„Wielkie Pokolenie” Heleny Radlińskiej (z perspektywą międzypokoleniową w tle)

Lech Witkowski

doi:10.18778/2450-4491.15.03

Authors

Lech Witkowski Akademia Pomorska w Słupsku https://orcid.org/0000-0002-9940-5096

DOI:

https://doi.org/10.18778/2450-4491.15.03

Keywords:

historical generation, complete attitude, Great Generation, community obstacles

Abstract

The author begins with a reflection on some of the generational differences among the intellectual elites in independent Poland. Next, he discusses – perceived as a “complete attitude” – the ten missions undertaken in Polish pedagogy by Radlińska’s Great Generation. He points to the clash of different types of institutionalization represented by different generational circles. The examples of H. Radlińska and F. Znaniecki are highlighted both in the aspect of what connects and differentiates them, as well as how these differences can be overcome by offering a synthesis of how their generation referred to historical challenges. Finally, the author reflects on their intellectual quality and the obstacles they faced in the discussed generational experience.

Author Biography

Lech Witkowski, Akademia Pomorska w Słupsku

Lech Witkowski – philosopher and pedagogue, professor of humanities, he teaches at the Pomeranian University in Słupsk. His research interests concern: the philosophy of education and the history of pedagogical thought, in which he adopts the perspective of the so-called “applied humanities”. He has published 20 books and was (co-) editor of 15 publications. He devoted his monographic studies to such categories as: authority, life cycle, duality, identity, and remains under the fundamental influence of the concepts of such authors as: Bachelard, Bakhtin, Bauman, Erikson, Giroux, Habermas, Radlińska. He recently published Psychodynamiki i ich struktura. Studia z humanistyki stosowanej [Psychodynamics and their Structure. Studies in Applied Humanities] (2020), Bogdan Nawroczyński. Oddech myśli. Archiwalia główne [Bogdan Nawroczyński. A Breath of Thoughts. Main Archives] (ed., selection and comment 2020).

References

Babicka-Wirkus A., Jaworska-Witkowska M., Kubinowski D. (red.) (2021) Dziedzictwo pedagogiczne dla przyszłości. Debata wokół „Oddechu myśli” Bogdana Nawroczyńskiego, Kraków, Oficyna Wydawnicza „Impuls”.

Cichosz M. (2006) Pedagogika społeczna w Polsce w latach 1945–2005. Rozwój – obszary refleksji badań – koncepcje, Toruń, Wydawnictwo Adam Marszałek.

Cichosz M. (2010) Szkoły polskiej pedagogiki społecznej – drogi i kierunki rozwoju w: Szkoły polskiej pedagogiki społecznej wobec nowych wyzwań. Polska pedagogika społeczna na początku XXI wieku, E. Kantowicz, B. Chrostowska, M. Ciczkowska-Giedziun (red.), Toruń, Wydawnictwo Edukacyjne „Akapit”, s. 42–52.

Fleck L. (1986) Powstanie i rozwój faktu naukowego. Wprowadzenie do nauki o stylu myślowym i kolektywie myślowym, tłum. M. Tuszkiewicz, Lublin, Wydawnictwo Lubelskie.

Ingarden R. (1997) Dlaczego pisałem po niemiecku?, „PAL Przegląd Artystyczno-Literacki”, rok VI, nr 9(67), s. 6–9.

Ingarden R. (2006) Książeczka o człowieku, Kraków, Wydawnictwo Literackie.

Kuhn T. (1985) Dwa bieguny. Tradycja i nowatorstwo w badaniach naukowych, tłum. Stefan Amsterdamski, Warszawa, Państwowy Instytut Wydawniczy.

Marynowicz-Hetka E. (2019) Pedagogika społeczna. Pojmowanie aktywności w polu praktyki, Łódź, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Marynowicz-Hetka E. (2022) Pedagogika społeczna: transwersalny wymiar pojmowania aktywności w polu praktyki w: Pedagogika społeczna w służbie człowiekowi. Jubileusz poznańskiej pedagogiki społecznej, J. Modrzewski, K. Segiet, A. Matysiak-Błaszczyk, E. Włodarczyk, K. Słupska, A. Tokaj, M. Zychowicz (red.), Poznań, Wydawnictwo Naukowe UAM, s. 71–85.

Marynowicz-Hetka E., Skoczylas-Namielska E. (red.) (2015) Pedagogika społeczna: wstępy i kontynuacje, Łódź, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, https://doi.org/10.18778/7969-569-0 DOI: https://doi.org/10.18778/7969-569-0

Modrzewski J. (2016) Socjopedagogika. Studia – szkice – refleksje – wspomnienia, Poznań, Wydawnictwo Naukowe UAM.

Modrzewski J. (2016a) Wywiad z Prof. zw. dr hab. Jerzym Modrzewskim z okazji Jubileuszu 70-lecia urodzin i 45-lecia pracy naukowej, „Pedagogika Społeczna”, rok XV, nr 1 (59), s. 9–27.

Nawroczyński B. (2020) Oddech myśli. Archiwalia główne, wybór, komentarze i redakcja naukowa L. Witkowski, Kraków, Oficyna Wydawnicza „Impuls”. „Studia z Teorii Wychowania” (2015), t. VI, nr 2 (11).

Trentowski B. F. (1970) Chowanna, Wrocław, Zakład Narodowy im. Ossolińskich – Wydawnictwo.

Volk T. (1995) Metapatterns. Across Space, Time and Mind, New York, Columbia University Press.

Witkowski L. (2000) Uniwersalizm pogranicza. O semiotyce kultury Michała Bachtina w kontekście edukacji, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń.

Witkowski L. (2007) Ambiwalencje i sacrum. Religioznawcze wyzwanie Mircei Eliadego wobec pedagogiki w: Edukacja wobec sporów o (po)nowoczesność, L. Witkowski, Warszawa, Wydawnictwo Instytutu Badań Edukacyjnych, s. 189–204.

Witkowski L. (2010) Tożsamość i zmiana. Epistemologia i rozwojowe profile w edukacji, przedmowa Z. Kwieciński, Wrocław, Wydawnictwo Naukowe Dolnośląskiej Szkoły Wyższej.

Witkowski L. (2013) Przełom dwoistości w pedagogice polskiej. Historia, teoria, krytyka, Kraków, Oficyna Wydawnicza „Impuls”.

Witkowski L. (2014) Niewidzialne środowisko. Pedagogika kompletna Heleny Radlińskiej jako krytyczna ekologia idei, umysłu i wychowania. O miejscu pedagogiki w przełomie dwoistości w humanistyce, Kraków, Oficyna Wydawnicza „Impuls”.

Witkowski L. (2014a) W trosce o mediację pedagogiczną (na rzecz dwoistości „uwspólnionego doświadczenia”) w: Kultura praktyki przedstawicieli profesji społecznych – podejście mediacyjne w działaniu społecznym, E. Marynowicz-Hetka, L. Filion, D. Wolska-Prylińska (red.), Łódź, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego s. 270–292.

Witkowski L. (2015) Versus. O dwoistości strukturalnej faz rozwoju w ekologii cyklu życia psychodynamicznego modelu Erika H. Eriksona, Kraków, Oficyna Wydawnicza „Impuls”.

Witkowski L. (2016) Posłowie. Tradycja versus współczesność. Przyczynek do sporu o historię najnowszą myśli pedagogicznej w Polsce w: M. Jaworska-Witkowska, Przechwytywanie tekstów. Powidoki czytania, Bydgoszcz, Wydawnictwo Kujawsko-Pomorskiej Szkoły Wyższej, s. 345–365.

Witkowski L. (2018) Humanistyka stosowana. Wirtuozeria, pasje, inicjacje. Profesje społeczne versus ekologia kultury, Kraków, Oficyna Wydawnicza „Impuls”.

Witkowski L. (red.) (2019) Dziedzictwo idei i pęknięcia międzypokoleniowe w pedagogice polskiej. Wprowadzenie do problemu, Toruń, Wydawnictwo Adam Marszałek.

Witkowski L. (2020) Psychodynamiki i ich struktura. Studia z humanistyki stosowanej, Kraków, Oficyna Wydawnicza „Impuls”.

Witkowski L. (2022) Humanistyczne wyzwania (nie)zrównoważenia procesów i praktyk społecznych (panorama tropów dwoistości/dual-process theory), „Nauki o Wychowaniu. Studia Interdyscyplinarne”, nr 2(15), s. 271–292, https://doi.org/10.18778/2450-4491.15.15 DOI: https://doi.org/10.18778/2450-4491.15.15

Witkowski L. (2022a) Uroszczenia i transaktualność w humanistyce. Florian Znaniecki: dziedzictwo idei i jego pęknięcia, Oficyna Wydawnicza „Impuls”, Kraków.

Znaniecki F. (1938) Socjologiczne podstawy ekologii ludzkiej, „Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny”, rok XVIII, zeszyt 1, s. 89–119.