„Wielkie Pokolenie” Heleny Radlińskiej (z perspektywą międzypokoleniową w tle)

Lech Witkowski

doi:10.18778/2450-4491.15.03

Autor

Lech Witkowski Akademia Pomorska w Słupsku https://orcid.org/0000-0002-9940-5096

DOI:

https://doi.org/10.18778/2450-4491.15.03

Słowa kluczowe:

pokolenie historyczne, postawa kompletna, Wielkie Pokolenie, przeszkody wspólnoty

Abstrakt

W artykule autor najpierw czyni uwagi o różnicach pokoleniowych wśród elity intelektualnej w Polsce niepodległej. Następnie omawia, traktowaną jako „postawa kompletna” – dziesięć zadań Wielkiego Pokolenia Radlińskiej w pedagogice polskiej. Dalej wskazuje na zderzenie odmiennych instytucjonalizacji odrębnych tożsamości kręgów pokoleniowych. Wyróżnione zostają przykłady H. Radlińskiej i F. Znanieckiego, w kwestii tego, co ich łączy i co dzieli, i jak różnice te da się przezwyciężyć w próbie syntezy ich horyzontu pokoleniowego odniesienia do wyzwań historycznych. Ostatecznie wskazuje się na wartości intelektualne i ich przeszkody wdrożeniowe dotyczące omówionego doświadczenia pokoleniowego.

Biogram autora

Lech Witkowski - Akademia Pomorska w Słupsku

Lech Witkowski – filozof i pedagog, profesor nauk humanistycznych, wykłada w Akademii Pomorskiej w Słupsku. Jego zainteresowania badawcze dotyczą: filozofii edukacji i historii myśli pedagogicznej, buduje perspektywę tzw. „humanistyki stosowanej”. Opublikował 20 książek i był (współ)redaktorem 15 publikacji. Studia monograficzne poświęcił takim kategoriom, jak: autorytet, cykl życia, dwoistość, tożsamość. Pozostaje pod zasadniczym wpływem koncepcji takich autorów, jak: Bachelard, Bachtin, Bauman, Erikson, Giroux, Habermas, Radlińska. Ostatnio ukazały się jego książki: Psychodynamiki i ich struktura. Studia z humanistyki stosowanej (2020), Bogdan Nawroczyński. Oddech myśli. Archiwalia główne (red., wybór i kom. 2020).

Bibliografia

Babicka-Wirkus A., Jaworska-Witkowska M., Kubinowski D. (red.) (2021) Dziedzictwo pedagogiczne dla przyszłości. Debata wokół „Oddechu myśli” Bogdana Nawroczyńskiego, Kraków, Oficyna Wydawnicza „Impuls”.

Cichosz M. (2006) Pedagogika społeczna w Polsce w latach 1945–2005. Rozwój – obszary refleksji badań – koncepcje, Toruń, Wydawnictwo Adam Marszałek.

Cichosz M. (2010) Szkoły polskiej pedagogiki społecznej – drogi i kierunki rozwoju w: Szkoły polskiej pedagogiki społecznej wobec nowych wyzwań. Polska pedagogika społeczna na początku XXI wieku, E. Kantowicz, B. Chrostowska, M. Ciczkowska-Giedziun (red.), Toruń, Wydawnictwo Edukacyjne „Akapit”, s. 42–52.

Fleck L. (1986) Powstanie i rozwój faktu naukowego. Wprowadzenie do nauki o stylu myślowym i kolektywie myślowym, tłum. M. Tuszkiewicz, Lublin, Wydawnictwo Lubelskie.

Ingarden R. (1997) Dlaczego pisałem po niemiecku?, „PAL Przegląd Artystyczno-Literacki”, rok VI, nr 9(67), s. 6–9.

Ingarden R. (2006) Książeczka o człowieku, Kraków, Wydawnictwo Literackie.

Kuhn T. (1985) Dwa bieguny. Tradycja i nowatorstwo w badaniach naukowych, tłum. Stefan Amsterdamski, Warszawa, Państwowy Instytut Wydawniczy.

Marynowicz-Hetka E. (2019) Pedagogika społeczna. Pojmowanie aktywności w polu praktyki, Łódź, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Marynowicz-Hetka E. (2022) Pedagogika społeczna: transwersalny wymiar pojmowania aktywności w polu praktyki w: Pedagogika społeczna w służbie człowiekowi. Jubileusz poznańskiej pedagogiki społecznej, J. Modrzewski, K. Segiet, A. Matysiak-Błaszczyk, E. Włodarczyk, K. Słupska, A. Tokaj, M. Zychowicz (red.), Poznań, Wydawnictwo Naukowe UAM, s. 71–85.

Marynowicz-Hetka E., Skoczylas-Namielska E. (red.) (2015) Pedagogika społeczna: wstępy i kontynuacje, Łódź, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, https://doi.org/10.18778/7969-569-0 DOI: https://doi.org/10.18778/7969-569-0

Modrzewski J. (2016) Socjopedagogika. Studia – szkice – refleksje – wspomnienia, Poznań, Wydawnictwo Naukowe UAM.

Modrzewski J. (2016a) Wywiad z Prof. zw. dr hab. Jerzym Modrzewskim z okazji Jubileuszu 70-lecia urodzin i 45-lecia pracy naukowej, „Pedagogika Społeczna”, rok XV, nr 1 (59), s. 9–27.

Nawroczyński B. (2020) Oddech myśli. Archiwalia główne, wybór, komentarze i redakcja naukowa L. Witkowski, Kraków, Oficyna Wydawnicza „Impuls”. „Studia z Teorii Wychowania” (2015), t. VI, nr 2 (11).

Trentowski B. F. (1970) Chowanna, Wrocław, Zakład Narodowy im. Ossolińskich – Wydawnictwo.

Volk T. (1995) Metapatterns. Across Space, Time and Mind, New York, Columbia University Press.

Witkowski L. (2000) Uniwersalizm pogranicza. O semiotyce kultury Michała Bachtina w kontekście edukacji, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń.

Witkowski L. (2007) Ambiwalencje i sacrum. Religioznawcze wyzwanie Mircei Eliadego wobec pedagogiki w: Edukacja wobec sporów o (po)nowoczesność, L. Witkowski, Warszawa, Wydawnictwo Instytutu Badań Edukacyjnych, s. 189–204.

Witkowski L. (2010) Tożsamość i zmiana. Epistemologia i rozwojowe profile w edukacji, przedmowa Z. Kwieciński, Wrocław, Wydawnictwo Naukowe Dolnośląskiej Szkoły Wyższej.

Witkowski L. (2013) Przełom dwoistości w pedagogice polskiej. Historia, teoria, krytyka, Kraków, Oficyna Wydawnicza „Impuls”.

Witkowski L. (2014) Niewidzialne środowisko. Pedagogika kompletna Heleny Radlińskiej jako krytyczna ekologia idei, umysłu i wychowania. O miejscu pedagogiki w przełomie dwoistości w humanistyce, Kraków, Oficyna Wydawnicza „Impuls”.

Witkowski L. (2014a) W trosce o mediację pedagogiczną (na rzecz dwoistości „uwspólnionego doświadczenia”) w: Kultura praktyki przedstawicieli profesji społecznych – podejście mediacyjne w działaniu społecznym, E. Marynowicz-Hetka, L. Filion, D. Wolska-Prylińska (red.), Łódź, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego s. 270–292.

Witkowski L. (2015) Versus. O dwoistości strukturalnej faz rozwoju w ekologii cyklu życia psychodynamicznego modelu Erika H. Eriksona, Kraków, Oficyna Wydawnicza „Impuls”.

Witkowski L. (2016) Posłowie. Tradycja versus współczesność. Przyczynek do sporu o historię najnowszą myśli pedagogicznej w Polsce w: M. Jaworska-Witkowska, Przechwytywanie tekstów. Powidoki czytania, Bydgoszcz, Wydawnictwo Kujawsko-Pomorskiej Szkoły Wyższej, s. 345–365.

Witkowski L. (2018) Humanistyka stosowana. Wirtuozeria, pasje, inicjacje. Profesje społeczne versus ekologia kultury, Kraków, Oficyna Wydawnicza „Impuls”.

Witkowski L. (red.) (2019) Dziedzictwo idei i pęknięcia międzypokoleniowe w pedagogice polskiej. Wprowadzenie do problemu, Toruń, Wydawnictwo Adam Marszałek.

Witkowski L. (2020) Psychodynamiki i ich struktura. Studia z humanistyki stosowanej, Kraków, Oficyna Wydawnicza „Impuls”.

Witkowski L. (2022) Humanistyczne wyzwania (nie)zrównoważenia procesów i praktyk społecznych (panorama tropów dwoistości/dual-process theory), „Nauki o Wychowaniu. Studia Interdyscyplinarne”, nr 2(15), s. 271–292, https://doi.org/10.18778/2450-4491.15.15 DOI: https://doi.org/10.18778/2450-4491.15.15

Witkowski L. (2022a) Uroszczenia i transaktualność w humanistyce. Florian Znaniecki: dziedzictwo idei i jego pęknięcia, Oficyna Wydawnicza „Impuls”, Kraków.

Znaniecki F. (1938) Socjologiczne podstawy ekologii ludzkiej, „Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny”, rok XVIII, zeszyt 1, s. 89–119.