Biographical Research and Treatment. Some Remarks on Therapeutic Aspects of Sociological Biographical Interviews

Agnieszka Golczyńska-Grondas; Marek Grondas

doi:10.18778/1733-8069.9.4.03

Autor

Agnieszka Golczyńska-Grondas University of Lodz, Poland
Marek Grondas University of Lodz, Poland

DOI:

https://doi.org/10.18778/1733-8069.9.4.03

Słowa kluczowe:

wywiad biograficzny, wywiad narracyjny, psychoterapia, czynniki leczące w psychoterapii

Abstrakt

Artykuł stanowi rezultat dyskusji między socjolożką a zawodowym psychoterapeutą. Celem autorów jest rozważenie terapeutycznych funkcji wywiadu biograficznego w odniesieniu do założeń profesjonalnej terapii psychologicznej. Terapeutyczne aspekty spotkania badacz–narrator mają szczególne znaczenie w przypadku przedsięwzięć badawczych, niejako „z założenia” uruchamiających traumatyczne wspomnienia lub refleksję nad aktualnym doświadczeniem badanych (np. biografie wojenne, uchodźców, osób wykluczonych i zagrożonych wykluczeniem społecznym, osób ciężko chorych i niepełnosprawnych). W tekście poruszono problematykę celów badań naukowych i celów terapii, problematykę relacji między narratorem/klientem i badaczem/terapeutą oraz zawodowych umiejętności niezbędnych dla prowadzenia wywiadów biograficznych i praktyki psychoterapeutycznej. Autorzy poruszają także problem celowości i zasadności ewentualnych interwencji o charakterze terapeutycznym podejmowanych przez badacza w trakcie wywiadu, zwłaszcza w kontekście norm etycznych i wpływu uczestnictwa w wywiadzie na przebieg pracy biograficznej i pracy nad tożsamością narratora. Empiryczne tło rozważań stanowią wywiady biograficzne z dorosłymi wychowankami domów dziecka zgromadzone w projekcie „Zinstytucjonalizowana tożsamość. Procesy formowania się tożsamości w świetle losów biograficznych dorosłych wychowanków placówek opiekuńczo-wychowawczych, 2011–2014”

Biogramy autorów

Agnieszka Golczyńska-Grondas - University of Lodz, Poland

Agnieszka Golczyńska-Grondas, PhD, a sociologist at the Department of Applied Sociology and Social Work, University of Lodz, Poland. The main area of her research interests covers the phenomena of poverty and social exclusion, she is especially involved in biographical studies with underprivileged collectivities.
Marek Grondas - University of Lodz, Poland

Marek Grondas, certified addiction specialist, educational trainer, and supervisor. He leads the Prevention, Treatment, and Therapy of Addictions Counseling Centre, MONAR Society in Lodz, Poland. Specialized in individual, family, and group psychotherapy in the area of drug and behavioral addiction. The author of many thematic articles, not only considering the issues of addiction but also civic education. The Chairman of MONAR Society Ethical Board.

Bibliografia

Aleksandrowicz, Jerzy W. 1994. Psychoterapia medyczna: teo¬ria i praktyka. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL.

Babbie, Earl. 2006. Badania społeczne w praktyce. Translat¬ed by Witold Betkiewicz et al. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Berger, Peter L. 1973. Invitation to Sociology. A Humanistic Perspective. Harmondsworth, Victoria: Penguin Books.

Betts, Sandra et al. 2009. “Biographical Counselling: Introduction.” European Studies on Inequalities and Social Cohesion 1/2:6-58.

Björkenheim, Johanna and Synnove Karvinen-Niinikoski. 2009. “Biography, Narrative, and Rehabilitation.” European Studies on Inequalities and Social Cohesion 1/2:113-127.

Björkenheim, Johanna, Johanna Levälahti, and Synnove Karvinen-Niinikoski. 2009. “Social Work Case Analysis of Biographical Processes.” European Studies on Inequalities and Social Cohesion 3/4:123-146.

Chase, Susan E. 2005. „Narrative Inquiry. Multiple Lenses, Approaches, Voices.” Pp. 651-680 in The Sage Handbook of Qualitative Research. Third Edition, edited by Norman K. Denzin, Yvonna S. Lincoln. Thousand Oaks: Sage Publication.

Chase Susan E. 2009. „Wywiad narracyjny. Wielość perspektyw, podejść głosów.” Pp. 15-56 in Metody badań jakościowych, edited by Norman K. Denzin, Yvonna S. Lincoln. Translated by Filip Schmidt. Warszawa: PWN.

Czabała, Czesław J. 2000. Czynniki leczące w psychoterapii. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Czekaj, Krzysztof. 2007. Socjologia szkoły chicagowskiej i jej recepcja w Polsce. Katowice: Górnośląska Wyższa Szkoła Handlowa.

Dausien, Bettina et al. 2008 “The Analysis of Professional Practice, the Self-Reflection of Practitioners, and their Way of Doing Things. Resources of Biography Analysis and Other Interpretative Approaches.” Forum Qualitative Social Research 9(1), art. 61.

Denzin, Norman K. and Yvonna S. Lincoln. 2005a. “Preface.” Pp. ix-xix in The Sage Handbook of Qualitative Research. Third Edition, edited by Norman K. Denzin, Yvonna S. Lincoln. Thousand Oaks: Sage Publication.

Denzin, Norman K. and Yvonna S. Lincoln. 2005b. “Introduction. The Discipline and Practice of Qualitative Research.” Pp. 1-32 in The Sage Handbook of Qualitative Research. Third Edition, edited by Norman K. Denzin, Yvonna S. Lincoln. Thousand Oaks: Sage Publication.

Denzin, Norman K. and Yvonna S. Lincoln. 2005c. “Methods of Collecting and Analyzing Empirical Materials.” Pp. 641-650 in The Sage Handbook of Qualitative Research. Third Edition, edited by Norman K. Denzin, Yvonna S. Lincoln. Thousand Oaks: Sage Publication.

Denzin, Norman K. and Yvonna S. Lincoln. 2009. “Część IV. Metody zbierania i analizowania materiałów empirycznych.” Pp. 5-14 in Metody badań jakościowych, edited by Norman K. Denzin, Yvonna S. Lincoln. Translated by Filip Schmidt. Warszawa: PWN.

Erickson, Milton and Ernest L. Rossi. 1996. Lutowy człowiek. Rozwój świadomości i poczucia tożsamości w hipnoterapii. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.

Erikson, Erik. 2004. Tożsamość a cykl życia. Poznań: Zysk i S-ka.

Fisher-Rosenthal, Wolfram. 2000. “Biographical work and biographical structuring in present-day societies.” Pp. 109-125 in Turn to Biographical Methods in Social Sciences. Comparative issues and examples, edited by Prue Chamberlayne, Joanna Bornat, and Tom Wengraf. Oxon, NY: Routledge.

Fontana, Andrea and James H. Frey. 2009. “Wywiad. Od neutralności do politycznego zaangażowania.” Pp. 81-127 in Metody badań jakościowych, edited by Norman K. Denzin, Yvonna S. Lincoln. Translated by Marta Skowrońska. Warszawa: PWN.

Golczyńska-Grondas, Agnieszka. Forthcoming. Wychowało nas państwo. Rzecz o tożsamości dorosłych wychowanków domów dziecka. Kraków: ZW NOMOS.

Golka, Marian. 2010. „Społeczna niepamięć. Pomiędzy zapominaniem a zamazywaniem.” Pp. 49-71 in Pamięć, przestrzeń, tożsamość, edited by Sławomir Kapralski. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.

Grzesiuk, Lidia, (ed.). 1994. Psychoterapia. Szkoły, zjawiska, techniki i specyficzne problemy. Warszawa: PWN.

Hałas, Elżbieta. 1994. Obywatelska socjologia szkoły chicagowskiej. Charles E. Cooley, George H. Mead, H. Blumer. Lublin: Redakcja Wydawnictw Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.

Hermanns, Harry. 1987. “Narrative interview – A new tool for sociological field research.” Folia Sociologica 13:43-56.

Jankowski, Kazimierz. 1994. Od psychiatrii biologicznej do humanistycznej… dwadzieścia lat później. Warszawa: Jacek Santorski & Co. Agencja Wydawnicza.

Kaźmierska, Kaja. 2004. “Ethical aspects of biographical interviewing and analysis.” Pp. 181-192 in Biographical Methods and Professional Practice. An international perspective, edited by Prue Chamberlayne, Joanna Bornat, Ursula Apitzsch. Bristol: The Policy Press University of Bristol. DOI: https://doi.org/10.2307/j.ctt1t89d2j.15

Kaźmierska, Kaja. 2012. Biography and Memory. The Generational Experience of the Shoah Survivors. Boston: Academic Studies Press.

Kodeks Etyki Socjologa. 2012. Retrieved October 10, 2013 http://www.pts.org.pl/public/upload/kodeks.pdf

Miller, William R. and Stephen Rollnick. 2002. Motivational Interviewing: Preparing People for Change. New York, London: The Guilford Press.

Mindell, Amy. 1996. Metaumiejętności. Osztuce psychoterapii. Translated by Tadeusz Szejko, Magdalena Tulli. Warszawa: Nuit Magique.

Riemann, Gerhard. 2003. “A Joint Project Against the Backdrop of a Research Tradition: An Introduction to ‘Doing Biographical Research.’” Forum Qualitative Research 4(3), art. 18.

Rogers, Carl R. 1951. Client-centered Therapy: Its Cur¬rent Practice, Implications, and Theory. London: Constable.

Rokuszewska-Pawełek, Alicja. 2002. Chaos i przymus: trajektorie wojenne Polaków. Analiza biograficzna. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Rosenthal, Gabrielle. 2003. “The Healing Effects of Storytelling: On the Conditions of Curative Storytelling in the Context of Research and Counseling.” Qualitative Inquiry 6:915-933. DOI: https://doi.org/10.1177/1077800403254888

Rosenthal, Gabrielle, (ed.). 2008. The Holocaust In Three Generation Families. London: Cassel.

Schütze, Fritz. 2009. “Biography Analysis on the Empirical Base of Autobiographical Narratives: How to Analyze Autobiographical Narrative Interviews.” European Studies on Inequalities and Social Cohesion, part 1 1/2:153-242, part 2 3/4:5-77.

Statut Polskiego Towarzystwa Psychologicznego. 2005. Retrieved September 17, 2013 http://www.ptp.org.pl/modules.php?name=News&file=article&sid=28

Warzywoda-Kruszyńska, Wielisława, (ed.). 1998. Żyć i pracować w enklawach biedy. Łódź: Agencja Projektowo-Wydawnicza ANaGRAF.

Warzywoda-Kruszyńska, Wielisława, (ed.). 1999. (Żyć) Na marginesie wielkiego miasta. Łódź: Agencja Projektowo-Wydawnicza ANaGRAF.

Włodarek, Jan and Marek Ziółkowski, (eds.). 1990. „Teoretyczny i empiryczny status metody biograficznej we współczesnej socjologii.” Pp. 3-9 in Metoda biograficzna w socjologii. Poznań: PWN.

Yalom, Irvin D. 1980. Existential psychotherapy. New York: Basic Books.

Zakrzewska-Manterys, Elżbieta. 1995. Down i zespół wątpliwości. Studium z socjologii cierpienia. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Semper.