Interakcje pedagogiczne w szkole gimnazjalnej

Katarzyna Kalinowska

doi:10.18778/1733-8069.8.3.02

Autor

Katarzyna Kalinowska Uniwersytet Warszawski, Instytut Stosowanych Nauk Społecznych, ul. Nowy Świat 69, 00-927 Warszawa

DOI:

https://doi.org/10.18778/1733-8069.8.3.02

Słowa kluczowe:

socjologia i antropologia młodzieży, gimnazjum, obserwacja uczestnicząca, interakcje pedagogiczne

Abstrakt

Niniejszy artykuł zawiera syntetyczne omówienie metodologii oraz cząstkową prezentację wyników badań uczestniczących prowadzonych wśród młodzieży gimnazjalnej. Pierwsza część tekstu obejmuje opis przyjętych założeń metodologicznych i przebiegu badania terenowego, charakterystykę badanego środowiska oraz refleksje metodologiczne i etyczne związane z obserwacją uczestniczącą w gimnazjum. Druga część koncentruje się na różnych wymiarach interakcji pedagogicznych. Poruszam tu wątki przemocy symbolicznej, instytucjonalnego charakteru interakcji szkolnych, poziomu skontekstowania interakcji pedagogicznych, a także udziału stereotypów w przebiegu komunikacji między uczniami a nauczycielami.

Biogram autora

Katarzyna Kalinowska - Uniwersytet Warszawski, Instytut Stosowanych Nauk Społecznych, ul. Nowy Świat 69, 00-927 Warszawa

Katarzyna Kalinowska, socjolog, antropolog współczesności, doktorantka w Zakładzie Metod Badania Kultury w Instytucie Stosowanych Nauk Społecznych UW. Główne obszary jej zainteresowań naukowych to metodologia badań jakościowych, socjologia i antropologia młodzieży, socjologia emocji. Pracuje nad doktoratem na temat życia uczuciowego kuracjuszy i bywalców imprez klubowych.

Bibliografia

Babbie Earl (2004) Badania społeczne w praktyce. Przełożył Witold Betkiewicz i in. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Baudrillard Jean (2005) Symulakry i symulacja. Przełożył Sławomir Królak. Warszawa: Wydawnictwo Sic!

Becker Howard S. (2009) Outsiderzy. Studia z socjologii dewiacji. Przełożyła Olga Siara. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Bourdieu Pierre, Passeron Jean-Claud (2006) Reprodukcja. Elementy teorii systemu nauczania. Przełożyła Elżbieta Neyman. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Caillois Roger (1997) Gry i ludzie. Przełożyły Anna Tatarkiewicz i Maria Żurowska. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Volumen.

Charmaz Kathy (2009) Teoria ugruntowana. Praktyczny przewodnik po analizie jakościowej. Przełożyła Barbara Komorowska. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Chomczyński Piotr (2006) Wybrane problemy etyczne w badaniach. Obserwacja uczestnicząca ukryta. „Przegląd Socjologii Jakościowej”, t. 2, nr 1, s. 68−87 [dostęp 10 stycznia 2012 r.]. Dostępny w Internecie http://www.qualitativesociologyreview.org/PL/archive_pl.php DOI: https://doi.org/10.18778/1733-8069.2.1.05

Cohen Stanley (2010) Folk Devils and Moral Panics. The Creation of the Mods and Rockers. London−New York: Routledge. DOI: https://doi.org/10.4324/9780203828250

Czykwin Elżbieta (2008) Stygmat społeczny. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Erikson Erik H. (1997) Dzieciństwo i społeczeństwo. Przełożył Przemysław Hejmej. Poznań: Wydawnictwo Rebis.

Fatyga Barbara, red., (2005) Biała Księga młodzieży polskiej. Dwie prawdy o aktywności. Warszawa: OBM UW, Składnica Harcerska [dostęp 10 stycznia 2012 r.]. Dostępny w Internecie http://www.fundacjafarma.pl/www/media/files/dwie_prawdy.pdf

Fatyga Barbara, Zieliński Przemysław (2006) Tempus Fugit. Analiza metafor czasu – propozycja metodologiczna. „Przegląd Socjologii Jakościowej”, t. 2, nr 1, s. 4−32 [dostęp 10 stycznia 2012 r.]. Dostępny w Internecie http://www.qualitativesociologyreview.org/PL/archive_pl.php DOI: https://doi.org/10.18778/1733-8069.2.1.02

Fatyga Barbara, Zieliński Przemysław, Hupa Albert (2008) Warszawskie badanie stylów życia młodzieży. Narkotyki w kulturze młodzieży miejskiej. Koncepcja i wyniki badań. Warszawa: Ośrodek Badań Młodzieży UW [dostęp 10 stycznia 2012 r.]. Dostępny w Internecie http://antropologia.isns.uw.edu.pl/archiwum/style_zycia_warszawa.pdf

Frankfort-Nachmias Chava, Nachmias David (2001) Metody badawcze w naukach społecznych. Przełożyły Elżbieta Hornowska i Marzenna Zakrzewska. Poznań: Wydawnictwo Zysk i S-ka.

Geertz Clifford (2005) Interpretacja kultur. Wybrane eseje. Przełożyła Maria M. Piechaczek. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Glaser Barney G., Strauss Anselm L. (2009) Odkrywanie teorii ugruntowanej. Strategie badania jakościowego. Przełożył Marek Gorzko. Kraków: Nomos.

Goffman Erving (2000) Człowiek w teatrze życia codziennego. Przełożyli Helena Datner-Śpiewak i Paweł Śpiewak. Warszawa: Wydawnictwo KR.

Goffman Erving (2005) Piętno. Rozważania o zranionej tożsamości. Przełożyły Aleksandra Dzierżyńska i Joanna Tokarska-Bakir. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.

Goffman Erving (2006) Rytuał interakcyjny. Przełożyła Alina Szulżycka. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Gombrowicz Witold (1986) Ferdydurke. Kraków: Wydawnictwo Literackie.

Hall Edward T. (1984) Poza kulturą. Przełożyła Elżbieta Goździak. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Hammersley Martyn, Atkinson Paul (2000) Metody badan terenowych. Przełożył Sławomir Dymczyk. Poznań: Wydawnictwo Zysk i S-ka.

Kaniowska Katarzyna (1999) Opis – klucz do rozumienia kultury. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Kaniowska Katarzyna, Modnicka Noemi, red., (2010) Etyczne problemy badań antropologicznych. „Łódzkie Studia Etnograficzne”, t. 49. Wrocław, Łódź: PTL.

Kawecki Ireneusz (1994) Metoda etnograficzna w badaniach edukacyjnych. Łódź: Państwowa Wyższa Szkoła Sztuk Plastycznych.

Kleszcz Irena (2004) Wykorzystanie ukrytej obserwacji uczestniczącej w badaniu stylu życia szarej strefy. „Kultura i Społeczeństwo”, nr 2, s. 189‒202.

Konecki Krzysztof T. (2000) Studia z metodologii badań jakościowych. Teoria ugruntowana. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Konecki Krzysztof T. (2007) Nowi pracownicy a kultura organizacyjna przedsiębiorstw. Studium folkloru fabrycznego. „Przegląd Socjologii Jakościowej”, t. 3, nr 1 [dostęp 10 stycznia 2012 r.].Dostępny w Internecie http://www.qualitativesociologyreview.org/PL/archive_pl.php DOI: https://doi.org/10.18778/1733-8069.3.1.02

Kuligowski Waldemar (2007) Antropologia współczesności. Wiele światów, jedno miejsce. Kraków: Wydawnictwo Universitas.

Lofland John i in. (2009) Analiza układów społecznych. Przewodnik metodologiczny po badaniach jakościowych. Przełożyły Anna Kordasiewicz, Sylwia Urbańska, Monika Żychlińska. Warszawa: Wydawnictwo Scholar.

Maffesoli Michel (2008) Czas plemion. Schyłek indywidualizmu w społeczeństwach ponowoczesnych. Przełożyła Marta Bucholc. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Malinowski Bronisław (2007) Dziennik w ścisłym znaczeniu tego wyrazu. Kraków: Wydawnictwo Literackie.

Mead Margaret (2000) Kultura i tożsamość. Studium dystansu międzypokoleniowego. Przełożył Jacek Hołówka. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Mikiewicz Piotr (2005) Społeczne światy szkół średnich. Od trajektorii marginesu do trajektorii elit. Wrocław: Wydawnictwo Naukowe Dolnośląskiej Szkoły Wyższej Edukacji.

Miszewski Kamil (2007) Kiedy badacz jest tajnym agentem. O postrzeganiu niejawnej obserwacji uczestniczącej jako etycznie problematycznej, metodach badań ilościowych, zakulisowych wymiarach życia społecznego i ich związku z tym wszystkim, o czym przed chwilą. „Przegląd Socjologii Jakościowej”, t. 3, nr 2, s. 33−62 [dostęp 10 stycznia 2012 r.]. Dostępny w Internecie http://www.qualitativesociologyreview.org/PL/archive_pl.php DOI: https://doi.org/10.18778/1733-8069.3.2.03

Nowicka Ewa (2005) Przyjaźń jako narzędzie pracy antropologa. Wątpliwości etyczne [w:] Krystyna Zamiara, red., Człowiek i Społeczeństwo, t. 24 Etyczne aspekty badań społecznych. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM, s. 191−210.

Olejnik Marta (2007) Komunikacyjne sposoby utwierdzania się we wspólnej wizji rzeczywistości. Niepublikowana praca magisterska [wydruk komputerowy]. Warszawa: IS UW.

Oliwińska Iwona (2008) Warszawskie Szmulki. Miejsca, ludzie, style życia. Warszawa: Wydawnictwo Akademickie Żak.

Piotrowski Andrzej (1999) Ład interakcji. Studia z socjologii interpretatywnej. Łódź: Wydawnictwo UŁ.

Rabinow Paul (2010) Refleksje na temat badań terenowych w Maroku. Przełożyli Karolina J. Dudek i Sławomir Sikora. Kęty: Wydawnictwo Marek Derewiecki.

Silverman David (2008) Interpretacja danych jakościowych. Przełożyły Małgorzata Głowacka-Grajper i Joanna Ostrowska. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Sińczuch Marcin (2002) Wchodzenie w dorosłość w warunkach zmiany społecznej. Warszawa: IS UW.

Szlendak Tomasz (2008) Supermarketyzacja. Religia i obyczaje seksualne młodzieży w kulturze konsumpcyjnej. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.

Szpociński Andrzej (1997) Czy kryzys kanonu? [w:] Marian Kempny, Alina Kapciak, Sławomir Łodziński, red., U progu wielokulturowości. Nowe oblicza społeczeństwa polskiego. Warszawa: Oficyna Wydawnicza, s. 98−116.

Winkin Yves (2007) Antropologia komunikacji. Od teorii do badań terenowych. Przełożyła Agnieszka Karpowicz. Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego.

Wyka Anna (1993) Badacz społeczny wobec doświadczenia. Warszawa: IFiS PAN.

Zakrzewska-Manterys Elżbieta (1996) Odteoretycznienie świata społecznego. Podstawowe pojęcia teorii ugruntowanej. „Studia Socjologiczne”, nr 1, s. 5‒25.

Zielińska Iwona (2009) Panika moralna, mniejszości seksualne i mowa nienawiści [w:] Piotr Bindera, Hanna Palska, Wojciech Pawlik, red., Emocje a kultura i życie społeczne. Warszawa: IFiS PAN, s. 187−200.

Ziółkowski Marek (1981) Znaczenie, interakcja, rozumienie. Studium z symbolicznego interakcjonizmu i socjologii fenomenologicznej jako wersji socjologii humanistycznej. Warszawa: PWN.