowione gatunki roślin naczyniowych. Na siedliskach wyłączonych z użytkowania stwierdzono 319 gatunków. Najbogatszymi florystycznie obiektami są pobocza dróg, które zasiedla 128 gatunków, a najuboższymi – niewielkie płaty ciepłolubnych muraw z 75 taksonami. Najwyższy wskaźnik naturalności (64,4%) cechuje florę małych mokradeł, a najniższy – flory miedz śródpolnych i poboczy dróg. Wyspy środowiskowe mogą być chronione w formie użytków ekologicznych oraz w ramach systemu rekompensat finansowych, zachęcających rolników do ich utrzymywania w zakresie programów rolnośrodowiskowych.</p> Leszek Kucharski, Błażej Chmielecki Prawa autorskie (c) 2021 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://czasopisma.uni.lodz.pl/biuletynuniejowski/article/view/11341 Tue, 30 Nov 2021 00:00:00 +0100 Przepływy ludności związane z zatrudnieniem na przykładzie gminy Uniejów https://czasopisma.uni.lodz.pl/biuletynuniejowski/article/view/11342 <p>Dojazdy do pracy stanowią najważniejszy i najlepiej zauważalny przejaw powiązań przestrzenno-funkcjonalnych między poszczególnymi miejscowościami, gminami, powiatami oraz innymi regionami. Z tego powodu podkreśla się istotność ich badania w kontekście dociekań naukowych, ale też na różnych szczeblach planowania przestrzennego. W artykule zidentyfikowano kierunki i skalę dojazdów do pracy w odniesieniu do gminy miejsko-wiejskiej Uniejów. Analizując dane Głównego Urzędu Statystycznego o przemieszczeniach ludności związanych z zatrudnieniem w latach 2006, 2011 i 2016, uwzględniające przepływy powyżej dziewięciu osób, stwierdzono wzrost liczby wyjazdów pracowniczych mieszkańców tej jednostki, jak również przyjazdów do pracy w gminie Uniejów osób zameldowanych poza jej granicami.</p> Paulina Sapińska Prawa autorskie (c) 2021 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://czasopisma.uni.lodz.pl/biuletynuniejowski/article/view/11342 Tue, 30 Nov 2021 00:00:00 +0100 Dostępność kościołów parafialnych dekanatu uniejowskiego w świetle transportu indywidualnego https://czasopisma.uni.lodz.pl/biuletynuniejowski/article/view/11343 <p>Celem poniższego artykułu jest ocena dostępności pieszej, rowerem i samochodem do kościołów parafialnych wchodzących w skład dekanatu uniejowskiego. W opracowaniu uwzględniono dziesięć parafii. Do zbadania dostępności transportowej wykorzystano metodę izochronową. Na podstawie przeprowadzonych analiz przedstawiono powierzchnię zabudowy mieszkaniowej w izochronach: 0‒5 min, 5‒10 min, 10‒15 min, 15‒20 min, 20‒25 min, 25‒30 min do kościołów parafialnych dekanatu uniejowskiego. Otrzymane wyniki dowodzą, że znacząca część obszaru dekanatu uniejowskiego posiada dobrą dostępność rowerem i samochodem osobowym do kościołów parafialnych. Praca ta może stać się punktem wyjścia kolejnych analiz dotyczących dostępności transportowej kościołów parafialnych, nie tylko w kontekście dekanatu, ale również na gruncie całego kraju.</p> Paulina Kurzyk Prawa autorskie (c) 2021 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://czasopisma.uni.lodz.pl/biuletynuniejowski/article/view/11343 Tue, 30 Nov 2021 00:00:00 +0100 Szkice do dziejów wsi Niewiesz https://czasopisma.uni.lodz.pl/biuletynuniejowski/article/view/11344 <p>Wieś Niewiesz legitymuje się średniowieczną metryką. Po raz pierwszy wzmiankowana jest w źródłach z 1357 r. Początkowo należała do rodziny Chebdów herbu Pomian. Najpóźniej na początku XV w. powstała w miejscowości parafia. Pod koniec XVIII w. majątek Niewiesz stał się własnością Zakrzewskich herbu Wyssogota. Głównie dzięki Józefowi Joachimowi Zakrzewskiemu w 1874 r. został wzniesiony w miejscowości nowy murowany kościół. Z rodziną Zakrzewskich wiąże się także początek rozwoju życia społecznego i kulturalnego Niewiesza. W 1903 r. we wsi zawiązała się Ochotnicza Straż Ogniowa, w 1907 r. otworzono szkołę Polskiej Macierzy Szkolnej, a w 1911 r. zaczęło działać Towarzystwo Pożyczkowo-Oszczędnościowe. W okresie powstania styczniowego w Niewieszu miało miejsce starcie między oddziałami powstańczymi i Rosjanami. Po jego upadku utworzono gminę Niewiesz z siedzibą władz gminnych w Dominikowicach. Dopiero w okresie dwudziestolecia międzywojennego siedzibę gminy przeniesiono z Dominikowic do Niewiesza. Na początku września 1939 r. w rejonie tej wsi toczyły się ciężkie walki armii polskiej z Niemcami o utrzymanie przepraw przez rzekę Wartę. W czasie II wojny światowej uległy całkowitemu zniszczeniu kościół, budynek gminy, szkoła i dwór.</p> <p>Niewiesz w latach 1945‒1954 pełnił ponownie funkcję gminy, w latach 1954‒1972 był siedzibą Gromadzkiej Rady Narodowej i powtórnie w okresie 1973‒1976 zyskał status gminy. Od 1977 r. Niewiesz zatracił swoje znaczenie administracyjne. Położony jest obecnie w gminie Poddębice.</p> Jarosław Stulczewski Prawa autorskie (c) 2021 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://czasopisma.uni.lodz.pl/biuletynuniejowski/article/view/11344 Tue, 30 Nov 2021 00:00:00 +0100 Walory historyczne i artystyczne kościoła pw. Świętych Wojciecha i Stanisława w Wilamowie https://czasopisma.uni.lodz.pl/biuletynuniejowski/article/view/11346 <p>Neogotycki kościół pw. św. Wojciecha Biskupa i Męczennika i św. Stanisława Biskupa i Męczennika w Wilamowie to przykład zabytkowej sztuki sakralnej na terenie gminy Uniejów. Mimo że ma wartość zabytkową oraz położony jest w pobliżu głównych tras komunikacyjnych, pozostaje obiektem mało znanym. W obiegowej opinii funkcjonuje raczej jako niewielki kościół wiejski niż godny uwagi i wart odwiedzenia obiekt sakralny.</p> <p>W artykule przedstawiono na podstawie analizy specjalistycznej literatury, źródeł pisanych oraz przekazów ustnych historię kościoła oraz parafii, których okoliczności powstania osnute są lokalnymi legendami. Omówiono ponadto wystrój i otoczenie zabytku, skupiając się przede wszystkim na walorach historycznych i artystycznych obiektu, których analiza wykazała potencjał turystyczny miejsca i możliwości wykorzystania go jako celu w kontekście turystyki dziedzictwa kulturowego.</p> Agnieszka Owczarek Prawa autorskie (c) 2021 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://czasopisma.uni.lodz.pl/biuletynuniejowski/article/view/11346 Tue, 30 Nov 2021 00:00:00 +0100 Obecność „Biuletynu Uniejowskiego” na rynku wydawnictw naukowych w 10. rocznicę powstania pisma https://czasopisma.uni.lodz.pl/biuletynuniejowski/article/view/11348 <p>Rocznicowy – 10. tom „Biuletynu Uniejowskiego” – jest pretekstem do refleksji nad miejscem tego czasopisma na rynku wydawnictw naukowych. Artykuł stanowi swoisty raport z całego okresu działalności czasopisma. Za główny cel pracy obrano wskazanie powiązań pomiędzy badaniami publikowanymi na łamach „Biuletynu Uniejowskiego” a poszczególnymi dziedzinami i dyscyplinami naukowymi. Zrealizowano go poprzez analizę danych pochodzących z bazy Google Scholar. Mimo że niemal połowa artykułów publikowanych w „Biuletynie Uniejowskim” to teksty mieszczące się w dziedzinie nauk społecznych, to czasopismo nadal utrzymuje charakter interdyscyplinarny. Potwierdzeniem tego jest fakt, że artykuły z „Biuletynu Uniejowskiego” są cytowane w czasopismach klasyfikowanych do wielu dziedzin nauki: społecznych, ścisłych i przyrodniczych, inżynieryjno-technicznych, humanistycznych i rolniczych.</p> Michał Kowalski Prawa autorskie (c) 2021 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://czasopisma.uni.lodz.pl/biuletynuniejowski/article/view/11348 Tue, 30 Nov 2021 00:00:00 +0100 Towarzystwo Przyjaciół Uniejowa – 30 lat nieprzerwanej działalności na rzecz ziemi uniejowskiej https://czasopisma.uni.lodz.pl/biuletynuniejowski/article/view/11349 <p>W 2021 r. mija 30. rocznica powołania do życia Towarzystwa Przyjaciół Uniejowa (TPU), które funkcjonując na różnych płaszczyznach, prowadzi aktywną działalność społeczno-kulturalną na terenie gminy Uniejów.</p> <p>W artykule przedstawiono okoliczności powstania TPU, jego strukturę organizacyjną oraz najistotniejsze fakty odnoszące się do historii jego funkcjonowania. Omówiono także główne kierunki działań organizacji na przestrzeni minionych trzydziestu lat.</p> <p>Autorka charakteryzując dorobek towarzystwa, podjęła się w 30. rocznicę jego powstania oceny najważniejszych dokonań tej organizacji. Działalność TPU stanowi chlubną kartę w dziejach Uniejowa, a rozliczne inicjatywy podejmowane przez to stowarzyszenie sprawiają, że ma ono realny wpływ na podnoszenie jakości życia społeczno-kulturalnego mieszkańców gminy oraz przyczynia się do upamiętniania zmieniającego się obrazu miasta.</p> Agnieszka Owczarek Prawa autorskie (c) 2021 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://czasopisma.uni.lodz.pl/biuletynuniejowski/article/view/11349 Tue, 30 Nov 2021 00:00:00 +0100 Od Redakcji z okazji jubileuszu 10-lecia „Biuletynu Uniejowskiego” https://czasopisma.uni.lodz.pl/biuletynuniejowski/article/view/11350 Marta Borowska-Stefańska, Edyta Masierek Prawa autorskie (c) 2021 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://czasopisma.uni.lodz.pl/biuletynuniejowski/article/view/11350 Tue, 30 Nov 2021 00:00:00 +0100 Fotorelacja z przygotowań do uroczystości Bożego Ciała https://czasopisma.uni.lodz.pl/biuletynuniejowski/article/view/11351 Edyta Masierek Prawa autorskie (c) 2021 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://czasopisma.uni.lodz.pl/biuletynuniejowski/article/view/11351 Tue, 30 Nov 2021 00:00:00 +0100