Wizerunek osób niepełnosprawnych w polskiej prasie opiniotwórczej na przykładzie tygodnika „Polityka” w latach 1997–2016

Autor

  • Monika Struck-Peregończyk Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania, Rzeszów
  • Olga Kurek-Ochmańska

DOI:

https://doi.org/10.18778/1733-8069.14.3.04

Słowa kluczowe:

wizerunek, niepełnosprawność, prasa, oddziaływanie mediów

Abstrakt

Celem artykułu jest prezentacja wyników przeprowadzonej analizy treści artykułów publikowanych na temat osób niepełnosprawnych i zjawiska niepełnosprawności w tygodnikach opiniotwórczych na przykładzie „Polityki”. Niniejszy artykuł jest próbą nakreślenia wizerunku osób niepełnosprawnych kreowanego w owym tytule. Głównymi kategoriami wziętymi pod uwagę przy analizie były: role społeczne i zawodowe osób niepełnosprawnych będących bohaterami artykułów; próba skatalogowania tematyki; język, jakim opisywano zjawisko niepełnoprawności oraz odniesienie poruszanych wątków do aktualnych wydarzeń i trendów. W artykule przyjrzano się również ogólnym tendencjom w przedstawianiu osób niepełnosprawnych w mediach masowych oraz przybliżono różne podejścia teoretyczne w wyjaśnianiu roli mediów w kreowaniu postaw względem grup społecznych.

Biogramy autorów

  • Monika Struck-Peregończyk - Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania, Rzeszów

    Monika Struck-Peregończyk, doktor nauk społecznych w zakresie nauk o polityce, specjalność: polityka społeczna. Adiunkt w Zakładzie Polityki Publicznej Wyższej Szkoły Informatyki i Zarządzania z siedzibą w Rzeszowie. Jej zainteresowania naukowe koncentrują się wokół polityki społecznej, ze szczególnym uwzględnieniem sytuacji osób niepełnosprawnych, ich aktywności zawodowej i szans edukacyjnych.

  • Olga Kurek-Ochmańska

    Olga Kurek-Ochmańska, doktor nauk społecznych w zakresie nauk o polityce. Adiunkt w Zakładzie Badań nad Szkolnictwem Wyższym i stały współpracownik Katedry Mediów, Dziennikarstwa i Komunikacji Społecznej Wyższej Szkoły Informatyki i Zarządzania z siedzibą w Rzeszowie. Jej zainteresowania badawcze koncentrują się wokół: wizerunku osób i instytucji, społecznego i kulturowego oddziaływania mediów, kształtowania opinii publicznej, polskiego rynku medialnego oraz prawnych, organizacyjnych i ustrojowych uwarunkowań szkolnictwa wyższego.

Bibliografia

Anusiewicz Janusz, Bartmiński Jerzy, red., (1998) Stereotyp jako przedmiot lingwistyki: teoria, metodologia, analizy empiryczne. Wrocław: Towarzystwo Przyjaciół Polonistyki Wrocławskiej.

Aronson Elliot, Wilson Timothy D., Akert Robin (1997) Psychologia społeczna. Serce i umysł. Przekład zbiorowy. Poznań: Zysk i S-ka.

Baran Stanley J., Davis Dennis K. (2007) Teorie komunikowania masowego. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Barnes Collin (1992) Disabling Imagery and the Media. An Exploration of the Principles for Media Representations of Disabled People.

The First in a Series of Reports. Halifax: Ryburn Publishing, The British Council of Organisations of Disabled People.

CBOS (2007) Postawy wobec osób niepełnosprawnych. Komunikat z badań. Warszawa.

Clogston John. S. (1990) Disability coverage in 16 newspapers. Louisville, KY: Avocado Press.

Clogston John. S. (1993) Changes in coverage patterns of disability issues in three major American newspapers, 1976-1991. Paper presentedto the Association of Education in Journalism and Mass Communication. Kansas City, MI.

Cohen Judy (b.d.) Praktyczny poradnik savoir-vivre wobec osób niepełnosprawnych. Tłumaczenie na zlecenie MPiPS [dostęp 29 października 2017 r.]. Dostępny w Internecie: http://www.niepelnosprawni.gov.pl/dobre-praktyki/.

Falkowski Andrzej, Tyszka Tadeusz (2006) Psychologia zachowań konsumenckich. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Pedagogiczne.

Galasiński Dariusz (2013) Osoby niepełnosprawne czy z niepełnosprawnością? „Niepełnosprawność – zagadnienia, problemy, rozwiązania”, nr IV(9), s. 3–6.

Goban-Klas Tomasz (2008) Media i komunikowanie masowe. Teorie i analizy prasy, radia, telewizji i Internetu. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Haller Beth (1999) How the News Frames Disability: Print Media Coverage of the Americans with Disabilities Act. „Research in Social Science and Disability”, vol. 1, s. 55−83.

Haller Beth (2000) If they limp, they lead? News representations and the hierarchy of disability images [w:] Dawn Braithwaite, Teri Thompson, eds., Handbook of communication and people with disabilities: Research and application. Mahwah, New Jersey: Lawrence Erlbaum Associates, s. 273–288.

Janocha Joanna (2015) Ja rodzic, ja członek Polskiego Stowarzyszenia na rzecz Osób z Niepełnosprawnością Intelektualną. „Społeczeństwodla wszystkich”, nr 4(56), s. 2–3 [dostęp 29 października 2017 r.]. Dostępny w Internecie: http://psouu.org.pl/sites/default/files/publikacje/SdW_4-2015_do_INTERNETU_0.pdf.

Kossowska Małgorzata (2006) O motywach sprzyjających vs. Przeciwdziałających powstawaniu uprzedzeń. „Psychologia Społeczna”, nr 2 (2), s.13–22.

Niedbalski Jakub (2015) Sport osób niepełnosprawnych w przekazie i dyskursie medialnym w Polsce. „Przegląd Socjologii Jakościowej”, t. 11, nr 2, s. 130‒159.

Piber-Dąbrowska Kinga, Sędek Grzegorz (2006) Spostrzeganie bez uprzedzeń i stereotypów – zarys problematyki. „Psychologia Społeczna”, nr 2 (2), s.7–12.

Rozmus Paweł (2012) Odmienność odbita w ekranach. Konstruowanie obrazu niepełnosprawności poprzez kampanie społeczne i telewizję. „Palimpsest”, nr 2, s. 103–118.

Ruść Iwona (2007) Wizerunek osób z ograniczoną sprawnością w mediach [w:] Anna Brzezińska, Zbigniew Woźniak, Konrad Maj, red., Osoby z ograniczoną sprawnością na rynku pracy. Warszawa: Wyd. SWPS „Academica”, s. 131–148.

Słownik Oxford Wordpower (2002). Oxford: Oxford University Press.

Sobol Elżbieta, red. (1996) Słownik wyrazów obcych. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Tabernacka Magdalena, Szadok-Bratuń, red. (2012) Public relations w sferze publicznej. Wizerunek i komunikacja. Warszawa: Wolters Kluwer.

Tworzydło Dariusz, Olędzki Jerzy, Trochimiuk Paweł, red., (2009) Leksykon PR. Rzeszów: Newsline.

Ustawa z dnia 28 czerwca 1996 roku o zmianie niektórych ustaw o zaopatrzeniu emerytalnym i ubezpieczeniu społecznym, Dz.U. 1996, Nr 100, poz. 461.

Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 roku o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, Dz.U. 2011, Nr 127, poz. 721 z późn. zm.

Ustawa z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. 2007 Nr 181, poz. 1288.

Ustawa z dnia 4 listopada 2016 r. o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin „Za życiem”, Dz.U. 2016, poz. 1860.

Wojciszke Bogdan (2002) Człowiek wśród ludzi. Zarys psychologii społecznej. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.

Armatys Jarosław (2007) Głuche słowa. „Polityka”, nr 2603 / 2007-05-12 s. 114−115.

Cieśla Joanna (2016) Mentalny. „Polityka, nr 3063 / 2016-06-08, s. 38−39.

Gietka Edyta (2007) Życie za życie. „Polityka”, nr 2594 / 2007-03-03 s. 32−35.

Gietka Edyta (2007) Mały szuka nieba. „Polityka”, nr 2624 / 2007-10-13, s. 140−145.

Kałużyński Zygmunt (1997) Debil i jego biznesmen. „Polityka”, nr 25 (2094), s. 56−57.

Kołodziejczyk Marcin (2007) Prawie kino. „Polityka”, nr 2634 / 2007-12-22 s. 148−150.

Kołodziejczyk Marcin (2016) Mister. „Polityka”, nr 3065 / 2016-06-22, s. 38−39.

Kubicki Paweł (2016) Udane niepowodzenia. „Polityka”, nr 3087 / 2016-11-23, s. 38−39.

Leszczyńska Joanna (2016) Kocham cię, ty moja matko zastępcza. „Polityka”, nr 3048 / 2016-02-24, s. 100−105.

Pietkiewicz Barbara (1997) Kreseczka za miliony. „Polityka”, nr 31 (2100), s. 24−25.

Pietkiewicz Barbara (1997) Matki z gorszym mózgiem. „Polityka”, nr 18 (2087), s. 30−32.

Pustkowski Marcin (2007) Zobaczyć las. „Polityka”, nr 2607 / 2007-06-09 s. 86−88.

Rzążewska Aleksandra (2007) Żyrafa na ośmiu nogach. „Polityka”, nr 2604 / 2007-05-19, s. 124−129.

Socha Ryszarda (2016) W snach ciągle chodzę. „Poradnik Psychologiczny Polityki”, Tom 22. Dusza i ciało nr 5 / 2016-05-11) s. 82−83.

Socha Ryszarda (1997) Łańcuch pocieszenia. „Polityka”, nr 47 (2116), s. 25−26.

Socha Ryszarda (2007) Pan na smyczy. „Polityka”, nr 2596 / 2007-03-17, s. 108−113.

Socha Ryszarda (2007) Telechałupnicy. „Polityka”, nr 2632 / 2007-12-08, s. 50−51.

Sowa Agnieszka (2016) Życie poza życiem. „Polityka”, nr 3085 / 2016-11-08, s. 22−25.

Turlej Elżbieta, [współpr.] Violetta Krasnowska (2016) Gdzie ci ojcowie?. „Polityka”, nr 3084 / 2016-11-02, s. 18−20.

Walewski Paweł JB (2007) Zapomoga na Pompego. „Polityka”, nr 2621 / 2007-09-26, s. 108−110.

Walewski Pawel (2007) Królewska choroba. „Polityka”, nr 46 (2629) / 2007-11-17, s. 96−97.

Walewski Paweł (1997) Będąc młodym rencistą. „Polityka”, nr 15 (2084) s. 94.

Wróblewski Andrzej Krzysztof (1997) Każdy głos na wagę złota. „Polityka”, nr 37 (2106), s. 13.

Zielińska-Fazan Małgorzata (1997) Teatr albo nic. „Polityka”, nr 48 (2117), s. 102−104.

Pobrania

Opublikowane

2018-09-11

Jak cytować

Struck-Peregończyk, Monika, and Olga Kurek-Ochmańska. 2018. “Wizerunek osób niepełnosprawnych W Polskiej Prasie opiniotwórczej Na przykładzie Tygodnika „Polityka” W Latach 1997–2016”. Przegląd Socjologii Jakościowej 14 (3): 48-71. https://doi.org/10.18778/1733-8069.14.3.04.