Zapamiętana. Zofia Rydet w perspektywie biograficznie zorientowanej socjologii sztuki

Autor

DOI:

https://doi.org/10.18778/1733-8069.17.3.11

Słowa kluczowe:

artysta, fotografia, sztuka, biografia, praca w terenie, mitologizacja

Abstrakt

Zofia Rydet jest jedną z najwybitniejszych polskich, a nawet europejskich artystek drugiej połowy XX wieku. Pozostawiła po sobie ogromną spuściznę twórczą, ale jej biografia pod wieloma aspektami wciąż pozostaje tajemnicą. Pamięć o wielkim artyście/artystce jest często mitologizowana, a interpretacja dzieła po jego/jej śmierci zaczyna odrywać się od pierwotnych intencji twórcy. Są to procesy niezwykle interesujące dla historyków sztuki i socjologów. Można badać je, przyjmując metody biograficznie zorientowanej socjologii sztuki. W artykule wykorzystano niektóre z nich: analizę istniejących dokumentów, badania archiwalne oraz wywiady. Analiza zebranego materiału pozwoliła wskazać, w jaki sposób Rydet zapamiętali ci, którzy mieli okazję poznać ją, towarzyszyli jej podczas wypraw w teren, prowadzili z nią rozmowy o sztuce i fotografii. Celem takich badań jest próba lepszego poznania artystki, zrozumienia jej twórczości i funkcjonowania społecznego w określonych czasach i środowiskach.

Biogram autora

  • Tomasz Ferenc - University of Lodz, Poland

    Tomasz Ferenc, employee of the Department of Sociology of Art, University of Lodz. His research interests include anthropology and visual sociology, studies of migration processes, and biographically-oriented sociology of art. Recent publications: T. Ferenc, K. Jóźwiak, A. Różycki, Zapisy pamięci. Historie Zofii Rydet (University of Lodz Press, 2020); T. Ferenc, M. Domański, Borderlands: Tensions on the External Borders of the European Union (Wydawnictwo ASP in Lodz, 2019).

Bibliografia

Andruchowycz, Jurij. 2019. Kochankowie Justycji. Wroclaw: Wydawnictwo Warstwy.

Assmann, Jan. 2008. Pamięć kulturowa. Pismo, zapamiętywanie i polityczna tożsamość w cywilizacjach starożytnych. Warsaw: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego.

Bazin, Andre. 1963. “Ontologia obrazu fotograficznego.” Pp. 9-17 in Film i rzeczywistość. Wybór tekstów. Warsaw: Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe.

Bohdziewicz, Anna Beata. 2017. “Wanderings with Zofia Rydet.” Pp. 49-67 in Object Lessons. Zofia Rydets Sociological Record, edited by K. Pijarski. Warsaw: Museum of Modern Art in Warsaw.

Bourdieu, Pierre. 2001. Reguly sztuki. Geneza i struktura pola literackiego. Cracow: Wydawnictwo Universitas. Czartoryska, Urszula.1999. In Zofia Rydet. Fotografie. Lodz: Muzeum Sztuki w Łodzi.

Dziewit, Jakub and Adam Pisarek. 2020. Ocalać. Zofia Rydet a fotografia wernakularna. Lodz: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego. DOI: https://doi.org/10.18778/8142-664-0

Elias, Norbert. 2006. Mozart. Portret geniusza. Warsaw: Wydawnictwo W.A.B.

Fatyga, Barbara. 2011. “Teren.” In Słownik Teorii i Metodologii Badań Kultury. Retrieved April 12, 2021 http://ozkultura.pl/wpisy/183

Ferenc, Tomasz. 2014. “Ambiwalencja kategorii ‘sukcesu’ na przykładzie opowieści polskich artystów emigrantów.” Sztuka i Dokumentacja 11:91-100.

Filipkowski, Piotr. 2006. “Historia mówiona i wojna.” Pp. 14-35 in Wojna. Doświadczenie i zapis. Nowe źródła, problemy, metody badawcze, edited by S. Buryła and P. Rodak. Cracow: Universitas.

Goffman, Erving. 2006. Rytuał interakcyjny. Warsaw: PWN.

Golka, Marian. 1996. Atrakcyjność mitu. Retrieved March 02, 2019 https://www.nck.pl/upload/archiwum_kw_files/artykuly/2._marian_golka__atrakcyjnosc_mitu.pdf

Golka, Marian. 2009. Pamięć społeczna i jej implanty. Warsaw: Wydawnictwo Naukowe Scholar.

Gołąb, Mariusz and Stefan Czyżewski, eds. 2020. Zofia Rydet po latach. 1978-2018. Lodz: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Hochschild, Arlie. 2017. Obcy we własnym domu. Gniew i żal amerykańskiej prawicy. Warsaw: Wydawnictwo Krytyki Politycznej.

Jóźwiak, Karol. 2013. Zofia Rydet. Inwentaryzacja wizerunków. Cracow: Fundacja im. Zofii Rydet, Katowice: Muzeum Śląskie w Katowicach.

Jóźwiak, Karol, Tomasz Ferenc, and Andrzej Różycki. 2020. Zapisy pamięci. Historie Zofie Rydet. Lodz: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Konecki, Krzysztof. 2000. Studia z metodologii badań jakościowych. Teoria ugruntowana. Warsaw: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Krajewska, Malwina. 2016. Buddyzm Diamentowej Drogi. Narracje o początkach. Bydgoszcz: Oficyna Wydawnicza Epigram.

Kurz, Iwona. 2015. Nie wyrzucajcie tego wszystkiego. Retrieved August 06, 2020 https://www.dwutygodnik.com/artykul/6229-nie-wyrzucajcie-tego-wszystkiego.html

Lewczyński, Jerzy. 1999. Zosia …, Zofia Rydet. Fotografie. Lodz: Muzeum Sztuki w Łodzi.

Lewczyński, Jerzy. 2005. “Zofia Rydet – szkic biograficzny.” Pp. 13-18 in Socjologiczność fotografii Zofii Rydet, edited by B. Panek-Sarnowska. Zielona Gora: Lubuskie Towarzystwo Fotograficzne.

Ligocki, Alfred. 1965. Wstęp do albumu Mały człowiek. Warsaw: Wydawnictwo Arkady.

Osęka, Andrzej. 1975. Mitologie artysty. Warszawa: PIW.

Matuchniak-Krasuska, Anna. 2010. Zarys socjologii sztuki Pierre’a Bourdieu, Warszawa: Oficyna Naukowa.

Rokuszewska-Pawełek, Alicja. 2002. Chaos i przymus. Trajektorie wojenne Polaków – analiza biograficzna. Lodz: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Rydet, Zofia. 1976. Tekst autorski towarzyszący zdjęciom in Fotografia 1:10.

Rydet, Zofia. 1993. Zofia Rydet o swojej twórczości. Gliwice: Muzeum w Gliwicach.

Sontag, Susan. 2014. Myśl to forma odczuwana. Cracow: Wydawnictwo Karakter.

Strauss, Anselm and Juliet Corbin. 1990. Basics of Qualitative Research: Grounded Theory Procedures and Techniques. Thousand Oaks, CA: SAGE.

Szacka, Barbara. 2006. Czas przeszły, pamięć, mit. Warsaw: Wydawnictwo Naukowe Scholar.

Szpociński, Andrzej. 1999. “Pamięć zbiorowa a mass media.” Kultura Współczesna 2:43.

Vuarnet, Jean-Noel. 2003. Ekstazy kobiece. Gdansk: słowo, obraz terytoria.

Znaniecki, Florian. 2001. Ludzie teraźniejsi a cywilizacja przyszłości. Warsaw: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Opublikowane

2021-08-31

Jak cytować

Ferenc, Tomasz. 2021. “Zapamiętana. Zofia Rydet W Perspektywie Biograficznie Zorientowanej Socjologii Sztuki”. Przegląd Socjologii Jakościowej 17 (3): 206-25. https://doi.org/10.18778/1733-8069.17.3.11.