Granice (teorii) społecznych światów

Wiktor Marzec

doi:10.18778/1733-8069.7.1.02

Autor

Wiktor Marzec Uniwersytet Łódzki, Polska

DOI:

https://doi.org/10.18778/1733-8069.7.1.02

Słowa kluczowe:

społeczne światy, Anselm Strauss, interakcjonizm symboliczny, racjonalny podmiot, ciało, sadomasochizm, BDSM, doświadczenie

Abstrakt

Tekst podejmuje problem granic aplikowalności koncepcji społecznych światów zaproponowanej przez Anselma Straussa. Posługując się swoistym eksperymentem intelektualnym – próbą zastosowania tej koncepcji do opisu krańcowego przypadku, jakim są społeczności konsensualnych sadomasochistów – pokazuje niemożliwe do ujęcia w ramach tej teorii, a kluczowe dla opisu tej grupy, elementy. Specyficzny sposób organizacji podmiotowego doświadczenia i podzielana „definicja sytuacji” w „mocnym” sensie (interpretacja stosowanej przemocy seksualnej) to czynniki, których nie można ująć odwołując się do podmiotowej samoświadomości uczestników interakcji. Cała tradycja interakcjonizmu symbolicznego zaś implicytnie zakłada taki, samoświadomy, kartezjański podmiot wyrażający się głównie w sferze werbalnej. Prześledzenie zmian w pojmowaniu podmiotu w tradycji pragmatyczno-interakcjonistycznej, w której zakorzeniona jest teoria Straussa, pozwala ukazać jej potencjalne ograniczenia. Zmiany w ujmowaniu podmiotu w całości nauk humanistycznych i społecznych każą również bardziej świadomie spojrzeć na stosowanie koncepcji społecznych światów.

Biogram autora

Wiktor Marzec - Uniwersytet Łódzki, Polska

Wiktor Marzec – doktorant w Instytucie Socjologii UŁ i in spe magister filozofii, stypendysta MNiSW oraz Uniwersytetu w Tartu, Estonia (studia z zakresu semiotyki i gender studies). Współtworzy czasopismo Praktyka Teoretyczna (www.praktykateoretyczna.pl). Interesuje się kulturowymi aspektami metropolitalnej nowoczesności, kulturą nieponowoczesnej Łodzi, teorią społeczną, filozofią polityki oraz socjologią seksualności.

Bibliografia

Beckmann, Andrea (2001) „Deconstructing Myths. The Social Construction of Sadomasochism versus Subjugated Knowledges of Practitioners of Consensual SM.” Journal of Criminal Justice and Popular Culture Vol. 8, no. 2: 66-95.

Benford, Robert i David Snow (2000) „Framing Processes and Social Movements: An Overview and Assessment.” Annual Review of Sociology Vol. 26: 611-649. DOI: https://doi.org/10.1146/annurev.soc.26.1.611

Berger, Peter i Thomas Luckmann (1983) Społeczne tworzenie rzeczywistości. Przełożył J. Niżnik. Warszawa: PIW

Bielik - Robson, Agata (2001) „My romantycy – źródła romantycznego modernizmu Charlesa Taylora. Wstęp.” S. VII-LIV w Charles Taylor, Źródła podmiotowości. Warszawa: PWN.

Bienvenu II, Robert V. (1998) “The Development of Sadomasochism as a Cultural Style in the Twentieth-Century United States.” Praca doktorska złożona w Indiana University, Bloomington. Dostęp 5 czerwca 2009. http://www.americanfetish.net/sexresearch.us/Dissertation.html

Blumer, Herbert (2007) Interakcjonizm symboliczny. Tłumaczyła G. Woroniecka. Kraków: Nomos.

Bokszański, Zbigniew (1986) „Koncepcja tożsamości jednostki w pracach Anselma L. Straussa.” Studia Socjologiczne nr 2 (101): 99-121.

Buksiński, Tadeusz, redaktor (2001) „Doświadczenie w naukach społecznych” w Doświadczenie. Poznań: Wydawnictwo Naukowe Instytutu Filozofii UAM.

Butt, Trevor i Darren Langdridge (2004) „A Hermeneutic Phenomenological Investigation of the Construction of Sadomasochistic Identities.” Sexualities no. 7: 31-53. DOI: https://doi.org/10.1177/1363460704040137

Charmaz, Kathy (2006) Constructing Grounded Theory. A Practical Guide Through Qualitative Analysis. London – Thousand Oaks – New Delhi: Sage.

Clarke, Adele E. (2003) „Situational Analyses: Grounded Theory Mapping After the Postmodern Turn.” Symbolic Interaction 26(4): 553-576. DOI: https://doi.org/10.1525/si.2003.26.4.553

Clarke, Adele E. (2005) Situational Analysis. Grounded Theory After the Postmodern Turn. Thousand Oaks: Sage.

Czarnocka, Małgorzata (1998) „Nowożytne pojęcie podmiotu a jego współczesne erozje.” S. 31-44 w Wiedza a podmiotowość, pod redakcją A. Motycka. Warszawa: Instytut Filozofii i Socjologii PAN.

Czyżewski, Marek (1981) „Miejsce analizy ramowej w socjologii Ervinga Goffmana.” Przegląd Socjologiczny T. XXXIII: 195-215.

Czyżewski, Marek (1985) „Problem podmiotowości we współczesnej socjologii interakcji. Jaźń i jej ’zniesienie’.” Kultura i Społeczeństwo XXIX nr 3: 31-51.

Dewey, John (1929) Experince and nature. London: Allen. DOI: https://doi.org/10.1037/13377-000

Garfinkel, Harold, (2007) Studia z etnometologii, tłumaczyła A. Szulżycka. Warszawa: PWN.

Glaser, Barney i Anselm L. Strauss (2009) Odkrywanie teorii ugruntowanej. Przełożył Marek Gorzko. Kraków: Nomos.

Goffman, Erving (1975) Frame Analysis. An Essay on the Organization of Experience, Harmondsworth: Penguin Books.

Hennen, Peter (2004) „Feeling a Bit Under the Leather: Performativity, Embodiment and the Specter of Starched Chiffon”. Referat wygłoszony na dorocznym zebraniu American Sociological Association, San Francisco.

James, William (1890) Principles of Psychology. An internet resource developed by Christopher D. Green. Toronto: York University. Dostęp 10 maja 2009. http://psychclassics.yorku.ca/James/Principles/index.htm

James, William (2002) Varieties of Religious Experience. A Study in Human Nature. London: Routledge.

Jay, Martin (2008) Pieśni doświadczenia. Nowoczesne amerykańskie i europejskie wariacje na uniwersalny temat. Przełożyła Agnieszka Rejniak-Majewska. Kraków: Universitas.

Kacperczyk, Anna (2005), „Zastosowanie teorii społecznych światów w badaniach empirycznych.” S. 167-189 w Konstruowanie jaźni i społeczeństwa. Europejskie warianty interakcjonizmu symbolicznego, pod redakcją E. Hałas i K. Konecki. Warszawa: Scholar.

Kacperczyk, Anna (2007) „Badacz i jego poszukiwania w świetle Analizy Sytuacyjnej Adele E. Clarke.” Przegląd Socjologii Jakościowej Tom III Numer 2: 5-32. http://www.qualitativesociologyreview.org/PL/Volume4/PSJ_3_2_Kacperczyk.pdf DOI: https://doi.org/10.18778/1733-8069.3.2.02

Kleinknecht, Steven (2007) „An Interview with Robert Prus: His Career, Contributions, and Legacy as an Interactionist Ethnographer and Social Theorist.” Qualitative Sociology Review Vol. III Issue2: 221-288. http://www.qualitativesociologyreview.org/ENG/Volume7/QSR_3_2_Kleinknecht.pdf DOI: https://doi.org/10.18778/1733-8077.3.2.12

Konecki, Krzysztof (2000) Studia z metodologii badań jakościowych. Teoria ugruntowana. Warszawa: PWN.

Konecki, Krzysztof (2005) Ludzie i ich zwierzęta. Interakcjonistyczno-symboliczna analiza społecznego świata właścicieli zwierząt domowych. Warszawa: Scholar.

Konecki, Krzysztof i Marek Gorzko (2009) „Teoretyzowanie w socjologii – czyli o odkrywaniu i konstruowaniu teorii na podstawie analizy danych empirycznych. Wprowadzenie” S. VII-XXIX w Odkrywanie teorii ugruntowanej. Strategie badania jakościowego. Kraków: Nomos.

Laclau, Ernesto (2009) Rozum populistyczny. Przekład zbiorowy. Wrocław: Wydawnictwo Naukowe Dolnośląskiej Szkoły Wyższej Edukacji TWP.

Latour, Bruno (2010) Splatając na nowo to, co społeczne. Przełożyli Krzysztof Abriszewski i Aleksandra Derra. Kraków: Universitas.

Marzec, Wiktor (2009a) “Konsensualny sadomasochizm – spór o przemoc.” Niepublikowana praca magisterska, Wydział Ekonomiczno - Socjologiczny, Uniwersytet Łódzki, Łódź.

Marzec, Wiktor (2009b) „Skóra, bura i komóra (na kłódkę). Kształtowanie się współczesnego świata BDSM”, Maska nr VI: b.d.

Marzec, Wiktor (w druku) „Konsensualny sadomasochizm – spór o przemoc. Kontrowersje wokół praktyk cielesnych w perspektywie fenomenologii społecznej.” Societas/Communitas.

Mead, George H. (1975) Umysł, osobowość, społeczeństwo. Przełożyła Zofia Wolińska. Warszawa: PWN.

Prus, Robert (2004) „Gambling as Activity: Subcultural Life-Worlds, Personal Intrigues, and Persistent Involvements.” The Electronic Journal of Gambling February 10: b.d. http://jgi.camh.net/toc/jgi//10 DOI: https://doi.org/10.4309/jgi.2004.10.9

Prus, Robert (2007a) „Aristotle’s Nicomachean Ethics: Laying the Foundations for a Pragmatist Consideration of Human Knowing and Acting.” Qualitative Sociology Review Vol. III Issue.2: 5-45. http://www.qualitativesociologyreview.org/ENG/Volume7/QSR_3_2_Prus.pdf DOI: https://doi.org/10.18778/1733-8077.3.2.02

Shibutani, Tamotsu (1955) „Reference Groups as Perspectives.” American Journal of Sociology Vol. 60, no. 6: 562-569. DOI: https://doi.org/10.1086/221630

Schütz, Alfred (1932) Der Sinnhafte Aufbau der Socialen Welt, Vienna: Springer. DOI: https://doi.org/10.1007/978-3-7091-3108-4

Sikora, Marek (b.d.) „Problem doświadczenia naukowego”. Kserokopia, brak danych.

Soeffner, Hans-Georg (1991) „’Trajectory’ as Intended Fragment: The Critique of Empirical Reason According to Anselm Strauss” S. 360-371 w Social Organization and Social Process. Essays in Honor of Anselm Strauss, pod redakcją D. R. Maines. New York: Aldine de Gruyter: 360-371.

Stets, Jan i Jonathan Turner (2009) Socjologia emocji. Przełożyła Marta Bucholc. Warszawa: PWN.

Stoller, Robert (1991) Pain & Passion. A Psychoanalyst Explores the World of S&M, New York-London: Plenum Press.

Strauss, Anselm (1978) „A Social World Perspective.” w Studies in Symbolic Interaction, Vol. 1, pod redakcją Norman Denzin. Greenwich: JAI Press: 119- 128.

Strauss, Anselm (1982) „Social Worlds and Legitimation Processes.” w Studies in Symbolic Interaction, Vol. 4, pod redakcją Norman Denzin Greenwich: JAI Press: 171- 189.

Strauss, Anselm (1984) „Social Worlds and Their Segmentation Processes.” w Studies in Symbolic Interaction, Vol. 5, pod redakcją Norman Denzin, Greenwich: JAI Press: 123-139.

Strauss, Anselm (1993) Continual Permutation of Action, New York: Aldine de Gruyter.

Strauss, Anselm (2009) Mirrors and masks - the search for identity, Glencoe: Free Press.

Suflida, Aleksandra (2006) „Polska scena BDSM.” S. 223-274 w Praktyki cielesne, pod redakcją J. Kurczewski. Warszawa: Wydawnictwo Trio.

Taylor, Charles (2001) Źródła podmiotowości. Przekład zbiorowy. Warszawa: PWN.

Taylor, Gary W. i Jane M. Ussher (2001) „Making Sense of S&M: A Discourse Analytic Account.” Sexualities Vol. 4: 293-314. DOI: https://doi.org/10.1177/136346001004003002

Thompson, Mark, redaktor (1991) Letaher-folk. Radical Sex, People, Politics and Practice. Boston: Alyson Pub.