The Master as a Historical, Cultural and Pedagogical Category: An Introduction

Anna Maria Kola

doi:10.18778/2450-4491.08.05

Autor

Anna Maria Kola Nicolaus Copernicus University in Torun, Department of Social Pedagogy and Social Work https://orcid.org/0000-0002-6208-8701

DOI:

https://doi.org/10.18778/2450-4491.08.05

Słowa kluczowe:

mistrz, relacja mistrz – uczeń, kategorie semantyczne, kontekst kulturowy

Abstrakt

Mistrz jako pewna kategoria semantyczna istnieje we wszystkich kulturach i w każdym momencie dziejowym świata. Jego zadania i rola w społeczeństwie zmieniają się, lecz mimo to mistrzowie trwają i wspierają rozwój nauki, sztuki, edukacji czy też systemów moralnych. Powoduje to, że pojawiają się liczne konteksty, które odkrywają konkretne aspekty i cechy mistrzostwa, relacji „mistrz – uczeń”, a także pojęć pokrewnych np. szkół naukowych czy autorytetu w nauce. Niniejszy tekst ma je unaocznić i zabrać czytelników na literacko-naukową wycieczkę po kulturach, wiekach, instytucjach, które pozwalają lepiej zrozumieć, na czym polega fenomen mistrzostwa czy relacji mistrz – uczeń.

Biogram autora

Anna Maria Kola - Nicolaus Copernicus University in Torun, Department of Social Pedagogy and Social Work

Kola Anna Maria – adiunkt w Katedrze Pedagogiki Społecznej i Pracy Socjalnej na Wydziale Nauk Pedagogicznych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, członkini Polskiej Komisji Akredytacyjnej (2016–2019 i 2020–2023). Zainteresowania naukowe mają charakter interdyscyplinarny, ale dotyczą głównie socjologii edukacji (szkoły wyższej) oraz pracy socjalnej. Propagatorka i inicjatorka wielu projektów społecznych w III sektorze, działaczka ruchu społecznego Obywatele Nauki.

Bibliografia

Bauman Z. (2006) Płynna nowoczesność [Liquid Modernity], transl. by T. Kunz, Kraków, Wydawnictwo Literackie.

Bauman Z. (2007) Płynne czasy: życie w epoce niepewności [Liquid Times: Living in an Age of Uncertainty], transl. by M. Żakowski, Warszawa, Wydawnictwo Sic!

Beck U. (2012) Społeczeństwo światowego ryzyka: w poszukiwaniu utraconego bezpieczeństwa [Weltrisikogesellschaft: Auf der Suche nach der verlorenen Sicherheit], transl. by B. Baran, Warszawa, Wydawnictwo Naukowe Scholar.

Chałasiński J. (1928) Wychowanie w domu obcym jako instytucja społeczna: studjum z socjologii wychowania, Poznań, Fiszer i Majewski: PIS.

Coelho P. (1995) Alchemik [O Alquimista], transl. by B. Stępień, A. Kowalski, Warszawa, Drzewo Babel.

Fukuyama F. (1996) Koniec historii [The End of History and the Last Man], transl. by T. Bieroń, M. Wichrowski, Poznań, Zysk i S-ka.

Goćkowski J., Siemanowski A. (Eds.) (1981) Szkoły w nauce: praca zbiorowa, Wrocław, Zakład Narodowy im. Ossolińskich.

Goleman D. (1997) Inteligencja emocjonalna [Emotional Intelligence: Why It Can Matter More Than IQ], transl. by A. Jankowski, Poznań, Wydawnictwo Media Rodzina.

Havelock E. A. (2007) Przedmowa do Platona, transl. by P. Majewski, Warszawa, Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego.

Husserl E. (1975) Idee czystej fenomenologii i fenomenologicznej filozofii, transl. by D. Gierulanka, R. Ingarden, Warszawa, Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Husserl E. (1982) Medytacje kartezjańskie, transl. by A. Wajs, Warszawa, Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Jakubczak K. (2001) Filozoficzne szkoły buddyzmu mahajany – madhjamaka i jogaczara in: Filozofia Wschodu, B. Szymańska (Ed.), Kraków, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego: 207–244.

Khân G. M. (2003) Budda oświecony [Buddha L’illuminato], transl. by H. Borkowska, Warszawa, Muza.

Kosior K. (2001a) Buddyzm pierwotny in: Filozofia Wschodu, B. Szymańska (Ed.), Kraków, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego: 181–196.

Kosior K. (2001b) Wczesne szkoły buddyjskie. Abhiddharma in: Filozofia Wschodu, B. Szymańska (Ed.), Kraków, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego: 197–206.

Kot S. (1996) Historia wychowania, vol. 1, Od starożytnej Grecji do połowy wieku XVIII, Warszawa, Wydawnictwo Akademickie „Żak”.

Latour B. (2010) Splatając na nowo to, co społeczne: wprowadzenie do teorii aktora-sieci [Reassembling the Social. An Introduction to actor-Network Theory], transl. by A. Derra, K. Abriszewski, Kraków, Universitas.

Marynowicz-Hetka E. (Ed.) (1997) Mistrz – uczeń. Wyobrażenia czy rzeczywistość, czyli o tworzeniu szkół naukowych, Łódź, Łódzkie Towarzystwo Naukowe.

McLuhan M. (2001) Wybór tekstów, transl. by E. Różalska, J. M. Stokłosa, Poznań, Zysk i S-ka.

Mead M. (1978) Kultura i tożsamość: studium dystansu międzypokoleniowego [Culture and Commitment: A Study of the Generation Gap], transl. by J. Hołówka, Warszawa, Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Nakamura H. (2005) Systemy myślenia ludów Wschodu. Indie, Chiny, Tybet, Japonia [Ways of Thinking of Eastern People: India-China-Tibet-Japan], P. P. Wiener (Eds.), transl. by M. Kanert, W. Szkudlarczyk-Brkić, Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Plato (2002) Fedon [Phaedo], transl. by W. Witwicki, Kęty, Wydawnictwo Antyk.

Reale G. (2001) Historia filozofii starożytnej [A History of Ancient Philosophy II. Plato and Aristotle], vol. 2, Platon i Arystoteles, transl. by E. I. Zieliński, Lublin, Redakcja Wydawnictw Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.

Rybicki P., Goćkowski J. (Eds.) (1980) Autorytet w nauce: praca zbiorowa, Wrocław, Zakład Narodowy im. Ossolińskich.

Saussy H. (2006) Exquisite Cadavers Stitched from Fresh Nightmares: Of Memes, Hives, and Selfish Genes in: Comparative Literature in an Age of Globalization, H. Saussy (Ed.), Baltimore, The John Hopkins University Press: 3–24.

Stróżewski W. (2007) Promieniowanie mistrza, „W drodze”, 2 (402), http://www.wdrodze.pl/miesiecznik/index.php?mod=archiwumtekst&id=12327#.W6k36fZpzIU [accessed: 20.09.2018].

Szymańska B. (Ed.) (2001) Filozofia Wschodu, Kraków, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Tatarkiewicz W. (1998) Historia filozofii, vol. 1, Filozofia starożytna i średniowieczna, Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN.

Weber M. (2011) Racjonalność, władza, odczarowanie, transl. by M. Holona, A. Kopacki, Poznań, Wydawnictwo Poznańskie.

Witkowski L. (2007/2016) Między pedagogiką, filozofią i kulturą. Studia, eseje, szkice, Warszawa, Instytut Badań Edukacyjnych.

Witkowski L. (2011) Historie autorytetu wobec kultury i edukacji, Kraków, Oficyna Wydawnicza Impuls.

Znaniecki F. (1928) Socjologja wychowania, vol. 1, Wychowujące społeczeństwo, Warszawa, Skł. gł. Książnica–Atlas.

Znaniecki F. (1930) Socjologja wychowania, vol. 2, Urabianie osoby wychowanka, Warszawa–Lwów, Nakł. Naukowego Towarzystwa Pedagogicznego, skł. gł. Książnica– Atlas.

Znaniecki F. (1984) Społeczne role uczonych, transl. by J. Szacki, Warszawa, Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

http://ci.edu.pl/ [accessed: 20.09.2018].

http://fundusz.org/ [accessed: 20.09.2018].

http://www.aal.edu.pl/ [accessed: 20.09.2018].