Jak zostaje się osobą z internetu? Twórcy internetowi w perspektywie (technologicznej) koncepcji pokoleń
DOI:
https://doi.org/10.18778/1733-8069.19.4.05Słowa kluczowe:
twórcy internetowi, technologie informacyjno-komunikacyjne, internetAbstrakt
W artykule przedstawiono, w jaki sposób przebiegało kształtowanie się twórców internetowych, czyli osób zajmujących się wytwarzaniem autorskich treści zamieszczanych w mediach społecznościowych, na stronach internetowych itp. Rozpatrując uwarunkowania indywidualne i społeczne tego procesu, szczególną rolę przypisano kontekstowi technologiczno-medialnemu, znacząco wpływającemu na ich dorastanie oraz tworzenie. Jako ramę teoretyczną wykorzystano koncepcję sieciowych imigrantów/tubylców, a rozważania oparto na sześciu autobiograficznych wywiadach narracyjnych z twórcami internetowymi reprezentującymi zróżnicowane obszary zainteresowań. Ich analiza dowiodła, że doświadczenia z technologiami informacyjno-komunikacyjnymi „nie mieszczą się” w proponowanej typologii, gdyż narratorzy stosują zindywidualizowane strategie uczenia się ich oraz ich użytkowania.
Bibliografia
„Bravo” po 26 latach znika z rynku, Wydawnictwo Bauer stawia na „Bravo Sport” i „Tube News” (2017), https://www.wirtualnemedia.pl/artykul/bravo-kolejnym-pismem-mlodziezowym-ktore-zamyka-wydawnictwo-bauer (dostęp: 15.03.2023).
Bennett Sue, Maton Karl (2010), Beyond the ‘Digital Natives’ Debate: Towards a More Nuanced Understanding of Students’ Technology Experiences, „Journal of Computer Assisted Learning”, vol. 26(5), s. 321–331. DOI: https://doi.org/10.1111/j.1365-2729.2010.00360.x
Bennett Sue, Maton Karl, Kervin Lisa (2008), The ‘Digital Natives’ Debate: A Critical Review of the Evidence, „British Journal of Educational Technology”, vol. 39(5), s. 775–786. DOI: https://doi.org/10.1111/j.1467-8535.2007.00793.x
Bielak Tomasz, Filiciak Mirosław, Ptaszek Grzegorz (2011), W stronę nowej telewizji (kontekst polski), [w:] Tomasz Bielak, Mirosław Filiciak, Grzegorz Ptaszek (red.), Zmierzch telewizji. Przemiany medium, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar, s. 7–15.
Blokker Paul, Vieten Ulrike (2022), Fear and Uncertainty in Late Modern Society, „European Journal of Cultural and Political Sociology”, no. 9, s. 1–6. DOI: https://doi.org/10.1080/23254823.2022.2033461
Bolter David J., Grusin Richard (2000), Remediation. Understanding New Media, Cambridge: MIT Press.
Briggs Asa, Burke Peter (2010), Społeczna historia mediów: od Gutenberga do Internetu, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Briggs Matt (2012), Telewizja i jej odbiorcy w życiu codziennym, Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Burski Jacek, Wygnańska Joanna (2020), A Biographical Experience of the Yard as a Symbolic Biographical Resource, [w:] Kaja Kaźmierska, Katarzyna Waniek (red.), Telling the Great Change. The Process of the Systemic Transformation in Poland in Biographical Perspective, Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, s. 523–562. DOI: https://doi.org/10.18778/8142-455-4.20
Castells Manuel (2010), Społeczeństwo sieci, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Castells Manuel (2013), Władza komunikacji, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Ciemniewski Wojciech, Cypryańska Marzena, Krejtz Krzysztof, Milewski Jarosław, Krejtz Izabela, Toczyski Piotr (2009), Internetowi Twórcy. Co o nich wiemy ze złożonego projektu badawcze go SWPS i Gazeta.pl?, [w:] Anna Gumkowska (red.), Tekst w sieci. Literatura. Społeczeństwo. Komunikacja, Warszawa: Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne, s. 199–213.
Creighton Theodore B. (2018), Digital Natives, Digital Immigrants, Digital Learners: An International empirical integrative review of the literature, „Education Leadership Review”, vol. 19(1), s. 132–140.
Dębski Maciej, Bigaj Magdalena (2019), Młodzi Cyfrowi. Nowe technologie. Relacje. Dobrostan, Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.
Dijk Jan van (2010), Społeczne aspekty nowych mediów, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Dobek-Ostrowska B. (red.) (2002), Transformacja systemów medialnych w krajach Europy Środkowo-Wschodniej po 1989 roku, Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.
Dobek-Ostrowska Bogusława (red.) (2006), Media masowe w demokratyzujących się systemach politycznych, Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.
Dolińska-Weryńska Dorota (2016), Motywacje i potrzeby pracowników pokolenia Y w gospodarce opartej na wiedzy, „Zeszyty Naukowe Politechniki Śląskiej”, nr 92, s. 31–47.
Dolot Anna (2018), The Characteristic of Generation Z, “e-mentor”, nr 2, s. 44–50. DOI: https://doi.org/10.15219/em74.1351
Franczak Karol (2015), Kultura jako źródło zysku? Etos kreatywności i współczesny dyskurs modernizacyjny, „Przegląd Socjologiczny”, nr 2, s. 89–112.
Gillespie Tarleton (2014), The Relevance of Algorithms, [w:] Tarleton Gillespie, Pablo J. Boczkowski, Kirsten A. Foot (red.), Media Technologies: Essays on Communication, Materiality, and Society, Cambridge: MIT Press, s. 167–193. DOI: https://doi.org/10.7551/mitpress/9780262525374.003.0009
Griffith Noel (2023), The Creator Economy Statistics, https://supplygem.com/publications/creator-economy/ (dostęp: 7.09.2023).
Howe Neil, Strauss William (2000), Millennials Rising: The Next Great Generation, New York: Vintage.
Jabłońska Marta R. (2018), Człowiek w cyberprzestrzeni. Wprowadzenie do psychologii Internetu, Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
Jenkins Henry (2007), Kultura konwergencji. Zderzenie starych i nowych mediów, Warszawa: Wydawnictwo Akademickie i Profesjonalne.
Jenkins Henry, Ford Sam, Green Joshua (2018), Rozprzestrzenialne media. Jak powstają wartości i znaczenia w usieciowionej kulturze, Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego. DOI: https://doi.org/10.18778/8142-024-2
Jenkins Henry, Puroshotma Ravi, Clinton Katie, Margaret Weigel, Robison Alice (2005), Confronting the Challenges of Participatory Culture: Media Education for the 21st Century, Chicago: The MIT Press.
Judd Terry (2018), The Rise and Fall (?) of the Digital Natives, „Australasian Journal of Educational Technology”, vol. 34(5), s. 99–119. DOI: https://doi.org/10.14742/ajet.3821
Katz Elihu, Blumler Jay, Gurevitch Michael (1973), Uses and Gratification Research, „The Public Opinion Quarterly”, vol. 37(4), s. 509–523. DOI: https://doi.org/10.1086/268109
Kaźmierska Kaja, Waniek Katarzyna (2020), Autobiograficzny wywiad narracyjny: metoda – technika – analiza, Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego. DOI: https://doi.org/10.18778/8142-868-2
Kennedy Gregor, Judd Terry, Dalgarno Barney, Waycott Jenny (2010), Beyond Natives and Immigrants: Exploring Types of Net Generation Students, „Journal of Computer Assisted Learning”, vol. 26(5), s. 332–343. DOI: https://doi.org/10.1111/j.1365-2729.2010.00371.x
Kopecka-Piech Katarzyna (2011), Koncepcje konwergencji mediów, „Studia Medioznawcze”, nr 3(46), s. 1–21.
Kosmos dla dziewczynek (b.r.), www.kosmosdladziewczynek.pl (dostęp: 31.03.2023).
Kowalski Robin (2018), Cyberbullying, [w:] J. Ireland, P. Birch, C.A. Ireland (red.), The Routledge international handbook of human aggression: Current issues and perspectives, New York: Taylor & Francis, s. 131–142. DOI: https://doi.org/10.4324/9781315618777-11
Kreft Jan (2019), Władza algorytmów. U źródeł potęgi Google i Facebooka, Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Levinson Paul (2010), Nowe, nowe media, Warszawa: Wydawnictwo WAM.
Lull James (1980), The Social Uses of Television, „Human Communication Research”, vol. 6(3), s. 197–209. DOI: https://doi.org/10.1111/j.1468-2958.1980.tb00140.x
McQuail Dennis (2008), Teoria komunikowania masowego, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Messyasz Karolina (2021), Pokolenie Z na rynku pracy – strukturalne uwarunkowania i oczekiwania, „Folia Sociologica”, nr 76, s. 97–114. DOI: https://doi.org/10.18778/0208-600X.76.06
Michalak Dominika, Koryś Izabela, Kopeć Jarosław (2015), Stan czytelnictwa w Polsce w 2015 roku, Warszawa: Biblioteka Narodowa.
Olcoń Marta (2003), Blog jako dokument osobisty – specyfika dziennika prowadzonego w internecie, „Kultura i Społeczeństwo”, nr 2, s. 5–28.
Pallus Patryk (2022), Te magazyny czytały kiedyś Polki. Oto 11 tytułów, których już nie ma, https://www.wirtualnemedia.pl/artykul/koniec-magazyny-dla-kobiet-halo-gala-cosmopolitan-joy-flesz-koniec-wydawania-dlaczego (dostęp: 15.03.2023).
Piwowarska Anna (2003), Trzy oblicza Filipinki, „Zeszyty Prasoznawcze”, nr 3–4, s. 127–146.
Popiołek Malwina (2014), E-kompetencje cyfrowego pokolenia w świetle badań własnych. Eksploracja zagadnienia na przykładzie wybranych e-umiejętności, „Zarządzanie Mediami”, nr 2, s. 78–90.
Prensky Mark (2001a), Digital Natives, Digital Immigrants. Part 1, „On the Horizon”, vol. 9(5), s. 1–6. DOI: https://doi.org/10.1108/10748120110424816
Prensky Mark (2001b), Digital Natives, Digital Immigrants. Part 2: Do They Really Think Differently?, „On the Horizon”, vol. 9(6), s. 1–6. DOI: https://doi.org/10.1108/10748120110424843
Przybysz-Stawska Magdalena (2015), Prasa dla młodzieży w Polsce po 1989 roku: zarys problematyki, [w:] Mariola Antczak, Agata Walczak-Niewiadomska (red.), W kręgu kultury czytelniczej dzieci i młodzieży, Łódź–Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Wydawnictwo Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich, s. 111–124. DOI: https://doi.org/10.18778/7969-810-3.06
Pyżalski Jacek (red.) (2019), Internet i jego młodzi twórcy – dobre i złe wiadomości z badań jakościowych, Warszawa: NASK Państwowy Instytut Badawczy.
Sola Pool de (1983), Technologies of Freedom, Harvard: University Press. DOI: https://doi.org/10.4159/9780674042216
Spitzer Manfred (2013), Cyfrowa demencja: w jaki sposób pozbawiamy rozumu siebie i swoje dzieci, Warszawa: Dobra Literatura.
Standing Guy (2014), Prekariat. Nowa niebezpieczna klasa, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Szlendak Tomasz (2014), Formy aktywności kulturalnej, [w:] Rafał Drozdowski, Barbara Fatyga, Mirosław Filiciak, Marek Krajewski, Tomasz Szlendak (red.), Praktyki kulturalne Polaków, Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, s. 151–219.
Szpunar Magdalena (2008), Czym są nowe media – próba konceptualizacji, „Studia Medioznawcze”, nr 4, s. 31–40.
Szpunar Magdalena (2012), Nowe-stare medium. Internet między tworzeniem nowych modeli komunikacyjnych a reprodukowaniem schematów komunikowania masowego, Warszawa: Wydawnictwo Instytutu Filozofii i Socjologii PAN.
Tapscott Don (2010), Cyfrowa dorosłość. Jak pokolenie sieci zmienia nasz świat, Warszawa: Wydawnictwo Akademickie i Profesjonalne.
Tuan Yi-Fu (1987), Przestrzeń i miejsce, Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.
Turska-Kawa Anna (2013), Media jako źródło zaspokajania fundamentalnych potrzeb. Rozważania w kontekście teorii „użytkowania i gratyfikacji”, „Studia Politicae Universitatis Silesiensis”, nr 10, s. 147–172.
Twórca internetowy – ile jest wart jeden z najpopularniejszych zawodów XXI w.? (2023), https://focusonbusiness.eu/pl/technologia/tworca-internetowy-ile-jest-wart-jeden-z-najpopularniejszych-zawodow-xxi-w/27890 (dostęp: 27.04.2023).
Waniek Katarzyna (2020), Biographical Traps of the Transformation Process – Cohort 1980. The Potentials of Disorder and Suffering in the Experiences of Young Polish Women Entering Social Worlds of Art, Medicine, and Academia, [w:] Kaja Kaźmierska, Katarzyna Waniek (red.), Telling the Great Change. The Process of the Systemic Transformation in Poland in Biographical Perspective, Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, s. 297–347. DOI: https://doi.org/10.18778/8142-455-4.14
Wątroba Wiesław (2017), Transgresje międzypokoleniowe późnego kapitalizmu, Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu.
Opublikowane
Wersje
- 2023-11-30 - (2)
- 2023-11-30 - (1)
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Jak cytować
