Udane procesy kształtowania w społeczeństwie sprzeczności. Możliwości oporu i rozsądku

Autor

  • Heinz Sünker Bergische Universität Wuppertal

DOI:

https://doi.org/10.18778/2450-4491.04.08

Słowa kluczowe:

Bildung (kształtowanie), dorastanie, polityzacja, rasizm, demokracja

Abstrakt

Punktem wyjścia analiz jest przekonanie o związku pomiędzy stosunkami społecznymi i możliwościami kształtowania się ludzi. Autor uzasadnia ten pogląd, powołując się na analizy innych teoretyków. W tym kontekście stawia pytanie o możliwości udanego dorastania i kształtowania się dzieci i młodzieży w społeczeństwach kapitalistycznych, gdzie podważana jest zasada równości ludzi i promowany jest egoizm, który stanowi podstawę wymiany rynkowej.
Materiałem, w którym autor odnajduje egzemplifikacje powiązań między indywidualnym rozwojem dzieci a warunkami, w jakich żyją, jest książka Harper Lee Zabić drozda. Powieść napisana jest z perspektywy małej dziewczynki i oddaje znaczące dla jej biografii doświadczenia z dwóch lat życia.
Autor rekonstruuje warunki i procesy kształtowania się dwójki rodzeństwa, zwracając m.in. uwagę na to, jak tworzy się opór jako postawa i jako potencjał działania alternatywnego wobec nacisków społecznych. Przywołując doświadczenia historyczne (rasizmu, faszyzmu, stalinizmu), autor przypomina, że szukanie więzi wyrażające się w ślepym podporządkowaniu władzy państwa, partii albo wodza pociągało za sobą tragiczne dla ludzkości skutki.

Biogram autora

  • Heinz Sünker - Bergische Universität Wuppertal

    Emerytowany profesor Bergischen Uniwersytet w Wuppertalu (od sierpnia 2016 r. zatrudniony w ramach Rudolf-Carnap-Senior-Professor); przez ponad 25 lat pracował na Uniwersytecie w Wuppertalu na stanowisku profesora pedagogiki społecznej/polityki społecznej. Główne obszary zainteresowań badawczych: krytyczna teoria społeczeństwa i polityki społecznej, teoria pedagogiki społecznej, badania dzieciństwa, narodowy socjalizm, teoria kształtowania.

Bibliografia

Adorno T. W. (1966) Negative Dialektik, Frankfurt/M., Suhrkamp.

Adorno T. W. (1971) Erziehung zur Mündigkeit, Frankfurt/M., Suhrkamp.

Adorno T.W. (1986) Dialektyka negatywna, tłum. K. Krzemieniowa, Warszawa, PWN.

Adorno T. W. (2004) Contra Paulum w: Adorno T. W., Horkheimer M., Briefwechsel, t. II, 1938–1944, Suhrkamp.

Adorno T. W. (2006) Zur Lehre von der Geschichte und von der Freiheit, Frankfurt/M., Suhrkamp.

Benner D. (1983) Das Normproblem in der Erziehung und die Wertediskussion, „Zeitschrift für Pädagogik“ 29 (18 zesz. specjalny).

Bourdieu P. (2004) Der Staatsadel, Konstanz, Universitätsverlag Konstanz.

Bühler-Niederberger D., Sünker H. (2008) Theorie und Geschichte der Kindheit und des Kinderlebens w: Lebensalter und Soziale Arbeit: Kindheit, H. Sünker, T. Swiderek (red.), Baltmannsweiler, Schneider Verlag Hohengehren.

Castells M. (1998) The Information Age, Vol. III, End of Millennium, Malden/Oxford.

Claußen B. (1988) Politische Persönlichkeit und politische Repräsentation, Frankfurt/M., Suhrkamp.

Crompton R. (2004) Class and Stratification. An Introduction to Current Debates, 2 wyd., Cambridge.

Gould St. J. (1995) Das Lächeln des Flamingos, Frankfurt/M., Suhrkamp.

Hartmann M. (2002) Der Mythos von den Leistungseliten. Spitzenkarrieren und soziale Herkunft in Wirtschaft, Politik, Justiz und Wissenschaft, Frankfurt/M., Suhrkamp.

Heydorn H. J. (1979) Über den Widerspruch von Bildung und Herrschaft, Frankfurt/M., Suhrkamp.

Horkheimer M. (b.d.) Traditionelle und kritische Theorie w: tenże, Kritische Theorie der Gesellschaft, t. II. (kserokopia).

Horkheimer M. (1983) Teoria tradycyjna a teoria krytyczna, tłum. J. Łoziński. „Colloquia Communia” 2.

Kant I. (1964) Über Pädagogik w: Kant I., Schriften zur Anthropologie. Geschichtsphilosophie. Politik und Pädagogik, cz. 2., von W. Weischedel (red.), t. 10, Wiesbaden, Suhrkamp.

Kant I. (1999) Immanuel Kant o pedagogice, tłum. D. Sztobryn, Łódź, DAJAS.

Lämmert E. (1972) Bauformen des Erzählens, wyd. 5, Stuttgart, Metzler.

Lee H. (1978), Zabić drozda, tłum Z. Kierszys, Warszawa, Wydawnictwo Książka i Wiedza.

Marcuse H. (1965) Phillosophie und kritische Theorie w: tenże, Kultur und Gesellschaft I., Frankfurt/M. (Filozofia a teoria krytyczna, tłum. J. Łoziński w: Szkoła frankfurcka, J. Łoziński (red.), Kolegium Ortyckie, Warszawa 1985–1987).

Moran-Ellis J. (2013) Children as Social Actors, Agency and Social Competence: Sociological Reflections for Early Childhood, “neue praxis”, vol. 43.

Moran-Ellis J., Sünker H. (2008) Power, Culture and Children – is Giving Children a Voice Sufficient? w: Symbolic Power in Cultural Contexts, J. Houtsonen, A. Antikainen (red.), Sense Publishers, Rotterdam Taipei.

Moran-Ellis J., Sünker H. (2013) Adult Trust and Children’s Democratic Participation w: Participation, Citizenship and Trust in Children’s Lives, H. Warming (red.), Palgrave Macmillan, Basingstoke.

Moran-Ellis J., Bandt A., Sünker H. (2014) Children’s Well-Being and Politics w: Handbook Child Well-Being, A. Ben-Arieh i in. (red.), vol. I, Dordrecht et al., Springer Science+Business.

Muschg A. (1977) Gottfried Keller, München, Suhrkamp.

Muschg W. (1982) Nachwort w: J. W. Goethe: Wilhelm Meisters Wanderjahre, Frankfurt/M., Suhrkamp.

Nelson L. (1948) Die sokratische Methode w: tenże, Drei Schriften zur kritischen Philosophie, Wolfenbüttel, Wolfenbütteler Verlagsanstalt, s. 15–48.

Richter E., Sünker H. (1997) Die Jugendfrage und die Konstitution des Sozialen – Von der Gewalt zur Vernunft – und retour? w: Den Umgang mit Fremden neu lernen, F. Böversen (red.), Bielefeld, Kleine.

Schmied-Kowarzik W. (1979) Konzepte einer radikalen Kritik der bürgerlichen Erziehung w: Erziehungswissenschaft der Gegenwart, K. Schaller (red.), Bochum, Kamp.

Siemsen A. (1948) Die gesellschaftlichen Grundlagen der Erziehung, Hamburg, Oetinger.

Sonnemann U. (1969) Negative Anthropologie. Vorstudien zur Sabotage des Schicksals, Reinbek bei Hamburg, Rowohlt.

Sünker H. (1989) Pädagogik und Politik für Kinder: Gesellschaftliche Entwicklungen und Herausforderungen w: Wohl und Wehe der Kinder. Pädagogische Vermittlungen von Kindheitstheorie, Kinderleben und gesellschaftlichen Kindheitsbildern, W. Melzer, H. Sünker (red.), Weinheim, Beltz Juventa.

Sünker H. (2004) Kindheitsforschung und Bildungsforschung – Kinderpolitik und Bildungspolitik w: Grundbegriffe der Ganztagsbildung, H.-U. Otto, Th. Coelen (red.), Wiesbaden, Wiesbaden, Fachverlage GmbH.

Sünker H. (2013) Über den Widerspruch zwischen Bildung und kapitalistischer Demokratie. Mehr als eine Polemik, „Widersprüche“ 33. R. (zesz. 130).

Thompson E. P. (1980) Plebeische Kultur und moralische Ökonomie, Frankfurt/M., Suhrkamp.

Vester M. (1970) Die Entstehung des Proletariats als Lernprozeß. Zur Soziologie der Arbeiterbewegung, Frankfurt/M., Suhrkamp.

Vester M. i in. (2001) Soziale Milieus im gesellschaftlichen Strukturwandel, Frankfurt/M., Suhrkamp.

Walzer M. (1983) Spheres of Justice. A Defense of Pluralism and Equality, New York.

Pobrania

Opublikowane

2017-06-30

Numer

Tom 4 Nr 1 (2017): Edukacyjne wymiary badań biograficznych

Dział

Articles

Licencja

Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Jak cytować

Udane procesy kształtowania w społeczeństwie sprzeczności. Możliwości oporu i rozsądku. (2017). Nauki O Wychowaniu. Studia Interdyscyplinarne, 4(1), 118-134. https://doi.org/10.18778/2450-4491.04.08
Crossref
Scopus
Google Scholar
Europe PMC