List jako dokument biograficzny – wspólnota doświadczeń rodzinnych, na podstawie „Listów z Syberii Irki A.”

Joanna Golonka-Legut

doi:10.18778/2450-4491.19.12

Authors

Joanna Golonka-Legut Uniwersytet Wrocławski https://orcid.org/0000-0002-6449-8157

DOI:

https://doi.org/10.18778/2450-4491.19.12

Keywords:

letter, biographical material, biographical research, family biography

Abstract

In today’s world, characterized by modern technologies and rapid communication, both the practice of letter writing and the anticipation of letters are diminishing. Nevertheless, scientific literature on biography (its understanding and study) emphasizes the value and significance of personal documents, such as letters, diaries, and journals, which provide insight into individual life experiences. This article aims to explore the essence and understanding of letters as family biographical documents. The issues discussed in the text result from biographical research, where one of the research areas was the educational potential of personal memorabilia studied over time. This exploration is particularly related to reflections on “Letters from Siberia” written by Irka A., which belonged to her brother Karol A. The main research questions addressed are: What is the specificity of letters understood as biographical documents, using the example of Irka’s A.’s “Letters from Siberia”? How did Irka A.’s “Letters from Siberia” become a family biographical document? What is the role of her letters in the process of shaping a family biography?

Author Biography

Joanna Golonka-Legut, Uniwersytet Wrocławski

Joanna Golonka-Legut – PhD in social sciences, andragogist, employed at the Department of Adult Education and Cultural Studies at the Institute of Pedagogy, University of Wroclaw. A member of the Academic Andragogy Society. Her research interests include: methodology of social research, qualitative research, biography and biographical research, biographical aspects in andragogy, biographical learning, relationship: popular culture – adulthood – learning – adult education, relationship: forest – adulthood – biography – learning – adult education.

References

Alheit P. (1999) On a contradictory way to the “Learning Society”: A critical approach, “Studies in the Education of Adults”, nr 31 (1), s. 66–82, https://doi.org/10.1080/02660830.1999.11661402 DOI: https://doi.org/10.1080/02660830.1999.11661402

Barton D., Hall N. (2000) Introduction w: Letter Writing as a Social Practices, D. Barton, N. Hall (red.), Amsterdam–Philadelphia, John Benjamins Publishing Company, s. 1–14, https://doi.org/10.1075/swll.9.01bar DOI: https://doi.org/10.1075/swll.9.01bar

Całek A. (2019) Nowa teoria listu, Kraków, Wydawnictwo Księgarnia Akademicka.

Demetrio D. (2000) Autobiografia. Terapeutyczny wymiar pisania o sobie, tłum. A. Skolimowska, Kraków, Oficyna Wydawnicza „Impuls”.

Denzin N. K., Lincoln Y. S. (2009) Wprowadzenie. Dziedzina i praktyka badań jakościowych, tłum. K. Podemski, w: Metody badań jakościowych, t. 1, N. K. Denzin, Y. S. Lincoln (red.), Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN, s. 19–75.

Dominicé P. (2006) Uczyć się z życia. Biografia edukacyjna w edukacji dorosłych, tłum. M. Kopytowska, Łódź, Wydawnictwo Wyższej Szkoły Humanistyczno-Ekonomicznej.

Dubas E., Świtalski W. (red.) (2011a) Uczenie się z (własnej) biografii, Łódź, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Dubas E., Świtalski W. (red.) (2011b) Uczenie się z biografii Innych, Łódź, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Dubas E. (2014) Czas, biografia i badania biograficzne – różnorodność kontekstów w andragogicznej perspektywie, „Edukacja Dorosłych”, nr 2, s. 13–27.

Dubas E. (2017) Uczenie się z własnej biografii jako egzemplifikacja biograficznego uczenia się, „Nauki o Wychowaniu. Studia Interdyscyplinarne”, nr 1(4), s. 63–87, https://doi.org/10.18778/2450-4491.04.05 DOI: https://doi.org/10.18778/2450-4491.04.05

Dubas E. (2022) Biografia rodzinna jako obszar badań andragogicznych – w czasach intensywnych przemian cywilizacyjno-kulturowych, „Biografistyka Pedagogiczna”, nr 1, s. 487–504, https://doi.org/10.36578/BP.2022.07.03 DOI: https://doi.org/10.36578/BP.2022.07.03

Golonka-Legut J. (2019) Edukacyjny potencjał indywidualnego doświadczenia życiowego, Wrocław, Oficyna Wydawnicza Atut.

Jedlicki J. (1978) Dzieje doświadczone i dzieje zaświadczone w: Dzieło literackie jako źródło historyczne, Z. Stefanowska, J. Stawiński (red.), Warszawa, Wydawnictwo Czytelnik, s. 344–371.

Kasztelan M. (2012) Fenomen pamięci zbiorowej, „In Gremium. Studia nad Historią, Kulturą i Polityką”, nr 6, s. 185–198, https://doi.org/10.34768/ig.vi6.136 DOI: https://doi.org/10.34768/ig.vi6.136

Kuryś-Szyncel K. (2017) Biograficzne uczenie się w perspektywie rodzinnej – systemowe transmisje w: Rodzinne (re)konstrukcje i transmisje w perspektywie biograficznej, K. Kuryś-Szyncel (red.), Poznań, Wydawnictwo Naukowe UAM, s. 55–67.

Lalak D. (2010) Życie jako biografia. Podejście biograficzne w perspektywie pedagogicznej, Warszawa, Wydawnictwo Akademickie Żak.

Lalak D. (2016) List – funkcje i potencjał biograﬁczny w: Źródła do badań biograficznych. Listy. Dzienniki. Pamiętniki. Blogi. Materiały wizualne, D. Lalak, A. Ostaszewska (red.), Warszawa, Wydawnictwo Akademickie Żak, s. 19–56.

Lalak D., Ostaszewska A. (2016) Źródła do badań biograficznych. Listy. Dzienniki. Pamiętniki. Blogi. Materiały wizualne, Warszawa, Wydawnictwo Akademickie Żak.

Liberska A. (2013) Z szuflady i strychu na wystawę: pamiątki rodzinne w roli eksponatów muzealnych, „Rocznik Muzeum Wsi Mazowieckiej w Sierpcu”, nr 4, s. 99–109.

Peräkylä A. (2010) Analiza rozmów i tekstów, tłum. A. Figiel, w: Metody badań jakościowych, N. K. Denzin, Y. S. Lincoln (red.), t. 2, Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN, s. 325–350.

Popiołek B., Kicińska U., Słaby A. (2016a) Korespondencja Elżbiety z Lubomirskich Sieniawskiej, kasztelanowej krakowskiej, t. 1, Z serca kochająca żona i uniżona sługa. Listy Elżbiety z Lubomirskich Sieniawskiej do męża Adama Mikołaja Sieniawskiego z lat 1688–1726, Warszawa, Wydawnictwo DiG.

Popiołek B., Kicińska U., Słaby A. (2016b) Kobiece kręgi korespondencyjne w XVII i XIX w., Warszawa, Wydawnictwo DiG.

Ryszkiewicz M. (2004) List w „interesownej” i „nieinteresownej” odmianie dzieła literackiego, „Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska”, sectio FF, nr XXII, s. 47–64, https://bc.umcs.pl/Content/21710/PDF/czas17868_22_2004_4.pdf

Semków J. (2000) Szanse aktywności edukacyjnej w kształtowaniu człowieka kulturalnego; znaczenie nauczyciela–mentora w dyskursie interakcyjnym w: Uczelnia oparta na wiedzy. Organizacja procesu dydaktycznego oraz zarządzanie wiedzą w ekonomicznym szkolnictwie wyższym, T. Gołębiowski, M. Dąbrowski, B. Mierzejewska (red.), Warszawa, Fundacja Promocji i Akredytacji Kierunków Ekonomicznych, s. 34–40.

Skibińska E. (2006) Mikroświaty kobiet. Relacje autobiograficzne, Wydawnictwo Instytutu Technologii Eksploatacji, Warszawa.

Skwarczyńska S. (1965) Wstęp do nauki o literaturze, Warszawa, Instytut Wydawniczy „Pax”.

Skwarczyńska S. (2006) Teoria listu, Białystok, Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku.

Słaby A. (2023) Macierzyństwo Studium z historii mentalności szlachty Rzeczypospolitej czasów saskich, Kraków, Wydawnictwo Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie.

Sławiński J. (2000) [hasło:] List w: Słownik terminów literackich, Głowiński M., Kostkiewiczowa T., Okopień-Sławińska A., Sławiński J. (red.), Wrocław, Ossolineum, s. 281–282.

Szczepański J. (1973) Odmiany czasu teraźniejszego, Warszawa, Spółdzielnia Wydawniczo-Handlowa „Książka i Wiedza”.

Szczepański J. (1976) Chłop polski w Europie i w Ameryce, „Przegląd Socjologiczny. Sociological Review”, nr 28, s. 167–176.

Szulakiewicz W. (2013) Ego-dokumenty i ich znaczenie w badaniach naukowych, „Przegląd Badań Edukacyjnych”, nr 16(1), s. 65–84, https://doi.org/10.12775/PBE.2013.006 DOI: https://doi.org/10.12775/PBE.2013.006

Thomas W. I., Znaniecki F. (1976) Chłop Polski w Europie i Ameryce, Warszawa, Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza.