Udział społeczeństwa w procedurze planowania przestrzennego – analiza metod i technik konsultacji społecznych na przykładzie polskich małych i średnich miast w ramach projektu POWER

Barbara Zgórska; Marta Jaskulska

doi:10.18778/1733-3180.34.08

Authors

Barbara Zgórska Politechnika Gdańska, Wydział Architektury https://orcid.org/0000-0002-1411-5971
Marta Jaskulska Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy, Instytut Komunikacji Społecznej i Mediów https://orcid.org/0000-0002-5570-7439

DOI:

https://doi.org/10.18778/1733-3180.34.08

Keywords:

spatial planning, public consultations, consultation methods and techniques, the POWER Project

Abstract

Public participation in the process of developing and adopting planning documents in Poland is limited and plays only an informative role; it is not a dialogue or consensus tool. In the period of 2016–2021, the nationwide POWER Project, co-funded by the European Union, was realised. Its objective was, among other things, to test engaging methods and techniques of public consultation, to increase the level of co-decision-making, and to improve the methods of resolving a conflict in spatial planning at the county level. The article is based on the analysis of public consultation methods and techniques used in the project in 83 small and medium-sized cities which participated in the said POWER Project. The study was conducted by using the triangulation of methods: desk research, observation – including participant observation – questionnaire, and individual interviews. Preliminary results indicate that the use of several and mixed consultation techniques, including creative techniques and e-tools, activates and engages local communities in the planning process.

Downloads

Download data is not yet available.

References

II Raport wskaźnikowy, 2018, Ewaluacja wpływu EFS na osiągnięcie celów w zakresie dobrego rządzenia określonych w ramach POWER, Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej, Warszawa.

Babbie E., 2019, Badania społeczne w praktyce, przeł. W. Betkiewicz i in., Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Ferens A. (red.), Drzewiński P., Olejnik M., 2013, Aktywne narzędzia i techniki prowadzenia konsultacji, [w:] Narzędzia i techniki konsultacji społecznych. Podręcznik jak prowadzić konsultacje społeczne w samorządzie, Fundacja Rozwoju Demokracji Lokalnej – Ośrodek Kształcenia Samorządu Terytorialnego im. Waleriana Pańki, Katowice.

Frankfort-Nachmias C., Nachmias D., 2001, Metody badawcze w naukach społecznych, przeł. E. Hornowska, Zysk i S-ka, Poznań.

Fundacja Inicjatyw Społeczno-Gospodarczych (FISE), 2013, Elementy partycypacji, Warszawa.

Hajduk S., 2021, Partycypacja społeczna w zarządzaniu przestrzennym, Oficyna Wydawnicza Politechniki Białostockiej, Białystok.

Hausner J. (red.), 1999, Komunikacja i partycypacja społeczna, Małopolska Szkoła Administracji Publicznej Akademii Ekonomicznej, Kraków.

Herbst K., 2014, Partycypacja a prawo do miasta, [w:] Partycypacja społeczna w planowaniu przestrzennym, Konferencja Towarzystwa Urbanistów Polskich Oddziału w Warszawie oraz Biura Architektury i Planowania Przestrzennego Urzędu m.st. Warszawy, Warszawa.

Kamiński A., 1970, Metoda, technika, procedura badawcza w pedagogice empirycznej, Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk, Wrocław–Warszawa.

Kanon Lokalnych Konsultacji Społecznych, 2012, https://kanonkonsultacji.fise.org.pl (dostęp: 30.03.2023).

Kazimierczak T., 2011, Partycypacja publiczna – pojęcie, ramy teoretyczne, [w:] A. Olech (red.), Partycypacja publiczna. O uczestnictwie obywateli w życiu wspólnoty lokalnej, Fundacja Instytut Spraw Publicznych, Warszawa.

Kodeks Urbanistyczno-Budowlany (KUB) (projekt), wersja do konsultacji społecznych z dnia 30 września 2016, https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12290463 (dostęp: 30.03.2023).

Kotarbiński T., 1957, O pojęciu metody, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa.

Mayntz R., Holm K., Hübner P., 1985, Wprowadzenie do metod socjologii empirycznej, przeł. W. Lipnik, Warszawa.

Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju (MIiR), 20 sierpnia 2015, Regulamin konkursu Program Operacyjny Wiedza Edukacja Rozwój Oś priorytetowa II Działanie 2.19 Usprawnienie procesów inwestycyjno-budowlanych i planowania przestrzennego, Konkurs nr POWR.02.19.00-IZ.00-00-004/15 na projekty ukierunkowane na wzmocnienie procesu konsultacji społecznych i monitoringu społecznego w zakresie działań prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego w obszarze planowania i zagospodarowania przestrzennego, Warszawa.

Miśkowiec M., 2019, Partycypacja w planowaniu przestrzennym, [w:] P. Pistelok, B. Martela (red.), Partycypacja publiczna: raport o stanie polskich miast, Instytut Rozwoju Miast i Regionów, Warszawa–Kraków.

Najwyższa Izba Kontroli (NIK), 2017, System gospodarowania przestrzenią gminy jako dobrem publicznym, Warszawa.

Nowak S., 2007, Metodologia nauk społecznych, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Parysek J.J., 2010, Gospodarka przestrzenna i rola partycypacji społecznej w procesie planowania przestrzennego, [w:] W. Ratajczak, K. Stachowiak (red.), Gospodarka przestrzenna społeczeństwu, Bogucki Wydawnictwo Naukowe, Poznań.

Projekt ustawy o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw, https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12359051 (dostęp: 14.04.2023).

Schimanek T., 2015, Partycypacja obywatelska w społeczności lokalnej, Fundacja Inicjatyw Społeczno-Ekonomicznych, Warszawa.

Siemiński W., 2007, Cele i zasady partycypacji społecznej w planowaniu przestrzennym – przegląd literatury, „Człowiek i Środowisko”, 31: 35–59.

Szczegółowy Opis Osi Priorytetowych Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwój 2014–2020, 19 lipca 2021 r., wersja 23, Warszawa.

Szlenk-Dziubek D., Miśkowiec M., Dobosz-Mucha A., Goras E., 2015, Konsultacje okiełznane. Narzędziownik, Fundacja Inicjatyw Społeczno-Ekonomicznych (FISE), Warszawa.

Sztumski J., 1984, Wstęp do metod i technik badań społecznych, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa.

Śleszyński P., 2017, Wyznaczenie i typologia miast średnich tracących funkcje społeczno-gospodarcze, „Przegląd Geograficzny”, 89(4): 565–593. DOI: https://doi.org/10.7163/PrzG.2017.4.3

Towarzystwo Urbanistów Polskich (TUP), 2014, Stanowisko Zarządu Głównego Towarzystwa Urbanistów Polskich w sprawie projektu założeń ustawy o rewitalizacji uwzględniające wypowiedzi członków TUP oraz członków KPZK PAN, Polska Akademia Nauk, Warszawa.

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, Dz.U. z 1990 r. nr 16 poz. 95 ze zm.

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. poz. 503, 1846, 2185, 2747, z 2023 r. poz. 553).

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 977, 1506, 1597, 1688, 1890, 2029).

Ustawa z dnia 9 października 2015 r. o rewitalizacji (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 485, z 2023 r. poz. 28).

Zarządzenie Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 10 maja 2018 r. w sprawie Zespołu doradczego do przygotowania założeń reformy procesu inwestycyjno-budowlanego oraz systemu planowania i zagospodarowania przestrzennego.