Metody mobilne i wizualne w praktyce badawczej. Zastosowanie fotospaceru w socjologicznych badaniach map mentalnych i zachowań terytorialnych ludzi

Marcjanna Nóżka; Natalia Martini

doi:10.18778/1733-8069.11.4.02

Authors

Marcjanna Nóżka Uniwersytet Jagielloński, Instytut Socjologii, ul. Grodzka 52, 31-044 Kraków
Natalia Martini Uniwersytet Jagielloński, Instytut Socjologii, ul. Grodzka 52, 31-044 Kraków

DOI:

https://doi.org/10.18778/1733-8069.11.4.02

Keywords:

Photo-Walk, Mental Maps, Mobility, Visuality, Space

Abstract

The article contains an introduction to the premises of methodological research which is aimed at identifying the ways in which people experiencing exclusion in various areas of life form mental maps of their neighborhood and exhibit territorial behaviors. It also refers to partial results of research developed on the basis of data collected with the use of cognitive schematization of paths aided by a photo-walk. This permitted the authors to identify typical ways of being in a space, as well as the manner in which the subjects of the research experienced the space. The authors then discuss theoretical and methodological implications of using visual and mobile methods in the process of producing and collecting knowledge about space, and finally, referring to the field research, point to the benefits and limitations of the application of these.

Author Biographies

Marcjanna Nóżka, Uniwersytet Jagielloński, Instytut Socjologii, ul. Grodzka 52, 31-044 Kraków

Marcjanna Nóżka, dr, absolwentka etnologii i socjologii na Uniwersytecie Jagiellońskim. Adiunkt w Instytucie Socjologii UJ. Jej zainteresowania badawcze koncentrują się wokół socjologii problemów społecznych, wykluczenia i marginalizacji społecznej, socjologii przestrzeni i poznania społecznego. Obecnie kierownik projektu NCN pn. Społeczne zamykanie (się) przestrzeni. Wpływ wykluczenia społecznego na postrzeganie i poznawczą schematyzację przestrzeni fizycznej oraz zachowania terytorialne osób wykluczonych oraz główny wykonawca w projekcie NCN pn. Różnice i granice w procesie tworzenia wielkomiejskich społeczności sąsiedzkich. Studium społeczno-przestrzenne.
Natalia Martini, Uniwersytet Jagielloński, Instytut Socjologii, ul. Grodzka 52, 31-044 Kraków

Natalia Martini, mgr, absolwentka kulturoznawstwa międzynarodowego i socjologii na Uniwersytecie Jagiellońskim. Doktorantka w Instytucie Socjologii UJ. Jej zainteresowania naukowe to: metodologia badań jakościowych, socjologia miasta, socjologia życia codziennego. Członkini zespołu realizującego badania w ramach projektu Społeczne zamykanie (się) przestrzeni. Wpływ wykluczenia społecznego na postrzeganie i poznawczą schematyzację przestrzeni fizycznej oraz zachowania terytorialne osób wykluczonych pod kierownictwem dr Marcjanny Nóżki.

References

Bell A. Paul i in. (2004) Psychologia środowiskowa. Przełożyli Maria Lewicka i in. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.

Cresswell Tim (2004) Place: A Short Introduction. Oxford: Blackwell.

Czyński Marek (2006) Architektura w przestrzeni ludzkich zachowań. Wybrane zagadnienia bezpieczeństwa w środowisku zbudowanym. Szczecin: Wydawnictwo Uczelniane Politechniki Szczecińskiej.

de Certeau Michel (2008) Wynaleźć codzienność. Sztuki działania. Przełożyła Katarzyna Thiel-Jańczuk. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Giddens Anthony (2003) Stanowienie społeczeństwa. Zarys teorii strukturacji. Przełożył Stefan Amsterdamski. Poznań: Zysk i S-ka.

Ingold Tim, Lee Jo (2006) Fieldwork on Foot: Perceiving, Routing, Socializing [w:] Simon Coleman, Peter Collins, eds., Locating the Field: Space, Place, and Context in Anthropology. Palo Alto: Ebrary, s. 67‒86.

Jones Phil i in. (2008) Exploring Space and Place With Walking Interviews. „Journal of Research Practice”, vol. 4, no. 2, Art. D2 [dostęp 13 września 2015 r.]. Dostępny w Internecie http://jrp.icaap.org/index.php/jrp/article/view/150/161

Kusenbach Margarethe (2003) Street Phenomenology. The Go-Along as Ethnographic Research Tool. „Ethnography”, vol. 4, s. 455‒485. DOI: https://doi.org/10.1177/146613810343007

Lewicki Andrzej (1997) Procesy poznawcze i orientacja w otoczeniu [w:] Teresa Rzepa, wybór i oprac., Psychologia w szkole lwowsko-warszawskiej. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, s. 384–418.

Libura Hanna (1990) Percepcja przestrzeni miejskiej. Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego.

Lynch Kevin (1960) The Image of the City. Cambridge: The Technology Press, Harvard University Press.

Lynch Kevin (2011) Obraz miasta. Przełożył Tomasz Jeleński. Kraków: Wydawnictwo Archivolta.

Nóżka Marcjanna, Smagacz-Poziemska Marta, red. (2013) Ludzie w przestrzeni – przestrzeń dla ludzi. Badanie i projektowanie przestrzeni dospołecznych na przykładzie Instytutu Socjologii UJ. Niepublikowany raport z badań [dokument cyfrowy]. Kraków: Instytut Socjologii UJ.

Pink Sarah (2007) Walking With Video. „Visual Studies”, vol. 22, no. 3, s. 240‒252. DOI: https://doi.org/10.1080/14725860701657142

Raulet-Croset Nathalie, Borzeix Anni (2014) Researching Spatial Practices Through Commentated Walks: On the Move and Walking With. „Journal of Organizational Ethnography”, vol. 3, s. 27‒42. DOI: https://doi.org/10.1108/JOE-11-2012-0046

Trell Elen-Maarja, Van Hoven Bettina (2010) Making Sense of Place: Exploring Creative and (Inter)Active Research Methods With Young People. „Fennia”, vol. 88, s. 91‒104.

Tuan Yi-Fu (1987) Przestrzeń i miejsce. Przełożyła Agnieszka Morawińska. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.

Wódz Kazimiera, red. (2013) Zapomniane miejsca, zapomniani ludzie. Restrukturyzacja ekonomiczna a zmiana kulturowa. Katowice: Śląsk.

Znaniecki Florian (1938) Socjologiczne podstawy ekologii ludzkiej. „Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny”, t. 1, s. 89–119.