Zmiany funkcjonalne dworców kolejowych w Polsce i na Ukrainie

Agnieszka Rochmińska; Jurij A. Roczniak

doi:10.18778/1733-3180.18.03

Autor

Agnieszka Rochmińska Uniwersytet Łódzki, Wydział Nauk Geograficznych, Instytut Zagospodarowania Środowiska i Polityki Przestrzennej
Jurij A. Roczniak Narodowy Uniwersytet „Politechnika Lwowska”, Katedra Projektowania Architektonicznego, Instytut Architektury

DOI:

https://doi.org/10.18778/1733-3180.18.03

Słowa kluczowe:

Dworzec kolejowy, funkcja mieszkaniowa, zmiany funkcjonalne, Ukraina, Polska

Abstrakt

W Polsce i na Ukrainie terenami kolejowymi zarządzają przedsiębiorstwa państwowe. Obydwa kraje borykają się z problemem dekapitalizacji majątku kolejowego, szczególnie przy nieczynnych liniach. Celem artykułu jest przedstawienie sytuacji dworców kolejowych w małych i średniej wielkości miastach w Polsce i na Ukrainie ze szczególnym zwróceniem uwagi na zmiany w ich zagospodarowaniu i związanymi z tym zmianami funkcjonalnymi. Dworce te stanowią majątek, który ze względu na rozwój kolejnictwa i transportu drogowego tracą w niektórych miejscowościach swoje znaczenie i użyteczność. W obydwu krajach znajdują się obiekty nieodpowiednio zagospodarowane, ulegające niszczeniu i popadające w ruinę. Jedynie zmiana ich przeznaczenia może uchronić budynki przed ostatecznym zniszczeniem. Specyfiką przekształceń na Ukrainie jest adaptowanie małych i średniej wielkości budynków dworcowych na cele mieszkaniowe. W Polsce funkcje mieszkaniowe pojawiają się przy nieczynnych liniach kolejowych (przepisy prawne ograniczają tego typu przekształcenia).

Pobrania

Statystyki pobrań niedostępne.

Bibliografia

Banaszek S., 2012, Restrukturyzacja zasobu nieruchomości dworcowych oddziału dworców kolejowych PKP S.A., „Acta Scientiarum Polonorum. Administratio Locorum”, 11/1, s. 19–27.

Batyrjew M., 1988, Wokzały, M.: Strojizdat, s. 216.

Biała księga. Mapa problemów polskiego kolejnictwa, 2009, Forum Kolejowe Railway Business Forum, Warszawa–Kraków.

Biała księga 2013. Kolej na działania – mapa problemów polskiego kolejnictwa, 2013, Forum Kolejowe Railway Business Forum, Warszawa–Kraków.

Czoban O.J., 2013, Pryncypy modernizaciji ta rekonstrukciji zaliznycznych wokzalnych kompłeksiw istorycznych mist, Wisnyk Nacionalnoho Uniwersytetu „Lwiwska Politechnika”, Architektura, Lwiw, Wydawnyctwo Lwiwskoji Politechniky, No 757, 447, s. 321–324.

Demel J., 1954, Początki kolei żelaznej w Krakowie, Towarzystwo Miłośników Historii i Zabytków Krakowa, Kraków.

Drewal I.W., 2013, Metodolohiczni osnowy mistobudiwnoho rozwytku zaliznycznych wokzalnych kompleksiw, Awtoref. dys. na zdobuttia nauk. stupeniu doktora ar-ry, Połtawa, s. 36.

Gołubiew G.E., Angelinin H.M., Modorow A.F., 1967, Sowremennye wokzały, M. Strojizdat, s. 208.

Hnat H.O., 2013, Formuwannia płanuwalnoji struktury kwartyr socialnoho i dostupnoho żytła, Awtoref. dysertaciji na zdobuttia naukowoho stupenia kandydata architektury, Lwiw, s. 20.

Hneś I.P., 2013, Bahatokwartyrne żytło: tendenciji ewoluciji: monohrafija, Wydawnyctwo Lwiwskoji Politechniky, Lwiw, s. 652.

Hrankin P.E., Łazeczko P.W., Siomoczkin I.W., Szramko H.I., 1996, Lwiwska zeliznycia. Istorija i suczasnist, Lwiw: Centr Jewropy, s. 175.

Lijewski T., 1996, Koleje polskie po 150 latach, „Geografia w Szkole”, 49, s. 3–11.

Lijewski T., Sujko E.S., 2001, Regres przestrzenny sieci kolejowej w Polsce, „Prace Komisji Geografii Komunikacji PTG”, 7, Warszawa–Rzeszów, s. 133–148.

Nieruchomości dla samorządów, 2014, PKP S.A., Departament Geodezji i Współpracy z Samorządami, Warszawa, http://docplayer.pl/10855969-Nieruchomosci-dla-samorzadow-lublin-15-04-2014-r.html

Nowelizacja ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, Dz. U., 2010, nr 130, poz. 871.

Nowy pomysł PKP na dworce?, 2015, „Rzeczpospolita”, 05.01.2015, http://www.rp.pl/artykul/1168986-Nowy-pomysl-PKP-na-dworce-.html#ap-1

Pion nieruchomości. Podsumowanie I półrocza 2015, 2015, PKP S.A., www.pkpsa.pl

PKP opracowuje nową strategię dotyczącą dworców kolejowych, 2015, http://wyborcza.biz/biznes/1,147749,17212190,PKP_opracowuje_nowa_strategie_dotyczaca_dworcow_kolejowych.html?disableRedirects=true (05.01.2015) (dostęp: 22.08.2016).

PKP współpracuje z samorządami. Przekazała już prawie 300 dworców, 2016, Rynek Kolejowy (23.06.2016), http://www.rynek-kolejowy.pl/mobile/pkp-wspolpracuje-z-samorzadami-przekazala-juz-prawie-300-dworcow-76698.html

PKP S.A., 2016, http://pkpsa.pl/nieruchomosci/informacje-podstawowe_old.html (dostęp: 22.08.2016).

PKP S.A., 2016, Modernizacja dworców PKP S.A. – aktualna lista dworców do pobrania, http://pkpsa.pl/pkpsa/bip/modernizacja-dworcow.html opublikował w BIP J. Billing; zaktualizował G. Kustosik (stan na 06.05.2016); (dostęp: 22.08.2016).

Podsumowanie działań pionu nieruchomości PKP S.A. w 2015 r., 2016, Polskie Koleje Państwowe S.A., Warszawa.

Poliński J., 2016, Dworce we współczesnym transporcie kolejowym, „Prace Instytutu Kolejnictwa”, 150, s. 51–58.

Rechłowicz M., 2014, Obsługa pasażerów na dworcach kolejowych Białorusi i Ukrainy, TTS nr 7–8, s. 76–84.

Roczniak J.A., 2014a, Architektura budynki w małych pasażyrskych zaliznycznych stancij Hałyczyny XIX – poczatku XX w., Probłemy dosłidżennia, zbereżennia i restawraciji objektiw kulturnoji spadszczyny. Zbirnyk naukowych prac kafedry restawraciji i rekonstrukcji architekturnych kompleksiw, Wydawnyctwo „Rastr – 7”, Lwiw, s. 255–265.

Roczniak J.A., 2014b, Kompozycijni włastywosti małych zaliznycznych wokzałiw Hałyczyny XIX – poczatku XX stołit, Istoryko-kulturnistudij, „Lwiwska Politechnika”, Lwiw, s. 79–90.

Roczniak J.A., 2015a, Zaliznyczni wokzały jak czastyna architekturnoji identycznosti kraju, Tezy II Miżnarodnoji naukowo-praktycznoji konferenciji „Istoryko-kulturna spadszczyna w demokratycznemu suspilstwi: spryjannia diałohu, prymyrenniu ta widpowidalnosti (wid 17–18 kwitnia 2015 roku), Nacionalnyj uniwersytet „Lwiwska Politechnika” Instytut Humanitarnych Isocialnych Nauk, Kafedra Istoriji Ukrajiny ta Etnokomunikaciji, s. 75–78.

Roczniak J.A., 2015b, Architekturni typy wokzałiw zaliznyci Peremyszl – Suczawa, Wisnyk NU „Lwiwska Politechnika” Architektura, 816, s. 72–79.

Roczniak J.A., 2015c, Osobływosti architektury zaliznycznych wokzałiw Bukowyny, Suczasni problemy architektury ta mistobuduwannia, Wypusk No 40, Kyjiw KNUBA, s. 281–294.

Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 10 września 1998 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle kolejowe i ich usytuowanie, Dz.U., 1998, nr 151, poz. 987.

Sołowij Ł.S., 2011, Osobływosti formuwannia specialnych typiw żytła dla bezdomnych, Awtoref. dysertaciji na zdobuttia naukowoho stupenia kandydata architektury, Lwiw, s. 28.

Taylor Z., 2007, Rozwój i regres sieci kolejowej w Polsce, „Monografie”, 7, IGiPZ PAN, Warszawa.

Ustawa o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego „Polskie Koleje Państwowe”, Dz.U., 2000, nr 84, poz. 948, ze zm.

Ustawa o transporcie kolejowym z dnia 28.03.2003 r., Dz. U., 2003, nr 86, poz. 789, ze zm.

Załuski D., 2009, Tereny pokolejowe PKP S.A. – szanse i możliwości przekształceń na nowe funkcje miejskie, [w:] Jarczewski W. (red.), Przestrzenne aspekty rewitalizacji. Śródmieścia, blokowiska, tereny poprzemysłowe, pokolejowe i powojskowe, Instytut Rozwoju Miast, Kraków.

Załuski D., 2014, Dworzec kolejowy – jaki był, jaki jest i jaki być powinien?, TTS, „Technika Transportu Szynowego”, 21 (7–8), s. 7–16.

Zamkowska S., 2011, Dworce jako element wizerunku kolei, „Logistyka”, 3, s. 3075–3084.